Generał major SBU Siergiej Duka zeznał przed komisją śledczą: „nie ruszać” spraw dotyczących NABU
18 listopada 2026 roku generał major Służby Bezpieczeństwa Ukrainy Siergiej Duka złożył zeznania na posiedzeniu tymczasowej komisji śledczej Rady Najemnej w sprawie „Karpategenu”. Twierdził, że jesienią 2025 roku ówczesny szef SBU Wasyl Małyuk po powrocie z Biura Prezydenta miał polecić jemu oraz jego podwładnym Krawczukowi i Fonarowiukowi, by „nie ruszać” spraw dotyczących korupcji w NABU, m.in. dyrektora Biura Semena Krywonosa. Duka przyznał jednocześnie, że nie ma potwierdzonych dowodów na swoje twierdzenia o presji na władzę i o możliwym fabrykowaniu spraw.
Najważniejsze
- Siergiej Duka zeznał 18 listopada 2026 r. przed tymczasową komisją śledczą Rady Najemnej ws. sprawy „Karpategenu”
- Duka twierdzi, że Małyuk polecił jesienią 2025 r. „nie ruszać” spraw korupcyjnych dotyczących NABU, m.in. Krywonosa
- Materiały do zarzutów przeciw Krywonosowi przygotowano już pod koniec 2025 r., a prokurator generalny Krawczuko podpisywał je przez 8–9 miesięcy z powodu braku decyzji politycznej
- 6 listopada 2026 r. WAKS wybrał dla Duki areszt na 60 dni z możliwością wpłaty 65 mln hrywni; 13 listopada opuścił areszt po pełnej wpłacie
- Zastaw wpłacono 1636 transakcjami; największa pojedyncza płata wynosiła 1 mln hrywni
- Duka nie wiedział, czy zwolniono go z funkcji pierwszego zastępcy kierownika Departamentu ochrony państwowości SBU — dowiedział się o tym z mediów
- SBU poinformowała o wszczęciu wewnętrznej kontroli w sprawie „Karpategenu” i zwolnieniu dwóch wysokich urzędników; kolejne posiedzenie TSK wyznaczono na 23 listopada, godz. 12:00
Dlaczego to ważne
Zeznania dotykały wpływu najwyższego kierownictwa politycznego na postępowania NABU i SAP oraz rodziły pytania o rolę Wasyla Małyuka i Ruslana Krawczuki oraz o opóźnienie materiałów przeciwko Semenowi Krywonosowi. Duka zgłosił też groźby ze strony pracowników NABU podczas zatrzymania, sporne twierdzenia o roli Ruslana Magamedrasułowa w sprawie „Midasa” oraz nieformalnym zbieraniu zastawu wśród pracowników SBU. Komisja śledcza wezwała wskazane przez niego osoby na kolejne posiedzenie, kontynuując weryfikację jego zeznań, a SBU równolegle ogłosiła o wewnętrznej kontroli, zwolnieniu dwóch urzędników i współpracy z NABU oraz SAP.
Co się stało
18 listopada 2026 roku generał major SBU Siergiej Duka, będący podejrzanym w ramach operacji „Karpategenu”, złożył zeznania na posiedzeniu tymczasowej komisji śledczej Rady Najemnej, którą kieruje poseł Ołeksij Hończarenko. Duka stwierdził, że jesienią 2025 roku ówczesny szef SBU Wasyl Małyuk, po powrocie z Biura Prezydenta, polecił jemu oraz jego zastępcom Pavłowi Krawczukowi i Ihorowi Fonarowiukowi, by „nie ruszać” spraw dotyczących korupcyjnych działań pracowników NABU, w tym dyrektora Biura Semena Krywonosa; nie wie on przy tym, komu Małyuk meldował w Biurze Prezydenta. Według Duki materiały do zarzutów przeciwko Krywonosowi w dwóch postępowaniach (możliwe fikcyjne adopcje z 2009 r. w celu uniknięcia odpowiedzialności za przekupstwo studentów oraz wydzielenia działki w obwodzie obuchowskiwskim w 2014 r.) przygotowano pod koniec 2025 r., a ówczesny prokurator generalny Krawczuko podpisywał je przez 8–9 miesięcy, powołując się na brak decyzji politycznej, po czym nowych czynności dochodzeniowo-śledczych nie prowadzono. Postępowania te śledziło DBR pod nadzorem procesowym biura prokuratora generalnego, a jednostka Duki zapewniała wsparcie operacyjne. Duka twierdził też, że zawiadomienie o zarzutach dla Krywonosa uważa za doręczone od momentu wysłania go „Ukrsoczątą” we wrześniu 2026 r., mimo że nie zostało doręczone. Zarzucał ponadto istnieniu organizacji złożonej z kierownictwa organów antykorupcyjnych, Tomasza Fiali i mediów antykorupcyjnych, która planuje działalność i śledztwa w celu wywierania wpływu na prezydenta, destabilizacji sytuacji i osłabienia pozycji negocjacyjnych Ukrainy, oraz uważał medialne doniesienia o możliwych zarzutach dla Ołeksandra Budanowa za zaplanowany instrument nacisku. Duka przyznał, że nie przedstawił dowodów potwierdzających te twierdzenia ani też, że pracownicy SBU nie byli zmuszani do zbierania pieniędzy na jego zastaw; stwierdził, że nie wie, jak wyglądał zbiór środków, i podziękował za pomoc w wyjściu z aresztu. Zastaw w wysokości 65 mln hrywni wpłacono 1636 transakcjami, przy czym największa pojedyncza płata wynosiła 1 mln hrywni, a WAKS poinformował, że wśród wpłacających nie było osób prawnych. 