Sąd we Lwowie skazał Zinčenkię na dożywocie za zabójstwo Iriny Farion
Szemkiwski sąd rejonowy we Lwowie 1 października skazał Wiaczesława Zinchenkę na dożywotnie pozbawienie wolności za umyślne zabójstwo językoznawczyni i byłej deputowanej Rady Najwyższej Iriny Farion, motywowane nietolerancją narodową. Sąd orzekł też 5 mln hrywien odszkodowania na rzecz jej córki. Wyrok nie jest prawomocny.
Najważniejsze
- Szemkiwski sąd rejonowy we Lwowie 1 października skazał Wiaczesława Zinčenkię na dożywocie za zabójstwo Iriny Farion.
- Zinčenko został uznany winnym umyślnego zabójstwa z motywów nietolerancji narodowej (art. 115 ust. 2 Kodeksu karnego Ukrainy) oraz nielegalnego obrotu bronią (art. 263 ust. 1).
- Wyrok ogłaszała kolegia sędziów: przewodniczący Petro Newojt oraz sędziowie Ołeksandr Bajew i Pawło Eder.
- Iryna Farion została zastrzelona 19 lipca 2024 roku około 19:30 z odległości ok. 2 metrów przy jej domu przy ul. Masaryka we Lwowie; tego samego dnia zmarła w szpitalu.
- 18-letni Zinčenko został zatrzymany w Dnieprze 25 lipca 2024 roku; aresztowany bez prawa do kaucji dzień później.
- Sąd zasądził na rzecz córki Farion, Sofii Osoby, 5 mln hrywien zadośćuczynienia (z żądanych 15 mln hrywien).
- Wyrok nie jest jeszcze prawomocny i może zostać zaskarżony w ciągu 30 dni w Lwowskim Sądzie Apelacyjnym.
Dlaczego to ważne
Wyrok stanowi rzadki przypadek, gdy ukraiński sąd kwalifikuje zabójstwo działaczki publicznej jako zbrodnię z nienawiści motywowaną nietolerancją narodową. Sprawa zwróciła uwagę na aktywność radykalnych i skrajnie prawicowych wspólnot, w tym powiązanych — według śledztwa — z rosyjską organizacją neonazistowską, oraz na kwestie bezpieczeństwa wokół procesów o wysokim znaczeniu politycznym i społecznym.
Co się stało
Szemkiwski sąd rejonowy we Lwowie 1 października ogłosił wyrok w sprawie zabójstwa Iriny Farion. Wiaczesław Zinčenko został uznany winnym umyślnego zabójstwa osoby pełniącej obowiązek publiczny z motywów nietolerancji narodowej (art. 115 ust. 2 Kodeksu karnego Ukrainy) oraz nielegalnego obrotu bronią (art. 263 ust. 1) i skazany na dożywocie. Sąd zasądził też 5 mln hrywien zadośćuczynienia na rzecz córki Farion, Sofii Osoby, zamiast żądanych 15 mln. Podczas procesu oskarżony czterokrotnie odmawiał składania zeznań, odmówił też prawa do ostatniego słowa; ogłaszał głodówkę i podjął próbę samobójczą w sali sądowej. Ogłoszenie wyroku trwało około pięciu godzin; przed budynkiem sądu zgromadzili się zwolennicy Farion oraz osoby wspierające oskarżonego — po ogłoszeniu wyroku rozległy się okrzyki „Hańba". Wyrok nie jest prawomocny i przysługuje od niego apelacja do Lwowskiego Sądu Apelacyjnego w ciągu 30 dni.
Kontekst
Iryna Farion była językoznawczynią, działaczką społeczną i byłą deputowaną Rady Najwyższej VII kadencji. Została zastrzelona wieczorem 19 lipca 2024 roku z bliskiej odległości przed swoim domem przy ul. Masaryka we Lwowie; tego samego dnia zmarła w szpitalu w wieku 60 lat. Podejrzanym o zabójstwo był 18-letni wówczas mieszkaniec Dniepru Wiaczesław Zinčenko, zatrzymany 25 lipca 2024 roku w Dnieprze i aresztowany dzień później bez prawa do kaucji. W grudniu 2024 roku zmieniono kwalifikację czynu, dodając motyw nietolerancji narodowej. Śledztwo trwało do 26 stycznia 2025 roku, a proces merytoryczny od lutego 2025 roku; debaty sądowe trwały około pięciu miesięcy, odbyło się ponad 80 rozpraw, akta liczą 30 tomów. Według ustaleń śledztwa Zinčenko od 2022 roku był uczestnikiem grup telegramowych propagujących przemoc i nietolerancję, a w 2024 dołączył do grupy powiązanej z rosyjską organizacją neonazistowską, gdzie — jak ustalono — zrodziła się u niego osobista niechęć do Farion z powodu jej aktywności na rzecz języka ukraińskiego. Przed zbrodnią wynajął we Lwowie co najmniej trzy mieszkania, obserwował Farion i sporządzał szczegółowe notatki; w kwietniu 2024 kupił przerobiony pistolet „Stalker 2906", choć sąd zaznaczył, że nie ustalono, z jakiej konkretnie broni padł strzał.