Zełenski i Magyar spotkali się w Brukseli — pierwsze oficjalne rozmowy od objęcia urzędu przez premiera Węgier
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski i premier Węgier Péter Magyar odbyli 16 października za zamkniętymi drzwiami spotkanie w Brukseli przy okazji szczytu UE. Była to pierwsza oficjalna rozmowa od czasu objęcia władzy przez Magyara i nastąpiła po przyjęciu przez Radę Najwyższą ustawy o edukacji mniejszości narodowych, zniesieniu przez Budapeszt weta wobec otwarcia dwóch klastrów negocjacyjnych akcesji Ukrainy do UE oraz wcześniejszych kontaktach ministrów i przewodniczących parlamentów obu krajów.
Najważniejsze
- 16 października w Brukseli, na marginesie szczytu UE, odbyło się bez udziału delegacji pierwsze oficjalne spotkanie Zełenskiego z Magyarem od objęcia przezeń urzędu.
- Tematem rozmów były: prawa mniejszości węgierskiej na Zakarpaciu, ruch Ukrainy w kierunku członkostwa w UE, handel dwustronny i kwestie produktów rolnych.
- 12 października Rada Najwyższa przyjęła ustawę o edukacji mniejszości narodowych; Zełenski podpisał ją w ciągu kilku godzin.
- 13 października, po zniesieniu weta Budapesztu, UE rozpoczęła negocjacje akcesyjne z Ukrainą w dwóch klastrach.
- 15 października w Rzymie przewodniczący Rady Najwyższej Ruslan Stefancew spotkał się z przewodniczącą węgierskiego parlamentu Ágnes Forsthoffer i uzgodnił wznowienie współpracy międzyparlamentarnej.
- Magyar zapewnił o pełnej solidarności Węgier z Ukrainą wobec rosyjskiej agresji i gotowości do działania dyplomatycznego na rzecz rozejmu i trwałego pokoju.
- Minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha ocenił, że rozmowy otworzyły nową kartę w relacjach dwustronnych.
Dlaczego to ważne
Spotkanie było pierwszym oficjalnym kontaktem obu liderów od objęcia urzędu przez Magyara i sygnalizuje potencjalny reset w dotychczas napiętych relacjach Węgry–Ukraina. Poprzedziły je konkretne kroki: ustawa Rady Najwyższej o edukacji mniejszości narodowych, zniesienie przez Budapeszt weta wobec otwarcia dwóch klastrów negocjacyjnych akcesji Ukrainy do UE oraz ukraińska rezolucja parlamentarna o zbrodniach wobec Węgrów na Zakarpaciu w latach 1944–1946. Obaj przywódcy zadeklarowali kontynuację konsultacji na szczeblu ministrów — także w sprawach praw mniejszości, handlu i produktów rolnych — oraz zapowiedzieli dalsze wymiany wizyt. Magyar publicznie potwierdził solidarność Węgier z Ukrainą wobec rosyjskiej agresji i gotowość Budapesztu do działania dyplomatycznego na rzecz rozejmu i trwałego pokoju.
Co się stało
16 października w Brukseli, na marginesie szczytu przywódców UE, prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski i premier Węgier Péter Magyar odbyli za zamkniętymi drzwiami pierwsze oficjalne spotkanie od czasu objęcia urzędu przez Magyara; w rozmowie nie uczestniczyły delegacje. Magyar przyjął z zadowoleniem zawarcie porozumienia politycznego ws. wzmocnienia praw mniejszości węgierskiej na Zakarpaciu, przyjęcie przez Radę Najwyższą 12 października ustawy o edukacji mniejszości narodowych i natychmiastowe rozpoczęcie jej wdrażania; podziękował też za wrześniową rezolucję Rady Najwyższej uznającą zbrodnie wobec Węgrów na Zakarpaciu w latach 1944–1946 (praca przymusowa i masowe deportacje). Strony uzgodniły kontynuację konsultacji na szczeblu ministrów i dalszą poprawę sytuacji mniejszości w obu krajach, a Magyar zapewnił o pełnej solidarności Węgier z Ukrainą wobec rosyjskiej agresji i gotowości Budapesztu do dyplomatycznego działania na rzecz rozejmu i trwałego pokoju. Zełenski potwierdził rozmowy i poinformował, że ich tematem były kwestie bilateralne, postępy Ukrainy w akcesji do UE, handel i produkty rolne; podziękował Magyarowi za otwarcie dwóch kolejnych klastrów negocjacyjnych UE, solidarność i pracę na rzecz pokoju oraz poinformował o uzgodnieniu wznowienia wspólnych działań i wymiany wizyt. Minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha ocenił, że rozmowy otworzyły nową kartę w relacjach na torach politycznym, gospodarczym i humanitarnym. Spotkanie nastąpiło po serii wcześniejszych kroków normalizacyjnych: 12 października Rada Najwyższa przyjęła ustawę o edukacji mniejszości, którą Zełenski podpisał w ciągu kilku godzin; 13 października UE rozpoczęła negocjacje akcesyjne z Ukrainą w dwóch klastrach po zniesieniu weta Budapesztu; 15 października w Rzymie przewodniczący Rady Najwyższej Ruslan Stefancew spotkał się z przewodniczącą węgierskiego parlamentu Ágnes Forsthoffer i uzgodnili wznowienie współpracy międzyparlamentarnej; wcześniej doszło także do spotkania ministrów spraw zagranicznych Andrija Sybihy i Anity Orbán.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie źródła przedstawiają spotkanie i towarzyszące mu kroki jako udany dyplomatyczny reset i „nową kartę” w relacjach. Podkreślają podziękowania Zełenskiego dla Magyara za otwarcie dwóch kolejnych klastrów negocjacyjnych UE oraz za solidarność z Ukrainą. Wskazują na konkretne, wdrażane już rezultaty — ustawę Rady Najwyższej o edukacji mniejszości narodowych i wrześniową rezolucję o zbrodniach wobec Węgrów na Zakarpaciu w latach 1944–1946 — oraz na zapowiedź wznowienia wspólnej pracy i wymiany wizyt na różnych szczeblach. Rozmowy opisują jako obejmujące agendę dwustronną, ruch Ukrainy w kierunku członkostwa w UE, handel i kwestie rolne, a także dalsze konsultacje ministrów.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się co do długości rozmowy w cztery oczy: strona węgierska zapowiadała krótkie spotkanie trwające około 10–15 minut, natomiast jedno ze źródeł podało, że rzeczywiście trwało ono około 30 minut, czyli znacznie dłużej niż deklarowano. Rozbieżność ta dotyczy w szczególności relacji ZN.UA i Hromadśke Radio.
Kontekst
Proces resetu relacji Węgry–Ukraina przebiegał etapami. 12 października Rada Najwyższa przyjęła ustawę o edukacji mniejszości narodowych, którą Zełenski podpisał w ciągu kilku godzin; w zamian Budapeszt zniósł wet0 wobec otwarcia klastrów negocjacyjnych akcesji Ukrainy do UE, a 13 października ruszyły negocjacje w dwóch klastrach. 15 października w Rzymie przewodniczący ukraińskiego parlamentu Ruslan Stefancew spotkał się z przewodniczącą węgierskiego parlamentu Ágnes Forsthoffer i uzgodnili wznowienie współpracy międzyparlamentarnej. Wcześniej doszło też do spotkania ministrów spraw zagranicznych Andrija Sybihy i jego węgierskiej odpowiedniczki Anity Orbán w ramach szerszej normalizacji.