USA planują trójstronne rozmowy Ukraina–Rosja–USA w Abu Zabi w październiku
Stany Zjednoczone zamierzają zorganizować w październiku w Abu Zabi spotkanie przedstawicieli Ukrainy i Rosji w celu omówienia ograniczonego zawieszenia broni. Według The Atlantic, powołującego się na ukraińskich negocjatorów, na stole ma leżeć wzajemna rezygnacja z uderzeń na infrastrukturę energetyczną oraz, za pośrednictwem Egiptu, porozumienie o ochronie transportów zboża przez Morze Czarne. Jednocześnie USA rozważają mechanizm wymiany rosyjskich więźniów politycznych na łagodzenie sankcji – co Ukraina odrzuca.
Najważniejsze
- Planowane miejsce rozmów: Abu Zabi, stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich.
- Główny temat: wzajemna rezygnacja z uderzeń na infrastrukturę energetyczną – elektrownie i rafinerie.
- Odrębna, mediowana przez Egipt, umowa miałaby chronić transporty zboża w Morzu Czarnym.
- USA dążą do trójstronnego szczytu Trump–Zełenski–Putin; Putin nie przyjął jeszcze zaproszenia na szczyt G20 w Miami w grudniu.
- Specjalny wysłannik John Cole zaproponował wymianę: rosyjscy więźniowie polityczni za częściowe złagodzenie sankcji; analogiczny model zastosowano z Białorusią (ok. 500 więźniów).
- 14 września Donald Trump ogłosił, że Ukraina i Rosja zgodziły się nie atakować swoich obiektów energetycznych; Wołodymyr Zełenski określił to jako warunkową propozycję Ukrainy.
- Biuro Prezydenta Ukrainy nie potwierdziło doniesień o spotkaniu trójstronnym planowanym na 24 września.
- Według ukraińskich źródeł rządowych Putin nie podejmie poważnych rozmów pokojowych co najmniej do wiosny; Rosja miała gromadzić rakiety na uderzenia tej zimy.
Dlaczego to ważne
Gdyby doszło do skutku, Abu Zabi byłoby pierwszym znanym trójstronnym formatem USA–Ukraina–Rosja poświęconym częściowemu zawieszeniu broni. Uderzenia na infrastrukturę energetyczną są główną przyczyną cierpienia cywilnego w Ukrainie, więc ewentualna wzajemna wstrzemięźliwość miałaby bezpośrednie konsekwencje humanitarne. Jednocześnie USA rozważają mechanizm „więźniowie za sankcje”, któremu Ukraina się sprzeciwia, a odrębna umowa czarnomorska dotknęłaby dostaw żywności na rynki Bliskiego Wschodu i Afryki.
Co się stało
Stany Zjednoczone planują zorganizować w październiku w Abu Zabi spotkanie przedstawicieli Ukrainy i Rosji poświęcone ograniczonemu zawieszeniu broni. Informację podał The Atlantic, powołując się na ukraińskich negocjatorów. Na stole ma leżeć wzajemna rezygnacja z uderzeń na infrastrukturę energetyczną – elektrownie i rafinerie – a odrębnym porozumieniem, mediowanym przez Egipt, objęte byłyby statki zbożowe na Morzu Czarnym, zaopatrujące rynki bliskowschodnie i afrykańskie.
Równolegle USA dążą do jak najszybszego trójstronnego szczytu Trump–Zełenski–Putin. Putin nie przyjął jeszcze zaproszenia na grudniowy szczyt G20 w Miami, gdzie Trump może próbować doprowadzić do spotkania z Zełenskim. Specjalny wysłannik John Cole zaproponował mechanizm, w którym Rosja zwalniałaby więźniów politycznych w zamian za łagodzenie amerykańskich sankcji – analogiczny model zastosował wcześniej z Białorusią, uzyskując uwolnienie około 500 osób w zamian za złagodzenie części sankcji i rozpoczęcie rozmów o zakupie białoruskiego potasu. Ukraina sprzeciwia się złagodzeniu sankcji przed końcem wojny, argumentując, że przywrócenie zachodniego handlu dałoby Moskwie dodatkowe zasoby do kontynuowania działań.
