Szwajcarzy zdecydują 27 września o zaostrzeniu definicji neutralności w konstytucji
W niedzielę 27 września szwajcarscy wyborcy zdecydują w referendum, czy wpisać do konstytucji surowszą definicję neutralności kraju. Głosowanie „tak" w praktyce uniemożliwiłoby Szwajcarii nakładanie sankcji na Rosję bez zgody Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz wykluczyłoby współpracę wojskową z sojuszami takimi jak NATO poza przypadkami bezpośredniego ataku lub groźby.
Najważniejsze
- Referendum zaplanowano na niedzielę 27 września.
- Głos „tak" uniemożliwiłby Szwajcarii nakładanie sankcji na Rosję bez zgody Rady Bezpieczeństwa ONZ, w której Moskwa ma prawo weta.
- Głos „tak" wykluczyłby także współpracę wojskową z sojuszami takimi jak NATO, z wyjątkiem sytuacji, gdy Szwajcaria zostanie zaatakowana lub stanie wobec bezpośredniego zagrożenia.
- Od lutego 2022 r. szwajcarski rząd w znacznym stopniu powielał sankcje UE wobec Moskwy.
- Rosja otwarcie poparła inicjatywę zaostrzenia neutralności.
- Sondaże z września wykazały, że niemal dwie trzecie szwajcarskich wyborców jest przeciwnych inicjatywie.
- W listopadzie odbędzie się odrębne głosowanie w sprawie eksportu szwajcarskiej broni do grupy 25 głównie zachodnich państw.
Dlaczego to ważne
Głos „tak" oznaczałby, że Szwajcaria nie mogłaby nakładać ani powielać sankcji wobec Rosji bez zgody Rady Bezpieczeństwa ONZ, gdzie Moskwa ma prawo weta. Wykluczyłby także szwajcarską współpracę wojskową z sojuszami takimi jak NATO poza przypadkami bezpośredniego ataku lub bezpośredniego zagrożenia. Sondaże wskazują, że niemal dwie trzecie wyborców jest przeciwnych inicjatywie, więc prawdopodobnie zakończy się ona niepowodzeniem. Rosja otwarcie poparła zaostrzenie neutralności, co nadaje głosowaniu znaczenie geopolityczne wykraczające poza Szwajcarię. W listopadzie odbędzie się odrębne głosowanie w sprawie eksportu broni do 25 głównie zachodnich państw, które dodatkowo ukształtuje szwajcarską politykę bezpieczeństwa.
Co się stało
W niedzielę 27 września szwajcarscy wyborcy zdecydują w referendum, czy wpisać do konstytucji surowszą definicję neutralności kraju, sięgającej wiekami wstecz. Głos „tak" w praktyce uniemożliwiłby Szwajcarii nakładanie sankcji na Rosję bez zgody Rady Bezpieczeństwa ONZ, w której Moskwa ma prawo weta. Wykluczyłby także współpracę wojskową z sojuszami takimi jak NATO, z wyjątkiem sytuacji, gdy Szwajcaria zostanie zaatakowana lub stanie wobec bezpośredniego zagrożenia. Od lutego 2022 r. szwajcarski rząd w znacznym stopniu powielał sankcje UE wobec Moskwy, co wywołało krytykę ze strony zwolenników surowszego rozumienia neutralności. Rosja otwarcie poparła inicjatywę. Sondaże z września wykazały, że niemal dwie trzecie szwajcarskich wyborców jest przeciwnych zaostrzeniu neutralności, co sugeruje, że propozycja prawdopodobnie upadnie. W listopadzie odbędzie się odrębne głosowanie w sprawie eksportu szwajcarskiej broni do zdefiniowanej grupy 25 głównie zachodnich państw, nawet jeśli są one zaangażowane w konflikt zbrojny.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie nagłówki konsekwentnie podkreślają, że referendum może uniemożliwić nakładanie sankcji wobec Rosji (a tym samym sankcji zgodnych z polityką UE), przedstawiając inicjatywę jako potencjalne zagrożenie dla presji sankcyjnej na Moskwę. W centrum uwagi stawiają konsekwencje dla polityki sankcyjnej wobec Rosji, a nie szerszą debatę o szwajcarskiej neutralności.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Anglojęzyczne media przedstawiają szerszy kontekst, obejmujący historyczną szwajcarską neutralność, ograniczenia współpracy z NATO, sondaże wskazujące, że inicjatywa prawdopodobnie upadnie, oraz otwarte poparcie Rosji dla propozycji. Referendum jest przedstawiane jako pytanie o znaczenie neutralności, a nie wyłącznie jako kwestia sankcji wobec Rosji, i łączone jest z listopadowym głosowaniem w sprawie eksportu broni.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się w szczegółach dotyczących sondaży: jeden fakt wskazuje, że sondaże przeprowadzone we wrześniu wykazały, iż niemal dwie trzecie wyborców sprzeciwia się inicjatywie, podczas gdy inny odnotowuje, że dwa wcześniejsze sondaże sygnalizowały prawdopodobne odrzucenie — co sugeruje rozróżnienie między późniejszymi sondażami z września a wcześniejszymi badaniami.
Kontekst
Szwajcaria ma wielowiekową tradycję neutralności. Od lutego 2022 r. szwajcarski rząd w znacznym stopniu powielał sankcje UE wobec Moskwy, co wywołało krytykę ze strony zwolenników surowszego rozumienia neutralności. Profesor europeistyki Fabio Wasserfallen ujął głosowanie jako pytanie o to, co oznacza neutralność, a nie o to, czy ją utrzymać. Rząd Szwajcarii przyjął „Strategię polityki bezpieczeństwa 2026", obejmującą środki mające na celu wzmocnienie obrony kraju i współpracę z państwami partnerskimi.