Czeska koalicja zgodziła się zmniejszyć o połowę wypłaty dla Ukraińców z ochroną czasową
Czeska trójpartyjna koalicja rządząca wypracowała kompromis w sprawie poprawek do ustawy Lex Ukrajina, które mają co najmniej dwukrotnie ograniczyć wypłaty dla Ukraińców posiadających tymczasową ochronę i zaostrzyć warunki jej przyznawania. Porozumienie przewiduje oszczędności rzędu 4 mld koron czeskich i jest już wkalkulowane w projekt budżetu. Zmiany obejmują też kontrole pobytu, łączenie rejestrów oraz nowe wymogi techniczne dla pojazdów z ukraińską rejestracją od połowy 2027 roku.
Najważniejsze
- Partia SPD domagała się pełnego zniesienia wypłat dla Ukraińców, lecz zgodziła się na koalicyjny kompromis zakładający co najmniej dwukrotne ich zmniejszenie.
- Kompromis przewiduje cięcia wydatków o około 4 mld koron czeskich; obecnie na świadczenia humanitarne trafia 8 mld koron, a dodatkowe 4 mld kosztuje ubezpieczenie zdrowotne niepracujących.
- Oszczędności są już uwzględnione w projekcie budżetu, choć poprawki do Lex Ukrajina są wciąż przygotowywane i mają zostać uchwalone możliwie najszybciej.
- Poprawki przewidują zniesienie świadczeń humanitarnych dla niepracujących Ukraińców, wymóg faktycznego pobytu w Czechach oraz anulowanie ochrony przy wyjeździe ze strefy Schengen na ponad 30 dni.
- Resort spraw wewnętrznych, policja i inne urzędy mają połączyć rejestry w celu szybkiej weryfikacji legalności pobytu; naruszenie warunków może skutkować cofnięciem zezwolenia lub wydaleniem administracyjnym.
- Od połowy 2027 roku pojazdy z ukraińską rejestracją mają podlegać regularnym badaniom technicznym i emisjom w czeskich stacjach; za brak zgodności policja może zatrzymać pojazd i zażądać depozytu lub kary od 10 do 30 tys. koron.
Dlaczego to ważne
Decyzja znacząco ogranicza państwowe wsparcie dla Ukraińców korzystających z tymczasowej ochrony w Czechach, a planowane oszczędności są już wkalkulowane w projekt budżetu, co traktuje cięcia jako fiskalną pewność. Poprawki zaostrzają zasady pobytu, pozwalając na cofnięcie ochrony i wydalenie administracyjne, a dodatkowe uprawnienia policji dotyczą też pojazdów z ukraińską rejestracją.
Co się stało
Czeska koalicja rządząca wypracowała kompromis w sprawie poprawek do ustawy Lex Ukrajina. Zgodnie z porozumieniem wypłaty dla Ukraińców posiadających tymczasową ochronę mają zostać co najmniej dwukrotnie zmniejszone, co — według szacunków — przyniesie około 4 mld koron oszczędności. Partia SPD, która domagała się pełnego zniesienia świadczeń, zaakceptowała rozwiązanie po tym, jak koalicjanci z ANO i Motoristów nie poparli tak radykalnego wariantu.
Projekt ustawy wpisano do porządku obrad i większość zamierza go przyjąć możliwie najszybciej; oszczędności są już ujęte w projekcie budżetu, mimo że same poprawki są wciąż dopracowywane.
Pakiet przewiduje także zniesienie świadczeń humanitarnych dla niepracujących Ukraińców, wymóg faktycznego pobytu w Czechach oraz możliwość anulowania ochrony czasowej w razie pobytu poza strefą Schengen dłuższego niż 30 dni. Resort spraw wewnętrznych, policja i inne urzędy mają połączyć swoje rejestry, by szybciej weryfikować legalność pobytu. Od połowy 2027 roku pojazdy z ukraińską rejestracją będą musiały przechodzić regularne badania techniczne i pomiary emisji w czeskich stacjach diagnostycznych; nieprzestrzeganie tych wymogów może skutkować zatrzymaniem pojazdu i karą od 10 do 30 tys. koron.
W czym relacje się różnią
SPD twierdzi, że od 2024 roku wypłaty dla ukraińskich uchodźców przynoszą czeskiemu budżetowi więcej, niż Ukraińcy otrzymują w formie pomocy, podczas gdy szersza narracja koalicji przedstawia cięcia jako konieczne oszczędności rzędu 4 mld koron od obecnych wypłat.
Kontekst
Inicjatorem zmian była partia SPD, która początkowo żądała pełnego zniesienia wypłat dla Ukraińców i ostatecznie zaakceptowała kompromisowe zmniejszenie ich o około połowę. W szerszym pakiecie znalazły się też propozycje łączenia rejestrów resortu spraw wewnętrznych, policji i innych urzędów w celu weryfikacji legalności pobytu oraz objęcie od połowy 2027 roku pojazdów z ukraińską rejestracją czeskimi badaniami technicznymi i pomiarami emisji.