Niemcy przedłużyły ochronę tymczasową dla Ukraińców do marca 2028 r.

Dlaczego to ważne

Decyzja Niemiec wdraża unijne przedłużenie ochrony tymczasowej o rok i daje milionom Ukraińców w Niemczech ciągłość legalnego pobytu oraz dostępu do ochrony do początku 2028 r. Jednocześnie wprowadza ograniczenia dla mężczyzn w wieku poborowym wjeżdżających do UE od 5 sierpnia 2026 r. (a do Niemiec od 9 października 2026 r.), którzy nie potwierdzą zgodności z ukraińskim prawem dotyczącym obowiązku wojskowego — co tworzy presję powrotu. Przepisy nie pozbawiają jednak retroaktywnie ochrony osób już nią objętych. Minister spraw zagranicznych Johann Wadephul publicznie nawoływał ukraińskich mężczyzn w wieku poborowym do powrotu, sygnalizując kierunek polityki przed zmianą prawną.

Co się stało

Rząd federalny Niemiec opublikował 8 października w Bundesgesetzblatt rozporządzenie przedłużające ochronę tymczasową dla obywateli Ukrainy do 4 marca 2028 r. Rozporządzenie podpisał 30 września federalny minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt za zgodą Bundesratu, a wchodzi ono w życie 9 października. Wdraża ono decyzję wykonawczą Rady UE (UE) 2026/1912 z 30 lipca, która przedłużyła unijny reżim tymczasowej ochrony dla wysiedlonych Ukraińców o rok.

Nowe przepisy wprowadzają wyjątek dla mężczyzn w wieku poborowym. Wjeżdżający do UE od 5 sierpnia 2026 r. nie otrzymają ochrony tymczasowej, jeśli nie potwierdzą, że nie podlegają obowiązkowi wojskowemu lub są z niego zwolnieni i mieli prawo opuścić Ukrainę zgodnie z prawem ukraińskim. W Niemczech od 9 października analogiczne ograniczenie obejmuje 90-dniowy wyjątek od wymogu posiadania zezwolenia na pobyt dla tej kategorii.

Ograniczenia nie dotyczą osób już objętych ochroną tymczasową w UE przed wejściem w życie nowych przepisów, w tym przypadków, gdy obowiązek wojskowy powstał później — np. po osiągnięciu wieku poborowego lub powołaniu.

Odrębny wyjątek niemiecki, pozwalający objętym ochroną na 90-dniowy pobyt bez zezwolenia na pobyt i złożenie wniosku o nie z terytorium Niemiec, został przedłużony do 4 grudnia 2027 r.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Wszystkie trzy ukraińskojęzyczne źródła — НВ, Укрінформ і Суспільне Новини — wiodą przekazem o przedłużeniu przez Niemcy ochrony tymczasowej do marca 2028 r., przedstawiając to przede wszystkim jako pozytywną ciągłość dla Ukraińców za granicą. Dwa z trzech źródeł bezpośrednio w tytule sygnalizują wyjątek dotyczący mężczyzn w wieku poborowym, wskazując, że jest to politycznie wrażliwy element wydzielony z ogólnej ramy ochronnej.

W czym relacje się różnią

Źródła różnią się w datowaniu i zakresie terytorialnym nowych ograniczeń. Część opisuje wyjątek jako obowiązujący od 9 października 2026 r. dla wjazdu do Niemiec, inne — jako obowiązujący od 5 sierpnia 2026 r. dla wjazdu do UE na mocy przepisów unijnych. Niemieckie rozporządzenie dodatkowo zawęża od tej samej daty 90-dniowy wyjątek od wymogu zezwolenia na pobyt dla mężczyzn w wieku poborowym.

Kontekst

Rada UE przyjęła 30 lipca 2026 r. decyzję wykonawczą (UE) 2026/1912, przedłużając o rok — do 4 marca 2028 r. — tymczasową ochronę dla wysiedlonych Ukraińców. Odrębny niemiecki 90-dniowy wyjątek, pozwalający objętym ochroną przebywać w Niemczech bez zezwolenia na pobyt i składać wniosek o nie z terytorium kraju, został przedłużony do 4 grudnia 2027 r.