Polska oferuje produkcję rakiet Patriot dla Ukrainy na swoim terytorium; trwają też rozmowy o stałej bazie USA
Polska zaproponowała, by na jej terytorium powstała fabryka rakiet przechwytujących do amerykańskich systemów Patriot, jeśli USA udzielą Ukrainie odpowiedniej licencji. Zastępczyni ministra obrony narodowej Magdalena Sobków-Czarniecka uzasadniła ofertę względami bezpieczeństwa. Propozycja pojawiła się po 25 września, gdy prezydent Wołodymyr Zełenski ogłosił "ostateczną decyzję" Donalda Trumpa o przekazaniu Ukrainie licencji na produkcję rakiet Patriot, czego prezydent USA nazajutrz nie potwierdził. Równolegle Warszawa prowadzi z USA negocjacje w sprawie stałej amerykańskiej bazy wojskowej na zachodzie kraju.
Najważniejsze
- Polska zaproponowała goszczenie na swoim terytorium produkcji rakiet przechwytujących do systemów Patriot, jeśli USA udzielą Ukrainie licencji.
- Propozycję przedstawiła 26 lub 27 września zastępczyni ministra obrony narodowej Magdalena Sobków-Czarniecka w TVN24.
- Polska uzasadniła ofertę tym, że jej terytorium jest "bezpieczne" w porównaniu z walczącą Ukrainą.
- Według zastępczyni ministra licencja dla Ukrainy nie anuluje ani nie zastąpi polskiego procesu uzyskania serwisu i własnej produkcji rakiet Patriot.
- 25 września prezydent Zełenski ogłosił, że Trump podjął "ostateczną decyzję" o przyznaniu Ukrainie licencji; 26 września Trump odmówił odpowiedzi, czy autoryzował ukraińską produkcję.
- Polska prowadzi z USA rozmowy o stałej bazie wojskowej na zachodzie kraju, planowanej dla około 5 tys. amerykańskich żołnierzy i ich rodzin.
- Ostateczna decyzja USA w sprawie bazy ma zapaść po zakończeniu przeglądu amerykańskiej obecności wojskowej w Europie; raport ma trafić do sekretarza obrony Pete'a Hegsetha 1 listopada, a do prezydenta Trumpa 1 grudnia.
Dlaczego to ważne
Polska stawia się w roli potencjalnego europejskiego ośrodka produkcji wrażliwych technologii obrony przeciwlotniczej, łącząc ofertę przemysłową z własnymi ambicjami wzmocnienia bezpieczeństwa i pozycji w NATO. Propozycja wpisuje się wrażliwe negocjacje Waszyngton–Kijów o licencję na Patrioty, w których prezydent Trump wielokrotnie zmieniał stanowisko, a rozmowy oznaczałyby dla Ukrainy przełom technologiczny. Równoległe negocjacje o stałej amerykańskiej bazie na zachodzie Polski, planowanej dla ok. 5 tys. żołnierzy, wiążą współpracę przemysłową z szerszym traktatem o amerykańskiej obecności wojskowej w Polsce.
Co się stało
Zastępczyni ministra obrony narodowej Magdalena Sobków-Czarniecka ogłosiła w TVN24, że Polska zaproponowała umieszczenie na swoim terytorium produkcji rakiet przechwytujących do amerykańskich systemów Patriot dla Ukrainy, pod warunkiem udzielenia Kijowowi odpowiedniej licencji przez USA. Jako powód podała "bezpieczeństwo" terytorium Polski w porównaniu z atakowaną Ukrainą. Zapewniła jednocześnie, że polski proces uzyskania własnego serwisu, a następnie produkcji rakiet Patriot, jest niezależny od decyzji ws. Ukrainy i że amerykańscy rozmówcy potwierdzili, iż licencja dla Kijowa nie odwoła zgody dla Warszawy. Propozycja pojawiła się dzień po tym, jak prezydent Wołodymyr Zełenski ogłosił "ostateczną decyzję" Donalda Trumpa o przekazaniu Ukrainie licencji, czego Trump nazajutrz nie potwierdził. Równolegle Polska prowadzi z USA rozmowy o stałej bazie wojskowej na zachodzie kraju, planowanej dla ok. 5 tys. amerykańskich żołnierzy; ostateczna decyzja ma zapaść po zakończeniu przeglądu obecności USA w Europie (raport do sekretarza obrony Pete'a Hegsetha 1 listopada, do prezydenta Trumpa 1 grudnia).
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie źródła w tej sprawie to ukraińskojęzyczne redakcje, które koncentrują się na konsekwencjach dla Ukrainy. Nagłówki eksponują deklarację Zełenskiego o "ostatecznej decyzji" Trumpa z 25 września i przedstawiają polską ofertę jako odpowiedź na ukraiński sukces dyplomatyczny. Autorzy podkreślają krytyczny deficyt ukraińskiej obrony powietrznej i pilność uzyskania zdolności produkcyjnych, a ryzyko bezpieczeństwa odnoszą do Ukrainy, nie do Polski. Jednocześnie zaznaczają, że polski równoległy proces licencyjny nie zostanie anulowany przez licencję dla Kijowa, co ma sygnalizować, że ukraińskie zyski nie są grą o sumie zerowej.
W czym relacje się różnią
Źródła nie są zgodne co do daty wywiadu polskiej wicedyrektor ministerstwa w TVN24: część podaje 26 września, część 27 września 2025 r. Nazwisko polskiej urzędniczki pojawia się w różnych zapisach (Magdalena Sobków-Czarniecka, Sobkowiak-Czarniecka, Sobkowiak-Czarnecka, Małgorzata Sobczyk-Czarniawska). Rozbieżność dotyczy też statusu amerykańskiej licencji: Zełenski 25 września ogłosił "ostateczną decyzję" Trumpa, Trump 26 września odmówił potwierdzenia, a wcześniej wielokrotnie zmieniał stanowisko między poparciem a wstrzymaniem zgody.
Kontekst
Wiosną 2025 r. Polska uzyskała wstępną zgodę Departamentu Stanu USA na produkcję rakiet Patriot w polskich zakładach; w lipcu 2025 r. zaproponowała format współpracy "trójkąta" z Ukrainą. W lipcu 2024 r. Zełenski mówił o "politycznym" rozwiązaniu z Trumpem kwestii produkcji Patriotów w Ukrainie; pod koniec maja 2025 r. wysłał do Trumpa i Kongresu USA pilny list ostrzegający o krytycznym deficycie środków obrony powietrznej z prośbą o zgodę na produkcję. W sierpniu 2025 r. polscy urzędnicy stwierdzili, że produkcja przechwytujących w Ukrainie jest w czasie wojny niemożliwa. Na szczycie NATO w Ankarze 8 lipca Trump powiedział, że USA mogą udzielić Ukrainie licencji, a później wielokrotnie składał niespójne lub warunkowe deklaracje. Według źródeł Suspilne w Biurze Prezydenta rozmowy dotyczą rakiet PAC-2 i nowszych PAC-3.