Temat: Prawa człowieka
-
Rada Cerkwi Ukrainy apeluje do papieża w sprawie katastrofy humanitarnej w okupowanych Oleśkach
Wszechukraińska Rada Cerkwi i Organizacji Religijnych zwróciła się do papieża Leona XIV, WCC, Światowego Sojuszu Ewangelicznego, państw ONZ i Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża z apelem o pilną misję humanitarną i ewakuację mieszkańców okupowanych Oleśek w obwodzie chersońskim, gdzie od końca maja 2026 r. nie docierają dostawy żywności. Minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha zapowiedział poruszenie sprawy podczas Tygodnia Wysokiego Szczebla Zgromadzenia Ogólnego ONZ.
-
Trump podpisał ustawę im. Lindsey Grahama: sankcje za deportację ukraińskich dzieci zapisane w prawie
Prezydent USA Donald Trump podpisał 18 września ustawę H.R. 5334 (Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026), która po raz pierwszy wpisuje do amerykańskiego prawa sankcje za przymusową deportację ukraińskich dzieci przez Rosję. Oprócz mechanizmu wymierzonego w osoby i instytucje zaangażowane w deportacje ustawa przewiduje wysokie cła na państwa kupujące rosyjskie nośniki energii oraz nowe ograniczenia inwestycyjne i finansowe wobec Rosji. Ukraińscy przywódcy nazwali podpisaniu ustawy „historycznym dniem”.
-
We Lwowie w służbowym aucie mera znaleziono urządzenie do podsłuchu
Mer Lwowa Andrij Sadowyj poinformował, że w jego służbowym samochodzie znaleziono urządzenie z anteną i kartą SIM, które mogło służyć do podsłuchu. Odkrycia dokonano po tym, jak akumulator auta wielokrotnie się rozładowywał, a w kabinie pojawił się stukot. To już drugi tego typu przypadek w otoczeniu mera w ciągu ostatniego roku.
-
Raport ONZ: około 1004 przypadków przemocy seksualnej w Ukrainie, większość przypisywana Rosji
Biuro Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka opublikowało raport dokumentujący około 1004 przypadków przemocy seksualnej związanej z konfliktem w Ukrainie od 24 lutego 2022 r. do końca lipca 2026 r. 89% przypadków przypisano przedstawicielom władz rosyjskich, 11% – przedstawicielom władz ukraińskich. Wśród udokumentowanych ofiar znalazły się czteroletnia dziewczynka i 82-letnia kobieta.
-
Rada przyjęła w pierwszym czytaniu projekt nr 14130 ws. kontroli parlamentarnej nad organami ścigania
17 września Rada Najwyższa Ukrainy poparła w pierwszym czytaniu projekt ustawy nr 14130, który rozszerza kontrolę parlamentarną nad organami ścigania i prokuraturą. Za głosowało 240 deputowanych. Projekt przewiduje m.in. obowiązkowe roczne sprawozdania Szefa Biura Śledczego Państwa i Prokuratora Generalnego z postępowań w sprawach tortur i niewłaściwego traktowania oraz prawo komitetu profilowego do zamykanych posiedzeń z kierownictwem policji.
-
Komisarze UE wysłali do deputowanych list z warunkami dodatkowego finansowania Ukrainy
Komisarze UE skierowali do ukraińskich deputowanych list przedstawiający warunki dodatkowego finansowania w odpowiedzi na prośbę Ukrainy o dodatkowe 27 mld dolarów na obronność. W piśmie przypomniano o zobowiązaniach legislacyjnych Ukrainy w ramach programów Ukraine Facility i Ukraine Support Loan oraz o konieczności zapewnienia poszanowania praw mniejszości narodowych. Jednocześnie Komisja Europejska przekazała Radzie UE propozycję zatwierdzenia ósmej transzy w ramach Ukraine Facility o wartości około 3 mld euro.
-
Antykorupcyjne Centrum: DBR wiedziało o możliwych zbrodniach w pułku «Skelia» od marca
Ukraińskie Antykorupcyjne Centrum (ЦПК) twierdzi, że Biuro Śledcze Państwa (ДБР) mogło wiedzieć o zarzutach tortur i śmierci zmobilizowanych żołnierzy w 425. Samodzielnym Pułku Szturmowym «Skelia» co najmniej od marca 2026 r., lecz dochodzenia wszczęto dopiero po publikacji śledztwa dziennikarskiego Babel 23 czerwca.