Podejście USA zakłada etapowe ograniczanie eskalacji: najpierw wąskie porozumienia sektorowe, które później mogłyby stać się podstawą szerszego rozejmu. 14 września Donald Trump ogłosił, że Ukraina i Rosja zgodziły się nie uderzać w swoje obiekty energetyczne; Wołodymyr Zełenski przedstawił to jako warunkową propozycję strony ukraińskiej, zależną od gwarancji partnerów co do wstrzymania uderzeń przez Rosję. Biuro Prezydenta Ukrainy nie potwierdziło informacji o spotkaniu trójstronnym planowanym na 24 września, o którym pisało ZN.UA.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media nadają sprawie ton ostrożny, podkreślając że inicjatywa wychodzi z USA i że źródłem informacji jest The Atlantic, powołujący się na ukraińskich negocjatorów. Na pierwszym planie jest sprzeciw Kijowa wobec jakiegokolwiek łagodzenia sankcji przed zakończeniem wojny oraz zapowiedź Zełenskiego, że będzie blokował takie kroki. Ukraińscy rozmówcy ostrzegają, że wznowienie zachodniego handlu z Rosją dostarczyłoby Moskwie środków do kontynuowania walki. Ukraińskie źródła rządowe nie spodziewają się, by Putin podszedł do rozmów poważnie przed wiosną, a jedno ze źródeł podało, że Rosja gromadzi rakiety na uderzenia tej zimy.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Jedyny anglojęzyczny materiał (azerska agencja informacyjna, powtarzająca treść The Atlantic) koncentruje się na dyplomatycznym torze napędzanym przez USA oraz na pomyśle wymiany „więźniowie za sankcje” z precedensem w umowie potasowej z Białorusią. W tej ramie rola USA – poprzez Witkoffa, Kushnera, Cole’a i Trumpa – jest przedstawiona jako siła napędowa procesu, a obawy ukraińskiej strony dotyczące złagodzenia sankcji zajmują mniej miejsca.
W czym relacje się różnią
14 września Donald Trump stwierdził, że Ukraina i Rosja zgodziły się nie uderzać w swoje obiekty energetyczne; Wołodymyr Zełenski przedstawił stanowisko Ukrainy jako warunkową propozycję zależną od tego, czy partnerzy zapewnią wstrzymanie uderzeń przez Rosję. Planowane na 24 września spotkanie w tej sprawie nie zostało potwierdzone przez Biuro Prezydenta Ukrainy.
The Atlantic opisuje amerykańskie dążenie do stopniowego podejścia obejmującego łagodzenie sankcji w zamian za uwolnienie rosyjskich więźniów politycznych oraz możliwe amerykańsko-rosyjskie umowy handlowe jeszcze przed końcem wojny; ukraińscy negocjatorzy cytowani w tej samej relacji sprzeciwiają się jakimkolwiek ustępstwom sankcyjnym przed zakończeniem konfliktu i ostrzegają, że przywrócenie zachodniego handlu dałoby Moskwie zasoby do dalszej walki.
Kontekst
Podejście USA zakłada etapowe ograniczanie działań zbrojnych – od wąskich porozumień sektorowych po szerszy rozejm. Specjalny wysłannik John Cole stosował już podobny model wymiany „więźniowie za sankcje” z Białorusią. 14 września Donald Trump publicznie ogłosił rzekome porozumienie energetyczne; Zełenski przedstawił to jako propozycję warunkową. 24 września ZN.UA informowało o rzekomo planowanym tego dnia spotkaniu trójstronnym, czego Biuro Prezydenta Ukrainy nie potwierdziło. Ukraińskie źródła rządowe nie oczekują, by Putin podszedł poważnie do rozmów przed wiosną; Rosja miała gromadzić rakiety na uderzenia tej zimy.