Von der Leyen chce przekazać niewykorzystane środki SAFE na wspólne projekty z ukraińskimi firmami
Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała plany przeznaczenia niewykorzystanych środków z unijnego programu pożyczek obronnych SAFE na odrębny program wspólnych projektów z ukraińskimi przedsiębiorstwami. Polska i inne państwa UE zostały zaskoczone tą deklaracją – dyplomata UE w Brukseli powiedział RMF FM, że z Komisją nie prowadzono żadnych rozmów w tej sprawie, a państwa członkowskie nie były konsultowane.
Najważniejsze
- Prezydent Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła plany wykorzystania niewykorzystanych środków SAFE na wspólne projekty z ukraińskimi firmami, w tym koalicję antybalistyczną „Freya".
- Polska wcześniej deklarowała chęć uczestnictwa w drugiej rundzie wniosków SAFE i skierowania niewykorzystanych środków na własne projekty obronne.
- Dyplomata UE w Brukseli powiedział RMF FM, że z Komisją nie było żadnych rozmów w sprawie przekierowania środków SAFE, a państwa członkowskie nie były konsultowane.
- SAFE to instrument pożyczkowy zaciągany przez państwa UE, które następnie go spłacają – nie granty z Komisji.
- Nieoficjalnie szacowano wartość niewykorzystanych środków SAFE na około 10 mld euro.
- Włochy mają przydzielone prawie 15 mld euro z SAFE, ale nie podpisały jeszcze umowy na pełną kwotę; Węgry mają około 16 mld euro i nie jest pewne, czy podpiszą umowę na czas.
- Państwa członkowskie mają czas do końca października, by przekazać Komisji informacje o realizacji projektów, po czym będzie można obliczyć faktyczną kwotę niewykorzystanych środków.
Dlaczego to ważne
Propozycja otwiera potencjalnie nowy kanał finansowania ukraińskiego przemysłu obronnego w sytuacji deficytu budżetowego Kijowa w wydatkach na obronność. Jednocześnie omija standardowy proces konsultacji z państwami członkowskimi, które prawnie odpowiadają za spłatę pożyczek SAFE. Plany kilku krajów UE, w tym Polski, Włoch i Węgier, dotyczące niewykorzystanych środków SAFE stają się niepewne.
Co się stało
Prezydent Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła zamiar przekierowania niewykorzystanych środków z programu pożyczek obronnych SAFE na osobny program wspólnych projektów z ukraińskimi przedsiębiorstwami. Według brukselskiego źródła RMF FM środki miałyby trafić m.in. do koalicji antybalistycznej „Freya". Komisja miała wcześniej na spotkaniach roboczych jedynie sygnalizować rozważanie zmian w wykorzystaniu pozostałych funduszy, a państwa członkowskie odpowiadały, że takie zmiany muszą być najpierw z nimi uzgodnione. Polska i inne kraje UE zostały zaskoczone deklaracją szefowej Komisji. Dyplomata UE w Brukseli powiedział RMF FM, że z Komisją nie było żadnych rozmów w tej sprawie, wyrażając irytację, i przypomniał, że to państwa członkowskie, a nie Komisja, spłacają pożyczki SAFE. Komisja szuka środków dla Kijowa, który sygnalizuje deficyt w wydatkach obronnych.
W czym relacje się różnią
Komisja Europejska ogłosiła plany wykorzystania niewykorzystanych środków SAFE na wspólne projekty z ukraińskimi firmami, ale dyplomata UE w Brukseli powiedział RMF FM, że z Komisją nie było w tej sprawie żadnych rozmów, a z państwami członkowskimi nie prowadzono konsultacji w sprawie przekierowania środków.
Kontekst
SAFE to instrument pożyczkowy zaciągany przez państwa UE, które następnie go spłacają – nie są to granty z Komisji. Nieoficjalnie szacowano pozostałe środki SAFE na około 10 mld euro. Państwa członkowskie mają czas do końca października, by przekazać Komisji informacje o realizacji projektów, po czym można obliczyć faktyczną kwotę niewykorzystanych środków. Włochy mają przydzielone prawie 15 mld euro z SAFE, ale nie podpisały jeszcze umowy na pełną kwotę; Węgry mają około 16 mld euro i nie jest pewne, czy podpiszą umowę na czas. Według RMF FM kraje uczestniczące w SAFE wykorzystały dotąd niewielką część środków na programy wspólne z Ukrainą.