Zełenski rozmawia w Kijowie z wysłannikami USA Witkoffem i Kushnerem po ich wizycie u Putina
6 września prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski spotkał się w Kijowie ze specjalnymi wysłannikami USA Stevem Witkoffem i Jaredem Kushnerem, dzień po ponad trzygodzinnych rozmowach tej dwójki z Władimirem Putinem w Moskwie. Przed spotkaniem Zełenski przeprowadził naradę z ukraińską grupą negocjacyjną; równolegle w Kijowie przebywali przedstawiciele Francji, Wielkiej Brytanii i Niemiec, w tym doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego. Obie strony publicznie ogłosiły wzajemne wstrzymanie uderzeń na miasta, w których toczą się rozmowy.
Najważniejsze
- 6 września do Kijowa przybyli specjalni wysłannicy USA Steve Witkoff i Jared Kushner — ich pierwsza wizyta na Ukrainie w roli mediatorów zakończenia wojny.
- 5 września Witkoff i Kushner spędzili ponad trzy godziny na rozmowach z Władimirem Putinem w Moskwie.
- Zełenski przed spotkaniem odbył naradę z ukraińską grupą negocjacyjną; uczestniczyli w niej Kyryło Budanow, Serhij Kysłycia, Rustem Umierow i Dawyd Arachamija.
- Około 14:20 Zełenski ogłosił w mediach społecznościowych rozpoczęcie negocjacji, publikując nagranie ze spotkania na placu Świętej Zofii.
- Do Kijowa przybyli też doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego z Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec; zaplanowano sesje rozmów z partnerami europejskimi.
- Putin — jak podał rzecznik Kremla Dymitr Pieskow — nakazał wstrzymanie uderzeń na Kijów na trzy doby od północy; Zełenski zadeklarował gotowość Ukrainy do powstrzymania się od uderzeń na Moskwę.
- Trump powiedział 4 września, że celem podróży wysłanników jest „zakończenie wojny"; Biały Dom określił rozmowy w Moskwie jako „merytoryczne".
- Kremlowski pomocnik Jurij Uszakow podkreślił rosyjskie „pierwotne przyczyny" konfliktu, w tym żądanie rezygnacji Ukrainy z aspiracji NATO i rozbrojenia — warunki odrzucane przez Kijów.
Dlaczego to ważne
Wizyta była pierwszym przyjazdem wysłanników USA Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera na Ukrainę w ich obecnej roli mediatorów zakończenia wojny. Rozmowy w Kijowie odbyły się dzień po ponad trzygodzinnym spotkaniu tej pary z Władimirem Putinem w Moskwie i są wpisane w prezentowaną przez Trumpa amerykańską ofensywę dyplomatyczną na rzecz zakończenia konfliktu. Jednoczesna obecność w Kijowie doradców ds. bezpieczeństwa narodowego z Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec sygnalizuje skoordynowane zaangażowanie transatlantyckie, a nie wyłącznie tor dwustronny USA–Rosja. Obie strony ogłosiły też wzajemne wstrzymanie uderzeń na Kijów i Moskwę na czas negocjacji.