6 listopada WAKS wybrał dla Duki areszt na 60 dni z alternatywą wpłaty 65 mln hrywni, a 13 listopada opuścił on areszt po wniesieniu pełnej kwoty. Duka zeznał też, że nie był przesłuchiwany w sprawie, w której figuruje, i nie zapoznawano go z jej materiałami, a przewodu jego sprawy nie można przekazać do sądu. SBU poinformowała o rozpoczęciu wewnętrznej kontroli w oparciu o materiały sprawy „Karpategenu” oraz o zwolnieniu dwóch wysokich urzędników, którzy stali się figurantami dochodzenia; szef SBU Oleksandr Pokład zwolnił też dwóch wysokich urzędników będących figurantami śledztwa. TSK wyznaczyła kolejne posiedzenie na 23 listopada o godz. 12:00, wzywając Wasyla Małyuka, Ruslana Krawczuka, Semena Krywonosa, Ołeksandra Klymenka i Ruslana Magamedrasułowa.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie źródła koncentrują się na zeznaniach Duki przed parlamentem, jego niejasnym statusie służbowym, kwestii zastawu oraz wewnętrznych decyzjach kadrowych SBU. Szczególnie dużo uwagi poświęcono twierdzeniom o wskazówce „nie ruszać” spraw od Wasyla Małyuka oraz o opóźnieniu zarzutów przeciwko Semenowi Krywonosowi. Aspekt finansowy zastawu przedstawiany jest przez liczbę transakcji, udział pracowników SBU z różnych regionów oraz zaprzeczenie Duki i jego adwokata, że ktoś był do zbierania pieniędzy zmuszany. Publikacje przekazują także oskarżenia Duki pod adresem NABU, SAP, mediów i Tomasza Fiali, ale faktycznie podkreślają brak dowodów w kluczowych twierdzeniach.
W czym relacje się różnią
Duka twierdził, że Ruslan Magamedrasułow nie brał udziału w sprawie „Midas”, podczas gdy NABU oficjalnie potwierdziło, że dokumentował osoby zaangażowane w schematy korupcyjne ujawnione w tej sprawie. Duka zaprzeczał przymuszaniu pracowników SBU do zbierania pieniędzy na jego zastaw, podczas gdy informacje powołujące się na WAKS i własne źródła pisały o angażowaniu pracowników z różnych regionów oraz o wezwaniami do wpłaty od 50 do 150 tysięcy hrywni w zależności od stanowiska. Duka zaprzeczał, że rodzice jego żony otrzymali paszporty rosyjskie, natomiast Centrum Przeciwdziałania Korupcji informowało, że otrzymali je w 2022 r. i pozostali na okupowanej Chersonszczyźnie. Duka nie przedstawił dowodów na twierdzenia o warunkach korupcji w NABU, politycznych wskazówkach, by nie realizować zebranych materiałów, wspólnym planowaniu działań z mediami ani o fabrykowaniu spraw i szantażu władz państwa. W kwestii jego statusu w SBU w materiałach pojawiają się różne sformułowania: niemożność zwolnienia ze Służby lub z wojskowej służby do końca stanu wojennego obok możliwości zwolnienia z funkcji w SBU. Prokurator SAP informował, że Duka i jego uzbrojona ochrona stawiali opór i przez dwie godziny niszczyli dowody siekierą, podczas gdy Duka przyznał do zniszczenia dwóch własnych smartfonów, lecz zaprzeczał posiadania broni i niszczenia dysków twardych, tłumacząc czynność chęcią ochrony kontaktów operacyjnych.
Kontekst
Duka jest figurantem sprawy „Karpategenu”, którą badają NABU i SAP. Sąd wybrał dla niego środek zapobiegawczy w postaci trzymania pod strażą z alternatywą wpłaty zastawu w wysokości 65 mln hrywni; po wpłacie pełnej kwoty opuścił areszt 13 listopada. Zastaw wpłacono 1636 transakcjami, a największa pojedyncza płata wynosiła 1 mln hrywni. Duka twierdził, że materiały do zarzutów dla Krywonosa były gotowe pod koniec 2025 r., lecz Krawczuko nie podpisywał ich przez 8–9 miesięcy z powodu braku decyzji politycznej. Biuro prokuratora generalnego następnie obaliło doniesienie o zarzutach dla Krywonosa, a DBR zamknęła odpowiednie postępowanie karne.