Węgry nie zastosują unijnego wykluczenia ochrony czasowej dla mężczyzn z Ukrainy objętych obowiązkiem wojskowym
Węgry oficjalnie poinformowały Komisję Europejską, że skorzystają z art. 7 Dyrektywy o ochronie czasowej, by utrzymać ochronę dla ukraińskich mężczyzn w wieku poborowym, w tym tych uchylających się od służby wojskowej. Bruksela potwierdziła, że wobec takiej decyzji nie będzie konsekwencji po stronie UE.
Najważniejsze
- Węgry poinformowały Komisję Europejską, że nie wdrożą przepisu Dyrektywy o ochronie czasowej wykluczającego ochronę osób z niewypełnionymi obowiązkami wojskowymi wobec Ukrainy.
- Węgry powołały się na art. 7 Dyrektywy, który daje państwom członkowskim pewną swobodę w stosowaniu ram ochrony czasowej.
- Rzecznik Komisji Europejskiej Markus Lammert przypomniał, że Rada UE zdecydowała, iż państwa co do zasady nie powinny przyznawać ochrony czasowej osobom, które przybyły niedawno i nie otrzymały zgody władz ukraińskich na wyjazd z powodu obowiązków wojskowych.
- Lammert dodał, że państwa członkowskie mają w tej kwestii pewną swobodę i że na tym etapie proces się znajduje.
- Premier Węgier Péter Magyar zapowiedział 3 września, że Węgry będą nadal chronić ukraińskich mężczyzn w wieku poborowym, głównie z Zakarpacia.
- Lammert potwierdził, że decyzja Węgier nie pociągnie za sobą konsekwencji ze strony UE; państwa nie mogą samodzielnie zawężać kręgu osób uprawnionych do ochrony czasowej, mogą jednak rozszerzać go na dodatkowe kategorie.
- Zgodnie ze zaktualizowanymi zasadami od 5 sierpnia nowo przybyli Ukraińcy muszą potwierdzić wypełnienie obowiązków wojskowych według prawa ukraińskiego, aby otrzymać ochronę czasową; przepis nie dotyczy osób już objętych ochroną w UE.
Dlaczego to ważne
Decyzja Budapesztu formalizuje rozbieżność między stanowiskiem jednego państwa członkowskiego a ogólnym podejściem Rady UE do ochrony czasowej dla ukraińskich mężczyzn w wieku poborowym. Zachowuje ścieżkę prawną do ochrony w UE, zwłaszcza dla mieszkańców Zakarpacia, którzy w przeciwnym razie byliby wykluczeni. Komisja potwierdziła brak konsekwencji po stronie UE, co sygnalizuje, że Bruksela raczej nie zakwestionuje tego kroku. Wpisuje się to w dwustronny wymiar relacji węgiersko-ukraińskich, z uwagi na podkreślanie przez Budapeszt węgierskiej mniejszości na Zakarpaciu.
Co się stało
Węgry oficjalnie poinformowały Komisję Europejską i Radę UE, że skorzystają z dyskrecjonalności wynikającej z art. 7 Dyrektywy o ochronie czasowej i nie zastosują przepisu wykluczającego ochronę dla osób, które nie wypełniły obowiązków wojskowych wobec Ukrainy. W praktyce oznacza to dalsze przyznawanie ochrony czasowej ukraińskim mężczyznom w wieku poborowym, w tym tym, którzy opuścili Ukrainę, by uniknąć służby wojskowej. Rzecznik Komisji Markus Lammert przypomniał, że Rada UE zdecydowała, iż państwa członkowskie co do zasady nie powinny przyznawać ochrony czasowej osobom, które przybyły niedawno i nie uzyskały zgody władz ukraińskich na wyjazd z powodu obowiązków wojskowych, lecz państwa mają pewną swobodę we wdrażaniu tej zasady. Lammert podkreślił, że państwa członkowskie nie mogą samodzielnie zawężać kręgu osób uprawnionych do ochrony czasowej, mogą natomiast rozszerzać go na dodatkowe kategorie, i że decyzja Węgier nie pociągnie za sobą konsekwencji ze strony UE. Wcześniej, 3 września, premier Węgier Péter Magyar zapowiedział kontynuację ochrony ukraińskich mężczyzn w wieku poborowym, przede wszystkim z Zakarpacia. Węgry poinformowały także Radę UE 8 września o rozszerzeniu ochrony na dodatkowe kategorie osób wysiedlonych.
Kontekst
Rada UE zdecydowała, że państwa członkowskie co do zasady nie powinny przyznawać ochrony czasowej osobom, które przybyły niedawno i nie otrzymały zgody władz ukraińskich na wyjazd z powodu obowiązków wojskowych. Zgodnie ze zaktualizowanymi zasadami od 5 sierpnia nowo przybyli Ukraińcy muszą potwierdzić wypełnienie obowiązków wojskowych według prawa ukraińskiego, aby uzyskać ochronę czasową; przepis nie dotyczy osób już objętych ochroną czasową w UE. W lipcu 2025 roku Rada UE przedłużyła ochronę czasową dla Ukraińców do 4 marca 2028 roku. Art. 7 Dyrektywy o ochronie czasowej daje państwom członkowskim pewną swobodę w stosowaniu tych ram — z tego właśnie mechanizmu korzystają Węgry. Premier Węgier Péter Magyar 3 września zapowiedział, że Węgry będą nadal chronić ukraińskich mężczyzn w wieku poborowym, głównie mieszkańców Zakarpacia.