Śledztwo BBC: ta sama rosyjska siatka stoi za podpaleniem mienia Starmera i antymuzułmańskim wandalizmem w Londynie
21-letni Ukrainiec Ilia Byłyk przyznał się w sądzie magistrackim Temzy do pięciu zarzutów uszkodzenia mienia z motywów rasistowskich i religijnych za graffiti na meczetach i islamskich instytucjach we wschodnim Londynie w styczniu 2025 roku. Śledztwo BBC i Hope not Hate ustaliło, że za podpaleniami mienia powiązanego z ówczesnym premierem Keirem Starmerem oraz wandalizmem antymuzułmańskim w Londynie stała ta sama rosyjska siatka agenturalna, która rekrutowała Ukraińców przez Telegram. Wyrok w sprawie Byłyka ma zapaść 19 października w sądzie magistrackim Stratford.
Najważniejsze
- Ilia Byłyk (21 l.) przyznał się do pięciu zarzutów uszkodzenia mienia z motywów rasistowskich i religijnych
- W styczniu 2025 r. namalował graffiti na budynkach Stratford Islamic Association, meczetu Al-Birr, Leyton Jamia Masjid, szkoły podstawowej Noor Ul Islam oraz Islamskiej Rady Szariatu
- Byłyk został zwerbowany przez Telegram za pieniądze; zleceniodawca komunikował się po rosyjsku i wskazywał cele
- W czerwcu 2025 r. skazano Ukraińców Romana Ławrynowycza i Stanisława Karpiuka za zmowę i podpalenia mienia oraz samochodu powiązanych z ówczesnym premierem Keirem Starmerem; Ławrynowycz otrzymał 7 lat więzienia
- Śledztwo BBC i Hope not Hate powiązało obie sprawy z tą samą rosyjską siatką agenturalną; BBC identyfikuje rosyjskiego dyplomatę Jewhienija Liukszina jako osobę o inicjałach „EL”
- Zdjęcie graffiti Byłyka opublikowano na kanale Telegram fikcyjnej ultraprawicowej grupy Direct Action UK
- Wyrok w sprawie Byłyka oczekiwany 19 października w sądzie magistrackim Stratford
Dlaczego to ważne
Sprawa dokumentuje domniemaną kampanię sabotażu i prowokacji powiązaną z Rosją na terytorium Wielkiej Brytanii, wymierzoną zarówno w wysokiego rangą polityka, jak i w społeczności muzułmańskie. Pokazuje schemat rekrutowania Ukraińców jako tanich wykonawców operacji zagranicznych za pośrednictwem Telegramu. Ujawnia, jak fikcyjna ultraprawicowa przykrywka (Direct Action UK) służyła do maskowania aktów wandalizmu i podpaleń. Łączy wreszcie dwie pozornie odrębne sprawy karne w Wielkiej Brytanii z jednym koordynatorem.
Co się stało
21-letni Ukrainiec Ilia Byłyk został oskarżony o namalowanie w styczniu 2025 roku graffiti na meczetach i obiektach islamskich społeczności we wschodnim Londynie: Stratford Islamic Association, meczecie Al-Birr, Leyton Jamia Masjid, szkole podstawowej Noor Ul Islam oraz Islamskiej Radzie Szariatu. W sądzie magistrackim Temzy przyznał się do pięciu zarzutów uszkodzenia mienia z motywów rasistowskich i religijnych. Byłyk zeznał, że został zwerbowany przez Telegram za wynagrodzeniem pieniężnym, a zleceniodawca komunikował się po rosyjsku, podawał instrukcje dotyczące celów i wypłacał mu zapłatę po wykonaniu zadania. Dwa dni po pierwszych napisach Byłyk obrał za cele szkołę podstawową Noor Ul Islam oraz Islamską Radę Szariatu. Zdjęcie wykonanego zlecenia zostało opublikowane na kanale Telegram fikcyjnej grupy Direct Action UK. Wyrok w jego sprawie oczekiwany jest 19 października w sądzie magistrackim Stratford.
W czerwcu 2025 roku w osobnej sprawie skazano Ukraińców Romana Ławrynowycza i Stanisława Karpiuka za zmowę i podpalenia mienia oraz samochodu powiązanych z ówczesnym premierem Keirem Starmerem; Ławrynowycz otrzymał siedem lat więzienia. Ławrynowycz okazał się również zamieszany w antymuzułmańskie graffiti na budynku wspólnoty muzułmańskiej w południowym Londynie. Został on zwerbowany przez Telegram z obietnicą zapłaty przez osobę posługującą się inicjałami „EL”.
Śledztwo BBC i projektu Hope not Hate ustaliło, że za sprawą podpaleń mienia Starmera oraz antymuzułmańskim wandalizmem w Londynie, łącznie z incydentami przypisywanymi Byłykowi, stała ta sama rosyjska siatka agenturalna. Osoba z inicjałami „EL” jest uważana za rosyjskiego funkcjonariusza, który zdalnie organizował kampanię dywersji i prowokacji, rekrutując wykonawców niskiego szczebla przez media społecznościowe i Telegram. Według BBC „EL” to rosyjski dyplomata Jewhenij Liukszin, który przeszedł szkolenie z prowadzenia „wojen informacyjnych” u starszych funkcjonariuszy rosyjskich służb specjalnych; dane osobowe Liukszina pokrywały się z danymi „EL”. „EL” przypisuje się centralną rolę w kierowaniu fikcyjną ultraprawicową grupą Direct Action UK, pod której przykryciem rosyjska agentura organizowała akty wandalizmu w Wielkiej Brytanii.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Ukraińskojęzyczne artykuły umieszczają obywateli Ukrainy (Byłyka, Ławrynowycza, Karpiuka) w centrum uwagi jako widocznych wykonawców w brytyjskiej sprawie karnej, co odzwierciedla krajowe zainteresowanie losem prawnym i rekrutacją Ukraińców za granicą. Ramują te wydarzenia wprost przez pryzmat śledztwa BBC i Hope not Hate i akcentują rosyjską siatkę agenturalną jako aktora koordynującego, eksponując odpowiedzialność państwa rosyjskiego.
W czym relacje się różnią
Źródło rekrutacji Ławrynowycza: śledztwo BBC i Hope not Hate identyfikuje rosyjskiego funkcjonariusza znanego jako „EL”, natomiast Financial Times łączy rekrutującego z prokremlowską grupą hackerską NoName057(16), którą Stany Zjednoczone określiły jako „projekt sankcjonowany przez rosyjskie państwo”.
Kontekst
W styczniu 2025 roku Ilia Byłyk namalował graffiti na meczetach i obiektach wspólnot islamskich we wschodnim Londynie: Stratford Islamic Association, meczecie Al-Birr, Leyton Jamia Masjid, szkole podstawowej Noor Ul Islam oraz Islamskiej Radzie Szariatu. W czerwcu 2025 roku skazano Ukraińców Romana Ławrynowycza i Stanisława Karpiuka za podpalenia mienia i samochodu powiązanych z ówczesnym premierem Keirem Starmerem; Ławrynowycz otrzymał siedem lat pozbawienia wolności. Wyrok w sprawie Byłyka ma zapaść 19 października w sądzie magistrackim Stratford.