Rosja grozi dyplomatom w Kijowie; ambasady UE i państw członkowskich pozostają
3 października rosyjskie MSZ wezwało cudzoziemców, w tym personel dyplomatyczny, do opuszczenia Kijowa i ostrzegło przed nowymi masowymi uderzeniami na stolicę Ukrainy. Ambasador UE Kateryna Maternowa oraz ambasady wszystkich 25 państw UE, a także placówki Polski, Estonii, Włoch i innych krajów publicznie potwierdziły, że pozostają w Kijowie. Szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha podziękował dyplomatom za solidarność i ocenił, że rosyjska kampania zastraszania nie powiedzie się.
Najważniejsze
- 3 października rosyjskie MSZ wezwało zagranicznych dyplomatów do opuszczenia Kijowa, grożąc nowymi masowymi uderzeniami na stolicę.
- Ambasador UE Kateryna Maternowa ogłosiła 4 października, że Przedstawicielstwo UE oraz wszystkie 25 ambasad państw UE pozostają w Kijowie.
- Polska, Estonia i Włochy (przez ambasadora Carlo Formosę) potwierdziły, że ich ambasady nie zmienią trybu pracy i pozostają w Kijowie.
- Komisja Europejska oceniła groźby jako próbę zastraszenia Europy i osłabienia wsparcia dla Ukrainy.
- Szef MSZ Ukrainy Andrij Sybiha podziękował dyplomatom i uznał, że rosyjska kampania zastraszania, która nie powiodła się pół roku temu, znowu się nie uda.
- 3 października Prezydent Zełenski zapowiedział w rozmowie z Reuters nasilenie ataków ukraińskich na rosyjskie rafinerie.
- UE zatwierdziła w tym roku plany zakupów obronnych dla Ukrainy o wartości 28,3 mld euro oraz dodatkowe 6,6 mld euro pomocy wojskowej.
Dlaczego to ważne
Rosyjska groźba bezpośrednio wymierzona w dyplomatów w Kijowie to próba złamania zachodniej obecności politycznej i symbolicznej w stolicy Ukrainy. Skoordynowana publiczna odmowa wyjazdu ze strony instytucji UE i ambasad wielu państw sygnalizuje trwałość zachodniego zaangażowania mimo nacisku. Jednocześnie doniesienia o prywatnym planowaniu relokacji wskazują, że oficjalna stanowisko może współgrać z zakulisowym zarządzaniem ryzykiem.
Co się stało
3 października rosyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wezwało cudzoziemców, w tym personel misji dyplomatycznych, do opuszczenia Kijowa i ostrzegło, że miasto będzie nadal celem masowych uderzeń. Moskwa uzależniła tę zapowiedź od ukraińskich ataków na rosyjskie obiekty wojskowe i stwierdziła, że odpowiedzialność za ewentualne konsekwencje poniosą ci, którzy zignorują ostrzeżenie. Dzień później, 4 października, ambasador UE na Ukrainie Kateryna Maternowa opublikowała w serwisie X oświadczenie, że Przedstawicielstwo UE oraz wszystkie 25 ambasad państw członkowskich UE pozostają w Kijowie, a groźby nie zatrzymają europejskiego wsparcia dla Ukrainy. Równolegle polskie MSZ, estońskie MSZ i ambasada Włoch (przez ambasadora Carlo Formosę) potwierdziły, że ich placówki nie zmieniają trybu pracy i pozostają w stolicy. Rzecznik Komisji Europejskiej Christian Wigand ocenił groźby jako próbę zastraszenia Europy i podkreślił, że UE będzie kontynuować wsparcie dla Ukrainy oraz pracować nad największym pakietem sankcji w historii. Szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha podziękował ambasadom Belgii, Łotwy, Finlandii, Słowacji, Austrii, Albanii, Litwy, Polski, Niemiec, Estonii, Włoch, Francji i UE za pozostaną w Kijowie i ocenił, że rosyjska kampania zastraszania nie powiedzie się.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie źródła centralnie umieszczają wypowiedź ministra Andrija Sybihi, który dziękuje konkretnym ambasadom i nazywa rosyjskie groźby próbą zastraszenia Europy. Podkreślają jednocześnie zaprzeczenie ukraińskiego MSZ wobec doniesień o planowanej relokacji personelu dyplomatycznego do Lwowa lub wschodniej Polski. W tle ukraińskie media wiążą ostrzeżenie z zapowiedzią prezydenta Zełenskiego o nasileniu uderzeń na rosyjskie rafinerie.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Zachodnioeuropejskie i unijne głosy instytucjonalne — rzecznik Komisji Europejskiej Christian Wigand i ambasador UE Kateryna Maternowa — przedstawiają groźby jako próbę zastraszenia Europy i osłabienia wsparcia dla Ukrainy, przy jednoczesnym publicznym potwierdzeniu obecności wszystkich 25 ambasad państw UE w Kijowie. MSZ Polski i Włochy (przez ambasadora Formosę) dorzucają własne oświadczenia z odwołaniem do Konwencji wiedeńskiej. W doniesieniach pojawia się przy tym zastrzeżenie: The Guardian opisał, że oprócz oficjalnego stanowiska dyplomaci prywatnie przygotowują plany awaryjnej relokacji, co pokazuje rozbieżność między publiczną odmową wyjazdu a zakulisowym zarządzaniem ryzykiem.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się co do tego, czy The Guardian opisał plany relokacji ambasad 2, czy 3 października — część wskazuje na 2 października, część na 3 października. Rozbieżne są też daty wcześniejszej, analogicznej rosyjskiej groźby wobec dyplomatów: część źródeł podaje mają 2025, inne mają 2026; pojawiają się też różnice, czy państwa wówczas odrzuciły groźby, czy po prostu nie wyjechały z Kijowa. Istnieją rozbieżności co do tego, czy sankcje UE z 28 września były bezpośrednio związane z deportacją ukraińskich dzieci, czy tylko pojawiły się w tym samym tygodniu.
Kontekst
To nie pierwsza tego typu rosyjska groźba: podobne ostrzeżenie pojawiło się pod koniec maja poprzedniego roku, po którym ambasady nie opuściły Kijowa. W tygodniu poprzedzającym groźbę The Guardian opisał prywatne rozmowy zachodnich dyplomatów o planach przeniesienia ambasad do Lwowa lub wschodniej Polski, co ukraińskie MSZ zdementowało. Tego samego dnia co rosyjskie ostrzeżenie prezydent Zełenski zapowiedział w rozmowie z Reuters nasilenie ukraińskich ataków na rosyjskie rafinerie w odpowiedzi na rosyjską eskalację. Osobno UE potępiła rosyjski dokument do NATO, w którym Moskwa zagroziła użyciem pełnego arsenału, w tym broni jądrowej, w razie próby izolacji obwodu królewieckiego. 28 września UE nałożyła nowe sankcje na Rosję powiązane z deportacją ukraińskich dzieci.