Sondaż KIIS: większość Ukraińców przeciw wyborom w czasie wojny i drugiej kadencji Zełenskiego
Sondaż Kijowskiego Międzynarodowego Instytutu Socjologii (KIIS) przeprowadzony 12–21 września 2026 r. wykazał, że 71% Ukraińców sprzeciwia się przeprowadzeniu wyborów w czasie wojny, a 53% uważa, że prezydent Wołodymyr Zełenski powinien ograniczyć się do jednej kadencji. Od poprzedniego sondażu z grudnia 2025 r. odsetek popierający reelekcję Zełenskiego spadł z 45% do 42%, a odsetek chcący jego odejścia wzrósł z 46% do 53%. Nastroje wobec władz wyraźnie się pogorszyły – wzrosły uczucia rozczarowania, wstydu, złości i nienawiści.
Najważniejsze
- Sondaż KIIS przeprowadzono 12–21 września 2026 r. metodą CATI na próbie 1002 respondentów z terytorium kontrolowanego przez władze ukraińskie.
- 53% respondentów uważa, że Zełenski powinien ograniczyć się do jednej kadencji (wzrost z 46% w grudniu 2025 r.).
- 42% respondentów chce, by Zełenski wystartował w następnych wyborach (spadek z 45% w grudniu 2025 r.).
- 71% Ukraińców sprzeciwia się przeprowadzeniu wyborów teraz; 24% nalega na ich pilne przeprowadzenie.
- Wśród osób w pełni ufających Zełenskiemu 85% popiera jego udział w wyborach; wśród całkowicie mu nieufających – 7%.
- 98% w pełni ufających prezydentowi jest przeciwnych wyborom w czasie wojny; 53% całkowicie mu nieufających domaga się ich przeprowadzenia.
- Najczęściej deklarowaną emocją wobec władz jest rozczarowanie (44%, wzrost z 36%); wstyd wzrósł z 20% do 33%, złość z 14% do 20%.
Dlaczego to ważne
Sondaż odnotowuje publiczne nastroje w dwóch politycznie naładowanych kwestiach: czy Ukraina powinna przeprowadzić wybory w czasie wojny i czy Zełenski powinien mieć prawo ubiegać się o drugą kadencję. Od grudnia 2025 r. poparcie dla jego reelekcji spadło, a odsetek chcący, by ograniczył się do jednej kadencji, przekroczył 50% – wyraźna zmiana w ciągu dziewięciu miesięcy. Jednocześnie presja Waszyngtonu na przeprowadzenie wyborów i debata publiczna o kadencji Zełenskiego nadają tym liczbom bezpośrednie znaczenie polityczne. Pogłębiają się też negatywne emocje wobec władz: rozczarowanie, wstyd i złość wobec obecnej administracji zauważalnie wzrosły w porównaniu z końcem 2025 r.
Co się stało
Kijowski Międzynarodowy Instytut Socjologii (KIIS) przeprowadził w dniach 12–21 września 2026 r. ogólnoukraiński sondaż metodą wywiadów telefonicznych (CATI) na losowej próbie numerów telefonów komórkowych, obejmując 1002 respondentów w wieku 18 lat i starszych na terytorium kontrolowanym przez władze ukraińskie. Z próby wyłączono mieszkańców terytoriów czasowo niekontrolowanych oraz obywateli, którzy wyjechali z Ukrainy po 24 lutego 2022 r.
Na pytanie, czy Zełenski powinien ograniczyć się do jednej kadencji prezydenckiej i nie ubiegać się o reelekcję, odpowiedziało tak 53% respondentów – wobec 46% w grudniu 2025 r. Przeciwnego zdania było 42% (spadek z 45%), a 5% nie miało sprecyzowanej opinii. Jednocześnie 71% ankietowanych sprzeciwia się przeprowadzeniu wyborów w czasie wojny, 24% nalega na ich pilne przeprowadzenie, a 4% nie ma wyrobionej opinii.