-
Trzech podejrzanych w sprawie podłożenia narkotyków byłemu dowódcy batalionu „Mahura”
9 września 2026 r. trzy osoby — byli funkcjonariusze organów ścigania, obecnie służący w jednym z pułków szturmowych Sił Obrony — zostały oficjalnie poinformowane o podejrzeniu podłożenia około 30 paczek z konopią indyjską i PVP w samochodzie Ołeksandra Szyrszyna, byłego dowódcy batalionu 47. Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej „Mahura”, w Charkowie w nocy z 27 na 28 sierpnia 2026 r. Śledztwo podało, że celem sprawców było zdyskredytowanie dowódcy; przygotowywany jest wniosek o zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania.
-
Ukraina: 1688 cywilów, w tym 173 dzieci, poszkodowanych przez rosyjskie miny od początku inwazji
Ukraińskie władze poinformowały, że od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji miny i niewybuchy raniły lub zabiły 1688 cywilów, w tym 173 dzieci. Największą grupę poszkodowanych stanowią rolnicy — 296 osób. Dane zbiera Główny Zarząd Działań Przeciwminowych, Ochrony Cywilnej i Bezpieczeństwa Ekologicznego w ramach Protokołów II i V Konwencji o zakazie lub ograniczeniu użycia niektórych broni konwencjonalnych.
-
Diia uruchamia cztery nowe kategorie wniosków do międzynarodowego Rejestru Szkód
Ukraiński portal Diia uruchomił cztery nowe kategorie wniosków do międzynarodowego Rejestru Szkód Wyrządzonych Ukrainie (RD4U) z siedzibą w Hadze. Nowe kategorie obejmują m.in. utratę dostępu do opieki medycznej i edukacji, inne naruszenia prawa międzynarodowego (w tym przymusowe nadawanie obywatelstwa rosyjskiego i używanie cywilów jako żywych tarczy) oraz inne straty ekonomiczne nieujęte w pozostałych kategoriach.
-
Okupacyjny sąd skazał melitopolską dziennikarkę Irynę Lewczenko na 15 lat kolonii karnej
Okupacyjny Sąd Obwodowy w Zaporoziu skazał 4 września 2026 r. emerytowaną dziennikarkę z Melitopola Irynę Lewczenko na 15 lat kolonii karnej, uznając ją za winną szpiegostwa na podstawie art. 276 rosyjskiego kodeksu karnego. Lewczenko przebywa w rosyjskiej niewoli od ponad trzech lat; jej mąż Ołeksandr, zatrzymany razem z nią w maju 2023 r., został zwolniony w sierpniu 2024 r.
-
SBU zatrzymała w Charkowie parę podejrzaną o szpiegostwo na rzecz Rosji
Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) zatrzymała w Charkowie zmobilizowanego żołnierza brygady obrony terytorialnej oraz jego cywilną żonę, podejrzanych o przekazywanie rosyjskiemu wywiadowi wojskowemu (GRU) danych o ukraińskich wojskach i obiektach obrony oraz infrastruktury energetycznej. Mężczyzna miał m.in. zaznaczać na Mapach Google lokalizacje charkowskich ciepłowni i podstacji elektrycznych. Oboje otrzymali zarzuty zdrady stanu w warunkach stanu wojennego i trafili do aresztu bez możliwości wpłaty kaucji.
-
Strzelanina w Kijowie między SBU a GUR w sprawie domniemanego zamachu na Achmeda Zakaeva
Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) ogłosiła 3 września 2026 r., że zapobiegła przygotowywanemu przez rosyjskie FSB zamachowi na lidera rządu Republiki Czeczeńskiej Iczkerii na uchodźstwie Achmeda Zakaeva, który przyjechał do Kijowa na obchody Dnia Niepodległości 24 sierpnia. SBU oskarżyła zastępcę dowódcy Rosyjskiego Korpusu Ochotniczego (RDK) Stepana Kapłunowa o kontakty z FSB i powiązania ze spiskiem. W nocy i rano 2 września w dzielnicy Berezniaki w Kijowie doszło do strzelaniny między funkcjonariuszami SBU a żołnierzami wywiadu wojskowego (GUR), w której trzy osoby z GUR odniosły rany. Kapłunow twierdzi, że został porwany przez SBU 23 sierpnia i przetrzymywany bez zarzutów; jego przyznanie się do winy — jak twierdzi — wymuszono pod presją. Prezydent Wołodymyr Zełenski nazwał incydent "absolutnie haniebnym", a tego samego dnia podpisano dekret o zwolnieniu wysokiego rangą urzędnika SBU Ołeha Chramowa.
