Norwegia przedłuża ochronę tymczasową dla Ukraińców do końca 2027 r.
Norweski rząd zaproponował przedłużenie tymczasowej ochrony zbiorowej dla uchodźców z Ukrainy do końca 2027 roku oraz wprowadzenie od lata 2027 nowego programu zezwoleń na pobyt powiązanego z pracą i stabilnym dochodem. Zmiana dotyczy około 25 tys. osób objętych obecnie ochroną tymczasową, a według innych źródeł – nawet 86 tys. z aktywnym statusem ochrony zbiorowej.
Najważniejsze
- Minister pracy i integracji społecznej Kjersti Stenseng ogłosiła 17 września stanowisko rządu.
- Tymczasowa ochrona zbiorowa dla Ukraińców ma zostać przedłużona do końca 2027 r.
- Od lata 2027 r. ma ruszyć nowy program zezwolenia na pobyt oparty na pracy i stabilnym dochodzie.
- Próg dochodowy to ok. 400 tys. NOK rocznie (ok. 36 tys. euro) lub 2,8–3 podstawy G rocznie (382 337–409 647 NOK) – źródła podają różne wartości.
- Pod proponowany program podlegałyby osoby, które przybyły do Norwegii nie później niż 16 września i posiadały ochronę tymczasową; osoby przybyłe od 17 września nie są objęte.
- W Norwegii przebywa ok. 25 tys. ukraińskich uchodźców objętych ochroną tymczasową; inne dane mówią o ok. 86 tys. z aktywnym statusem ochrony zbiorowej.
- Propozycja musi przejść sześciotygodniowe konsultacje publiczne; spełnienie wymogów programu przez trzy lata otworzy drogę do stałego pobytu.
Dlaczego to ważne
Propozycja obejmuje dziesiątki tysięcy Ukraińców żyjących w Norwegii pod ochroną zbiorową i ustala zasady ich statusu prawnego po 2027 roku. Zmienia podstawę prawną ze zbiorowej ochrony humanitarnej na indywidualne zezwolenie na pobyt powiązane z pracą i dochodem – to istotna zmiana kursu polityki. Norweski termin końca 2027 r. jest o trzy miesiące krótszy niż równoległe przedłużenie w UE.
Co się stało
17 września norweska minister pracy i integracji społecznej Kjersti Stenseng poinformowała, że rząd opowiada się za przedłużeniem tymczasowej ochrony zbiorowej dla ukraińskich uchodźców do końca 2027 roku. Rząd zapowiedział jednocześnie nowy program zezwoleń na pobyt, który ma ruszyć latem 2027 r. i być skierowany do osób już objętych ochroną tymczasową, której ważność wygasła 17 września. Aby się o niego ubiegać, trzeba spełnić wymóg pracy i stabilnego dochodu – roczne wynagrodzenie co najmniej ok. 400 tys. NOK (ok. 36 tys. euro). W programie mogłyby wziąć udział wyłącznie osoby, które przybyły do Norwegii nie później niż 16 września i otrzymały wcześniej ochronę tymczasową; osoby przybyłe od 17 września nie są nim objęte. Spełnienie warunków przez trzy lata otworzyłoby drogę do stałego pobytu. W Norwegii przebywa obecnie ok. 25 tys. ukraińskich uchodźców objętych ochroną tymczasową (według innych źródeł ok. 86 tys.), a ok. 19 tys. mogłoby skorzystać z nowego programu. Propozycja trafi teraz do sześciotygodniowych konsultacji publicznych. Źródła różnią się w ocenie łącznej liczby Ukraińców objętych ochroną oraz w szczegółach progu dochodowego.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie cztery źródła to ukraińskojęzyczne media. Na pierwszym planie stawiają informację o przedłużeniu przez Norwegię ochrony tymczasowej (zbiorowej) dla Ukraińców do końca 2027 r. i podkreślają trwałość ochrony prawnej uchodźców. W pakiecie informacyjnym wskazują też równoległe norweskie wsparcie finansowe – 90 mln euro na program Ukraine Facility na reformy antykorupcyjne i energetyczne.
W czym relacje się różnią
Źródła podają rozbieżne dane o liczbie Ukraińców w Norwegii objętych ochroną zbiorową: ok. 25 tys. vs ok. 86 tys. z aktywnym statusem. Rozbieżne są też szczegóły progu dochodowego: jedne podają płasko 400 tys. NOK (ok. 36 tys. euro), inne – minimum 2,8 lub 3 podstawy G rocznie, czyli 382 337 lub 409 647 NOK.
Kontekst
15 lipca państwa UE uzgodniły przedłużenie unijnego mechanizmu ochrony tymczasowej dla osób przesiedlonych z Ukrainy z powodu wojny do 4 marca 2028 r.; 30 lipca Rada UE zatwierdziła przedłużenie i zmieniła warunki dotyczące mężczyzn w wieku poborowym, a nowe zasady weszły w życie 5 sierpnia. Norwegia, choć nie jest członkiem UE, koordynuje swoją politykę z unijną. Wcześniej zapowiadała też zaostrzenie zasad pobytu dla nowo przybyłych ukraińskich mężczyzn w wieku poborowym. Równolegle Norwegia zadeklarowała 90 mln euro na program Ukraine Facility na reformy antykorupcyjne i energetyczne. Spełnienie wymogów nowego programu przez trzy lata dałoby podstawę do uzyskania stałego pobytu.