Odpowiedzi silnie zależą od poziomu zaufania do prezydenta. Wśród w pełni mu ufających 85% popiera jego udział w następnych wyborach, a 98% jest przeciwnych wyborom teraz. Wśród deklarujących „raczej ufność” 53% popiera reelekcję, a wśród „raczej nieufających” – 20%. Wśród całkowicie nieufających Zełenskiemu tylko 7% chce, by startował, ale jednocześnie 53% z tej grupy domaga się przeprowadzenia wyborów już teraz.
W ocenie ogólnego kierunku rozwoju kraju 45% uważa, że sprawy zmierzają w złym kierunku, a 40% – w dobrym (w lutym 2024 r. było to odpowiednio 46% i 44%). Wzrosły też negatywne emocje wobec władz: rozczarowanie z 36% do 44%, wstyd z 20% do 33%, złość z 14% do 20%, nienawiść z 11% do 14% i obojętność z 7% do 12%. Bez zmian pozostały nadzieja (23%), współczucie (16%), duma (7%), sympatia (4%) i śmiech (4%).
Statystyczny błąd próby w normalnych warunkach nie przekracza 4,1% dla wskaźników bliskich 50%; w warunkach wojennych KIIS uwzględnia dodatkowe odchylenie systematyczne, uznając jednak, że wyniki zachowują wysoką reprezentatywność.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media – LIGA.net, hromadske, NV, Ukrinform, Radio Swoboda, Nowynarnia, Babel – obszernie i w dużej mierze jednolicie relacjonowały sondaż KIIS, konsekwentnie eksponując w nagłówkach, że większość Ukraińców nie chce drugiej kadencji Zełenskiego. Redakcje szeroko cytowały też 71% sprzeciwu wobec wyborów w czasie wojny oraz rozbicie odpowiedzi według poziomu zaufania do prezydenta, przedstawiając sondaż jako spójny obraz opinii publicznej. Część materiałów osadzała te dane w kontekście presji Waszyngtonu na przeprowadzenie wyborów oraz wcześniejszych wypowiedzi Zełenskiego i byłego ministra obrony Mychajła Fedorowa. Jeden z ukraińskich nagłówków (artykuł 50664) został jednak sformułowany tak, by eksponować ok. 42-procentowe poparcie dla reelekcji, co odbiegało od dominującej linii pozostałych publikacji.
W czym relacje się różnią
W materiałach źródłowych pojawiają się trzy rozbieżności. Po pierwsze, artykuł 50308 podaje, że odsetek niezdecydowanych wobec startu Zełenskiego w następnych wyborach wynosi 4%, podczas gdy większość pozostałych relacji wskazuje 5%. Po drugie, artykuł 50664 formułuje nagłówek tak, jakby większość popierała reelekcję Zełenskiego – co stoi w sprzeczności z danymi liczbowymi (53% za jedną kadencją) i z tonem pozostałych tekstów. Po trzecie, artykuły 50308 i 50422 podają identyczne liczby (58% wśród „raczej nieufających” przeciw wyborom, 53% wśród „zupełnie nieufających” za wyborami), ale przypisują je do innych podgrup, przez co czytelnik może odnieść sprzeczne wrażenie, do której kategorii zaufania odnosi się który wynik.
Kontekst
Stan wojenny na Ukrainie obowiązuje od 24 lutego 2022 r., a ukraińskie prawo nie przewiduje możliwości przeprowadzania wyborów w jego trakcie. W kwietniu 2026 r. minęło siedem lat od objęcia urzędu przez Zełenskiego, przy maksymalnej pięcioletniej kadencji prezydenckiej. W grudniu 2025 r. Zełenski mówił, że jest politycznie gotowy do wyborów prezydenckich, ale podkreślał konieczność zagwarantowania bezpieczeństwa głosowania; w sierpniu 2026 r. ocenił, że wybory w czasie wojny byłyby „tsunami” dla państwa i mogłyby je rozbić. Sondaż KIIS z września 2026 r. został zrealizowany w ramach cyklicznego badania „Omnibus”, z dodatkowymi pytaniami zleconymi przez organizację pozarządową „Forum”. Z próby wyłączono mieszkańców terytoriów czasowo niekontrolowanych przez Ukrainę oraz obywateli, którzy wyjechali z kraju po 24 lutego 2022 r.