Co się stało
6 września prezydent Wołodymyr Zełenski przeprowadził w Kijowie naradę z ukraińską grupą negocjacyjną w składzie: szef Biura Prezydenta Kyryło Budanow, pierwszy wiceszef Biura Serhij Kysłycia, szef Służby Wywiadu Zagranicznego Rustem Umierow oraz szef frakcji "Sługa Narodu" w Radzie Najwyższej Dawyd Arachamija. Po naradzie, około 14:20, Zełenski spotkał się na placu Świętej Zofii ze specjalnymi wysłannikami prezydenta USA Stevem Witkoffem i Jaredem Kushnerem, którzy dzień wcześniej rozmawiali w Moskwie ponad trzy godziny z Władimirem Putinem. Witkoff i Kushner zostali powitani przez Budanowa, Kysłycię, Umierowa i Arachamiję; po spotkaniu na placu delegacji amerykańskiej pokazano wnętrze soboru Świętej Zofii. Zełenski ogłosił rozpoczęcie negocjacji w mediach społecznościowych. Równolegle do Kijowa przybyli doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec; zaplanowano odrębną sesję rozmów z europejskimi partnerami. Po rozmowie z wysłannikami USA Zełenski ogłosił gotowość Ukrainy do powstrzymania się od uderzeń na rosyjską przestrzeń powietrzną na czas negocjacji, oczekując wzajemności od Rosji. Wcześniej rzecznik Kremla Dymitr Pieskow przekazał, że Putin nakazał wstrzymanie uderzeń na Kijów na trzy doby od północy.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media podkreślają, że Zełenski aktywnie przygotował i kierował ukraińską grupą negocjacyjną, a propozycje strony ukraińskiej są gotowe. Jako zasadnicze warunki wskazywane są gwarancje bezpieczeństwa oraz „godny" charakter pokoju powojennego. Duży nacisk kładzie się na jednoczesną obecność w Kijowie partnerów europejskich — Francji, Wielkiej Brytanii i Niemiec — jako dowodu skoordynowanego stanowiska zachodniego, a nie dwustronnego toru USA–Rosja. Rozkaz Putina o wstrzymaniu uderzeń na Kijów jest przedstawiany jako warunkowy, związany z okresem negocjacji, a Ukraina zaoferowała wzajemność, deklarując gotowość do powstrzymania się od uderzeń na Moskwę. Źródła ukraińskie podkreślają też, że wizyta wysłanników USA była długo oczekiwana i że Zełenski osobiście podziękował Trumpowi za jej umożliwienie ze względów bezpieczeństwa.
W czym relacje się różnią
Ocena efektów rozmów w Moskwie 5 września różni się zdecydowanie w zależności od strony. Pomocnik Kremla Jurij Uszakow podkreślał rosyjską pewność osiągnięcia celów wojny oraz konieczność usunięcia „pierwotnych przyczyn" konfliktu — w tym rezygnacji Ukrainy z aspiracji NATO i rozbrojenia ukraińskich sił zbrojnych, czyli żądań odrzucanych przez Kijów. Biały Dom określił rozmowy jako „merytoryczne" i zapowiedział ogłoszenie kolejnych kroków w najbliższych tygodniach. Zełenski akcentował konstruktywne stanowisko Ukrainy i żądanie gwarancji bezpieczeństwa. Budanow stwierdził, że strona ukraińska przekazała Putinowi propozycję zawieszenia broni, na którą nie otrzymała odpowiedzi. Osobna rozbieżność dotyczy trzydniowego rozkazu Putina o wstrzymaniu uderzeń na Kijów: Kreml przedstawia go jako jednostronny gest dobrej woli, natomiast Zełenski mówił, że Rosja faktycznie uniemożliwiła wysłannikom USA przylot samolotem, co sugeruje, że okno bez uderzeń było związane z negocjacjami — Ukraina zaoferowała wzajemność wstrzymania uderzeń na Moskwę.
Kontekst
Wizyta w Kijowie była pierwotnie planowana na sierpień, ale została przełożona z powodu nasilenia rosyjskich uderzeń na Ukrainę. Prezydent USA Donald Trump publicznie przedstawia zakończenie wojny Rosji z Ukrainą jako priorytet od objęcia urzędu w styczniu 2025 r.; na początku sierpnia sekretarz stanu Marco Rubio powiedział w wywiadzie dla Fox News, że Waszyngton zamierza zintensyfikować wysiłki na rzecz pokojowego rozwiązania. Rozmomy amerykańsko-rosyjskie były wcześniej wstrzymane w kontekście działań USA i Izraela wobec Iranu. Po stronie ukraińskiej delegację w tym procesie tradycyjnie prowadzi szef Biura Prezydenta Kyryło Budanow, a w jej skład wchodzą Serhij Kysłycia, Rustem Umierow i Dawyd Arachamija.