Ambasady zachodnich państw odmawiają wyjazdu z Kijowa po ostrzeżeniu Rosji
Po tym, jak 3 października rosyjskie MSZ wezwało zagranicznych dyplomatów do opuszczenia Kijowa i zagroziło nowymi masowymi uderzeniami, ambasady wielu krajów zachodnich publicznie ogłosiły, że pozostają w ukraińskiej stolicy. Sekretarz stanu USA Marco Rubio oświadczył, że Waszyngton sam zdecyduje o bezpieczeństwie swojej misji. Tymczasem ukraińskie MSZ zaprzeczyło, by partnerzy sygnalizowali plany relokacji swoich placówek.
Najważniejsze
- 3 października rosyjskie MSZ wezwało cudzoziemców i dyplomatów do opuszczenia Kijowa, ostrzegając przed «masywnymi uderzeniami» i zrzucając odpowiedzialność za konsekwencje na tych, którzy zignorują ostrzeżenie.
- Ambasady Niemiec, Włoch, Hiszpanii, Francji, Belgii, Holandii, Szwecji, Słowacji, Słowenii, Finlandii, Litwy, Łotwy, Austrii i Albanii opublikowały oświadczenia, że nie zamierzają zaprzestać pracy w Kijowie.
- Ambasady Polski i Estonii określiły rosyjskie groźby jako próbę zastraszenia Europy i podkreśliły niezachwiane wsparcie dla Ukrainy.
- Ambasador UE na Ukrainie Katarzyna Maternowa oświadczyła, że wszystkie ambasady państw UE i Delegacja UE pozostają w Kijowie, a jej odpowiedź na rosyjski przekaz brzmiała: «Zostajemy».
- Sekretarz stanu USA Marco Rubio oświadczył 5 października, że ambasada USA w Kijowie pozostaje i że USA same zdecydują, czy jest bezpiecznie.
- Rzecznik ukraińskiego MSZ Heorhij Tykhyj zaprzeczył, by partnerzy zagraniczni informowali o planach relokacji ambasad.
- The Guardian poinformował, że zachodni dyplomaci prywatnie opracowują plany awaryjnej relokacji do Lwowa lub wschodniej Polski.
Co się stało
3 października rosyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało ostrzeżenie, w którym wezwało zagranicznych dyplomatów i obywateli do opuszczenia Kijowa i powstrzymania się od podróży na Ukrainę, zapowiadając kontynuację «masywnych uderzeń» na stolicę. Resort stwierdził, że odpowiedzialność za ewentualne konsekwencje spoczywa w całości na tych, którzy zignorują ostrzeżenie. W odpowiedzi ambasady wielu zachodnich państw opublikowały oświadczenia, że pozostają w Kijowie i nie zamierzają zmieniać formatu swojej pracy. Wspólny komunikat wydali między innymi przedstawiciele Niemiec, Włoch, Hiszpanii, Francji, Belgii, Holandii, Szwecji, Słowacji, Słowenii, Finlandii, Litwy, Łotwy, Austrii i Albanii, powołując się na konieczność przestrzegania przez Rosję Konwencji wiedeńskiej i norm prawa humanitarnego. Ambasada Polski uznała rosyjskie groźby za próbę zastraszenia Europy i osłabienia wsparcia dla Ukrainy, a ambasada Estonii stwierdziła, że groźby jedynie wzmacniają determinację do wspierania Kijowa. Ambasador UE na Ukrainie Katarzyna Maternowa oświadczyła, że wszystkie ambasady państw UE oraz Delegacja UE pozostają operacyjne w ukraińskiej stolicy. 5 października sekretarz stanu USA Marco Rubio potwierdził, że ambasada amerykańska w Kijowie pozostaje i nie jest ewakuowana, zastrzegając, że to USA samodzielnie ocenią bezpieczeństwo swoich dyplomatów. Rzecznik ukraińskiego MSZ Heorhiy Tykhyi zaprzeczył doniesieniom o planach relokacji, wskazując, że ukraińska dyplomacja nie otrzymała żadnych wniosków od partnerów zagranicznych.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media i oficjalne oświadczenia eksponują zbiorową odmowę ambasad zachodnich jako dyplomatyczną odpowiedź na rosyjską próbę zastraszenia. Podkreślany jest wspólny front ambasad europejskich i osobne oświadczenie USA, a także zaprzeczenie ukraińskiego MSZ wobec doniesień o planach relokacji. W kontekst włączane są także słowa prezydenta Wołodymyra Zełenskiego z wywiadu dla Reuters z 3 października o intensyfikacji ataków na rosyjskie rafinerie w odpowiedzi na eskalację uderzeń Rosji wymierzonych w ludność cywilną Kijowa.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Zachodnie i międzynarodowe anglojęzyczne źródła, w tym The Guardian, wprowadzają wątek prywatnie opracowywanych planów awaryjnej relokacji ambasad do Lwowa lub wschodniej Polski, który nie jest eksponowany w ukraińskim raportowaniu. Agencja APA z Azerbejdżanu w tytule jednego z artykułów ujęła stanowisko Rubio jako niewykluczające zawieszenia operacji ambasady USA — ostrożniejsza rama niż dominujący w ukraińskich źródłach przekaz «zostajemy».
W czym relacje się różnią
The Guardian informuje, że zachodni dyplomaci prywatnie opracowują plany ewentualnej relokacji ambasad z Kijowa do Lwowa lub wschodniej Polski, podczas gdy ukraińskie MSZ twierdzi, że nie otrzymało żadnych powiadomień ani wniosków o relokację od partnerów zagranicznych. Większość ukraińskich i zachodnich doniesień przedstawia stanowisko Rubio jako deklarację pozostania ambasady USA w Kijowie, natomiast jeden z artykułów w tytule ujmuje to jako niewykluczenie przez Rubio zawieszenia operacji ambasady.
Kontekst
30 września mer Kijowa Witalij Kliczko poinformował, że po rosyjskim ostrzale stolicy na terenie jednej z zachodnich ambasad w dzielnicy Szewczenkiwskiej znaleziono odłamki. 3 października prezydent Wołodymyr Zełenski w rozmowie z Reuters zapowiedział zwiększenie ataków ukraińskich sił zbrojnych na rosyjskie rafinerie w odpowiedzi na rosyjską eskalację uderzeń na Ukrainę, wymierzoną w wymuszenie wyjazdu mieszkańców Kijowa i innych miast. Rosja formułowała podobne ostrzeżenia wobec zagranicznych dyplomatów już w maju, kiedy zostały one odrzucone przez przywódców państw; pod koniec maja rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow podczas rozmowy z Rubio wzywał Amerykanów do ewakuacji ambasady. Ostrzeżenie z 3 października było przedstawione jako odpowiedź na ukraińskie ataki na rosyjskie cele wojskowe.