-
Orban: Węgry będą blokować dalsze klauzule akcesji Ukrainy do UE do czasu realizacji porozumienia o prawach mniejszości
Premier Węgier Péter Magyar oświadczył 3 września, że Budapeszt poprze akcesję Ukrainy do UE wyłącznie pod warunkiem przestrzegania standardowej procedury i spełnienia jej wymogów. Węgry uzależniają wsparcie od realizacji dwustronnego porozumienia o prawach węgierskiej mniejszości na Ukrainie. Tego samego dnia Rada Najwyższa jednogłośnie przyjęła oświadczenie potępiające zbrodnie sowieckiej administracji wojskowej w Zakarpaciu w latach 1944–1946, które parlament węgierski przyjął z zadowoleniem.
-
Węgry zapowiadają dalszą ochronę ukraińskich mężczyzn w wieku poborowym mimo nowych zasad UE
Premier Węgier Péter Magyar ogłosił, że Węgry będą nadal przyznawać tymczasową ochronę ukraińskim mężczyznom w wieku poborowym uciekającym na Węgry — przede wszystkim etnicznym Węgrom z Zakarpacia — wbrew nowym przepisom UE, które ograniczają taką ochronę dla osób z nierozwiązanymi kwestiami ewidencji wojskowej. 3 września Magyar poinformował, że rozmawiał o sprawie z przewodniczącym Rady Europejskiej António Costą i określił decyzję UE jako „niegodną" i „niezrozumiałą". Rzecznik Komisji Europejskiej Markus Lammert powiedział 4 września, że Węgry nie powiadomiły formalnie KE o zamiarze odstępstwa od zasad.
-
Strzelanina w Kijowie między SBU i HUR — Zełenski żąda rozliczeń
2 września w dzielnicy Dnipro w Kijowie doszło do uzbrojonej konfrontacji między funkcjonariuszami Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) a pracownikami Głównego Zarządu Wywiadu (HUR) Ministerstwa Obrony. Incydent na ul. Jurija Szumskiego jest łączony przez media ze sprawą zaginięcia zastępcy dowódcy Rosyjskiego Korpusu Ochotniczego (RDK) Stepana Kaplunowa. Prezydent Wołodymyr Zełenski nazwał zdarzenie „haniebnym” i zapowiedział decyzje kadrowe oraz wewnętrzne postępowania wyjaśniające w obu służbach.
-
Zełenski zdymisjonował szefa departamentu SBU po strzelaninie GUR i SBU w Kijowie
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski podpisał 2 września dekret zwalniający Ołeha Witalijowyca Chramowa ze stanowiska szefa Departamentu Ochrony Tajemnicy Państwowej i Licencjonowania Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU). Dymisja nastąpiła po zbrojnym starciu między funkcjonariuszami GUR (wywiad wojskowy) i SBU w kijowskiej dzielnicy Dniprowy, powiązanym ze zniknięciem zastępcy dowódcy Rosyjskiego Korpusu Ochotniczego (RDK) Stepana Kapłunowa.
-
Fiński sąd apelacyjny zmniejszył wyrok dla współzałożyciela grupy "Rusicz" z dożywocia do 12,5 roku
Helsiński Sąd Apelacyjny skrócił wyrok Voislava Tordena (Jana Petrovskiego), współzałożyciela rosyjskiej neofaszystowskiej grupy „Rusicz”, z kary dożywotniego więzienia do 12,5 roku za zbrodnie wojenne popełnione na Ukrainie w 2014 roku. Sąd utrzymał część ustaleń o jego odpowiedzialności, ale oddalił zarzut odpowiedzialności dowódczej oraz uznał, że nacięcie symbolu „Rusicz” na policzku ukraińskiego żołnierza nie stanowiło zbrodni wojennej.