Finlandia i Norwegia porozmawiały z Putinem, uzgadniając stanowisko z Kijowem
Prezydent Finlandii Alexander Stubb i premier Norwegii Jonas Gahr Støre przeprowadzili 27 października rozmowę telefoniczną z Władimirem Putinem, wcześniej uzgadniając tematy z prezydentem Ukrainy Wołodymyrzem Zełenskim. Podczas rozmowy przekazali Putinowi ukraińską pozycję w sprawie przyszłych rozmów, a następnie poinformowali Zełńskiego o jej przebiegu. Støre uznaje, że rozmowa nie przekonała go o gotowości Putina do zawarcia pokoju.
Najważniejsze
- Stubb i Støre rozmawiali z Putinem przez telefon 27 października 2026 roku.
- Telefon trwał około 90 minut, a strони по черze зачитували підготовione komunikaty.
- Дзвінок узгоджували з Володимиром Зеленським, який підтримав ініціативу.
- Фінляндія та Норвегія передали Путіну позицію України щодо майбутніх переговорів.
- Стубб і Стьоре поінформували Зеленського про перебіг розмови.
- Стьоре заявив, що розмова не переконала його в готовності Путіна до мирної угоди.
Dlaczego to ważne
Rozmowa pokazała, że Europa próbuje bezpośrednio wpływać na proces negocjacyjny zamiast pozostawać wyłącznie obserwatorem. Jednocześnie nasiliła spór o to, kto powinien reprezentować Europę i czy bezpośrednie kontakty z Moskwą mogą przybliżyć zakończenie wojny. Jej znaczenie dla Ukrainy polegało również na tym, że pozycję Kijowa przekazano Putinowi podczas rozmowy, a nie tylko przedstawiono publicznie.
Co się stało
Alexander Stubb i Jonas Gahr Støre od kilku miesięcy potajemnie przygotowywali rozmowę telefoniczną z Putinem. Inicjatywę uzgodnili z Wołodymyrzem Zełenskim, który ją poparł. Przed rozmową skandynawscy przywódcy ustalili z Kijowem tematy, a następnie przekazali Putinowi ukraińskie stanowisko w sprawie przyszłych negocjacji. 27 października rozmowa trwała około 90 minut; zgodnie z jej przebiegiem учасники по черze зачитували przygotowane komunikaty. Po rozmowie Stubb i Støre poinformowali Zełskiego o jej przebiegu. Zdaniem Støre odpowiedź Putina była рациональной i jasno сформулированной, ale не переконовала його в готовності Москвы к мирному соглашению.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie materiały podkreślają, że tematy rozmowy zostały uzgodnione z Kijowem, a jej przebieg przekazano Wołodymyrowi Zełenskiemu. Skandynawscy liderzy starali się także przekazać Putinowi pozycję Ukrainy i wzmocnić europejski głos w negocjacjach z udziałem USA i Rosji. Głównym wątkiem pozostaje jednak niezgodność między europejskimi państwami w sprawie kontaktów z Moskwą.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Międzynarodowy kontekst łączy rozmowę z ponownym nawiązaniem bezpośrednich kontaktów Donalda Trumpa z Putinem, wstrzymaniem amerykańskiej pomocy finansowej dla Kijowa oraz udziałem Stephena Witkoffa w kontaktach z Moskwą. Støre uznaje, że Trump jest zbyt optymistyczny w ocenie rychłego zawarcia pokoju. Równocześnie wywołuje ona konflikt między europejskimi liderami, którzy chcą rozmawiać z Putinem bezpośrednio, a kritikami takiego podejścia.
W czym relacje się różnią
Spory dotyczą roli Europy w przyszłych negocjacjach: część liderów chce bezpośrednio rozmawiać z Putinem, natomiast krytycy uważają, że Europa nie powinna występować jako mediator ani negocjować z dyktatorem. Europejscy urzędnicy również zaprzeczyli, że Putin podczas rozmowy wygłosił historyczną „wykład” про словянские народы; Støre также не підтвердив это повідомлення.
Kontekst
Stubb i Støre кілька miesięcy potajemnie przygotowywali telefon do Putina i назвали go kontynuacją spotkania w Oslo z 20 października. Po powrocie do Białego Domu Donald Trump wznowił bezpośrednie kontakty z Putinem i wstrzymał amerykańską pomoc finansową dla Kijowa. Europejscy liderzy obawiali się, że rozmowy USA i Rosji nie uwzględnią interesów UE, Ukrainy oraz innych państw europejskich.