Rosyjskie uderzenia sparaliżowały ukraiński przemysł stalowy
Na początku września rosyjskie rakiety balistyczne wyłączyły z działania trzy główne ukraińskie zakłady hutnicze — Zaporihstal, Kametstal i ArcelorMittal Krzywy Rih — które łącznie wytwarzały około 90% stali w Ukrainie. W atakach zginęło 17 pracowników, a ponad 15 tys. osób pracuje w zatrzymanych zakładach.
Najważniejsze
- Na początku września rosyjskie rakiety balistyczne zniszczyły trzy główne huty w obwodach zaporoskim i dniepropetrowskim.
- Zatrzymane zakłady to Zaporihstal i Kametstal (Metinvest) oraz ArcelorMittal Krzywy Rih; łącznie odpowiadały za ok. 90% produkcji stali w Ukrainie.
- W atakach na trzy huty zginęło 17 pracowników.
- Zaporihstal nie pracuje od 11 sierpnia; 17 września obiekt został trafiony po raz czwarty w ciągu miesiąca.
- Oleksandr Wodowiz z Metinvestu stwierdził, że Rosjanie «wiedzieli wszystko o zakładzie» i «dokładnie wiedzieli, gdzie uderzyć».
- Premier Serhij Korecki ostrzegł, że ataki na biznes i logistykę mogą kosztować państwo ok. 1,5 mld USD utraconych wpływów podatkowych.
- Na trzech zatrzymanych zakładach pracuje ponad 15 tys. osób.
Dlaczego to ważne
Trzy zakłady wytwarzające ok. 90% ukraińskiej stali są obecnie nieczynne, co faktycznie paraliżuje filar ciężkiego przemysłu i eksportu Ukrainy. Ponad 15 tys. pracowników w zatrzymanych hutach stoi w obliczu utraty źródła utrzymania, a łączny bilans ofiar śmiertelnych sięgnął 17 osób. Premier Serhij Korecki ostrzegł przed utratą ok. 1,5 mld USD wpływów podatkowych nałożoną na szacowany deficyt budżetowy rzędu 27 mld USD rocznie, co rodzi poważne konsekwencje dla stabilności finansowej państwa.
Co się stało
Na początku września rosyjskie rakiety balistyczne zniszczyły trzy główne ukraińskie huty w obwodach zaporoskim i dniepropetrowskim — Zaporihstal i Kametstal należące do Metinvestu oraz ArcelorMittal Krzywy Rih. Łącznie odpowiadały one za ok. 90% krajowej produkcji stali, a po atakach wszystkie trzy zostały zatrzymane. Zaporihstal nie pracował już od 11 sierpnia po wcześniejszym uderzeniu, w którym — według większości źródeł — zginęło siedmiu pracowników, a 21 zostało rannych (jedno ze źródeł podaje osiem ofiar śmiertelnych). 17 września obiekt został trafiony po raz czwarty w ciągu miesiąca, a Metinvest podał, że w tym okresie w zakład trafiło łącznie 17 rakiet balistycznych. Kametstal w Kamiańskiem został zaatakowany w nocy z 5 na 6 września — zginęło pięciu pracowników, a czterech zostało rannych. Z kolei ArcelorMittal Krzywy Rih został trafiony w nocy z 16 na 17 sierpnia, w wyniku czego zginęły dwie osoby, a 13 zostało rannych; zakład częściowo wstrzymał produkcję. Łącznie w atakach na trzy huty zginęło 17 osób. Pracuje w nich ponad 15 tys. ludzi.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie źródła, na których oparto materiał, to ukraińskie media językowe, które konsekwentnie przedstawiają zniszczenie strategicznej gałęzi przemysłu jako stratę ogólnonarodową. Nagłówki podkreślają wymowne sformułowania w rodzaju „metalurgia już nie istnieje" i „rosyjskie uderzenia zatrzymały 90% ukraińskiej stali". W publikacjach dominują głosy oficjalne — premiera Serhija Koreckiego i prezydenta Wołodymyra Zełenskiego — akcentujące koszty fiskalne i rosyjską intencję „zabicia ukraińskiej gospodarki". Relacje szczegółowo opisują lokalizacje zakładów, liczbę ofiar i chronologię ataków, przedstawiając je jako celowe uderzenia w kluczową infrastrukturę.
W czym relacje się różnią
Źródła podają sprzeczne dane o liczbie ofiar śmiertelnych uderzenia z 11 sierpnia na Zaporihstal: większość relacji mówi o siedmiu zabitych i 21 rannych, ale co najmniej jedno źródło wspomina o ośmiu ofiarach śmiertelnych. Rozbieżności dotyczą też charakterystyki ataku z 17 września — jedne opisują go jako czwarte uderzenie w ciągu miesiąca, inne ujmują cały miesięczny wzorzec ataków w liczbę 17 rakiet balistycznych, używając odmiennej ramy. Rozbieżne są również daty zatrzymania dwóch największych przedsiębiorstw Grupy Achmetowa: jedno ze źródeł wskazuje 16 września jako dzień wstrzymania pracy i ogłoszenia siły wyższej, podczas gdy inne eksponują szerszą, wczesnowrześniową datę zatrzymania wszystkich trzech hut.
Kontekst
Trzy zaatakowane zakłady — Zaporihstal, Kametstal i ArcelorMittal Krzywy Rih — należą do Metinvestu i ArcelorMittal. Zaporihstal nie pracuje od 11 sierpnia po wcześniejszym uderzeniu; 17 września obiekt został trafiony po raz czwarty w ciągu miesiąca, a Metinformował, że w tym okresie w zakład trafiło 17 rakiet balistycznych. Kametstal w Kamiańskiem został zaatakowany w nocy z 5 na 6 września, w wyniku czego zginęło pięciu pracowników, a czterech zostało rannych. ArcelorMittal Krzywy Rih został trafiony w nocy z 16 na 17 sierpnia — dwie osoby zginęły, 13 zostało rannych, a produkcja została częściowo wstrzymana. Ołeksandr Wodowiz z Metinvestu stwierdził, że Rosjanie „wiedzieli wszystko o zakładzie" i „dokładnie wiedzieli, gdzie uderzyć", sugerując celowe uderzenie w kluczową infrastrukturę. Zatrzymanie zakładów wpisuje się w szerszą presję na ukraińską gospodarkę: blokadę morską kosztującą ok. 1,5% PKB, alternatywne szlaki eksportowe obsługujące jedynie ok. 40% normalnych wolumenów rolnych, zniszczenie 2,1 mln z 5 mln m² nowoczesnej powierzchni magazynowej oraz ostrzeżenia, że wzrost gospodarczy w tym roku jest mało prawdopodobny.