Norwegia: ochrona czasowa dla Ukraińców przedłużona do końca 2027 roku
17 września norweska minister pracy i ochrony socjalnej Kjersti Stenseng zapowiedziała, że rząd opowiada się za przedłużeniem tymczasowej ochrony zbiorowej dla ukraińskich uchodźców do końca 2027 roku. Od lata 2027 roku ma wejść w życie nowy program oparty na pozwoleniu na pobyt, wymagający pracy i stabilnego dochodu. Wniosek trafi teraz do sześciotygodniowych konsultacji publicznych.
Najważniejsze
- 17 września minister Kjersti Stenseng ogłosiła, że rząd opowiada się za przedłużeniem tymczasowej ochrony zbiorowej do końca 2027 roku.
- Dotychczasowy program ochrony wygasł 17 września; nowy ma wystartować latem 2027 roku.
- Warunkiem nowego pozwolenia na pobyt jest praca oraz roczny dochód co najmniej 400 tys. koron norweskich (ok. 36 tys. euro).
- Z programu mogą skorzystać Ukraińcy, którzy przybyli do Norwegii nie później niż 16 września; osoby przybyłe od 17 września nie są nim objęte.
- Spełnienie wymogów przez trzy lata ma otworzyć drogę do stałego pobytu.
- Źródła różnią się co do liczby objętych ochroną: jedne podają ok. 25 tys., inne ok. 86 tys.; ok. 19 tys. kwalifikowałoby się do nowego schematu.
- Koniec 2027 roku w Norwegii to o trzy miesiące krócej niż unijne przedłużenie ochrony do 4 marca 2028 roku.
Dlaczego to ważne
Decyzja daje wielu tysiącom Ukraińców w Norwegii wieloletnią pewność prawną, ale jednocześnie przesuwa akcent z czysto humanitarnej ochrony na pozwolenie na pobyt powiązane z zatrudnieniem i progiem dochodowym. Wyznaczony na koniec 2027 roku termin jest krótszy niż unijne przedłużenie do 4 marca 2028 roku, co sygnalizuje rozbieżność Norwegii z harmonogramem UE i może mieć znaczenie dla planów życiowych ukraińskich uchodźców.
Co się stało
17 września norweska minister pracy i ochrony socjalnej Kjersti Stenseng ogłosiła stanowisko rządu: tymczasowa ochrona zbiorowa dla Ukraińców powinna zostać przedłużona do końca 2027 roku, a rząd rozważa jej dalsze wydłużanie. Dotychczasowy program wygasł tego samego dnia. Od lata 2027 roku ma ruszyć nowy schemat oparty na pozwoleniu na pobyt – wymaga on pracy oraz stabilnego dochodu, a źródła podają próg 400 tys. koron norweskich rocznie (ok. 36 tys. euro) lub równowartość 2,8–3 bazowych kwot ubezpieczenia społecznego (382 337–409 647 NOK). Z nowego schematu mogą skorzystać osoby, które przybyły do Norwegii najpóźniej 16 września i posiadały ochronę zbiorową; przybyłe od 17 września nie są nim objęte. Trzy lata spełniania warunków mają otworzyć drogę do stałego pobytu. Wniosek trafi do sześciotygodniowych konsultacji publicznych.
W czym relacje się różnią
Liczba Ukraińców objętych tymczasową ochroną zbiorową w Norwegii jest podawana niespójnie: część źródeł mówi o ok. 25 tys., inne o ok. 86 tys. (te same źródła szacują jednocześnie, że do nowego schematu kwalifikowałoby się ok. 19 tys. osób). Próg dochodowy opisywany jest na dwa sposoby: jako płaska kwota 400 tys. NOK rocznie (ok. 36 tys. euro) albo jako równowartość 2,8–3 bazowych kwot ubezpieczenia społecznego (G), czyli 382 337–409 647 NOK.
Kontekst
Obecny norweski program tymczasowej ochrony zbiorowej dla Ukraińców wygasł 17 września – w dniu, w którym zaproponowano przedłużenie. 15 lipca państwa UE zgodziły się przedłużyć unijny mechanizm ochrony czasowej dla uchodźców z Ukrainy do 4 marca 2028 roku; 30 lipca decyzję zatwierdziła Rada UE, a nowe przepisy, w tym zmienione warunki dla mężczyzn w wieku poborowym, weszły w życie 5 sierpnia. Norwegia, która nie jest członkiem UE, zapowiadała wcześniej zaostrzenie zasad pobytu dla nowo przybyłych ukraińskich mężczyzn w wieku poborowym. Według Statistics Norway w lipcu 2026 roku pracowało ok. 48% Ukraińców w wieku produkcyjnym objętych ochroną wobec 41% rok wcześniej. Norwegia przekaże też 90 mln euro (ok. 1 mld NOK) na Ukraine Facility, wspierając reformy antykorupcyjne i energetyczne.