Estoński minister obrony Hanno Pevkur podał się do dymisji w związku ze skandalem wokół amunicji dla Ukrainy
Estoński minister obrony Hanno Pevkur ogłosił 2 września rezygnację ze stanowiska w następstwie skandalu związanego z finansowanym przez UE zakupem artyleryjskich pocisków 155 mm dla Ukrainy. Umowa, realizowana w ramach czeskiej inicjatywy amunicyjnej, została opóźniona i objęła wadliwe produkty, a estońska prokuratura wszczęła śledztwo karne.
Najważniejsze
- Hanno Pevkur, minister obrony Estonii od 2022 roku, ogłosił rezygnację 2 września podczas wywiadu w programie „Aktuaalne kaamera” w ETV.
- Był najdłużej urzędującym ministrem obrony Estonii od odzyskania przez nią niepodległości w 1991 roku.
- Estońska prokuratura wszczęła śledztwo karne w sprawie procesu zakupu, w którym odnotowano wielomiesięczne opóźnienia dostaw i problemy z jakością produktów.
- Estonia wpłaciła około 70 milionów euro zaliczki indyjskim firmom, które wcześniej nie sprzedawały amunicji.
- Zakup został sfinansowany przez UE w ramach wielomiliardowego programu uzupełniania zapasów artyleryjskich pocisków 155 mm dla Ukrainy.
- Estońskie władze złożyły pozew przeciwko dostawcy, a premier Kristen Michal zwołał posiedzenie rządu na poranek 3 września w celu wysłuchania raportu inspektora generalnego.
Dlaczego to ważne
Rezygnacja jednego z najgłośniejszych sojuszników wojskowych Ukrainy wstrząsa estońską sceną polityczną i podważa zaufanie do łańcucha dostaw amunicji dla Kijowa, w który zaangażowane były fundusze unijne.
Co się stało
Minister obrony Estonii Hanno Pevkur, urzędujący od 2022 roku, ogłosił 2 września rezygnację podczas wieczornego wywiadu telewizyjnego. Tego samego dnia rano odpowiadał na ostre pytania posłów podczas otwartego posiedzenia specjalnej komisji parlamentarnej, badającej raport Krajowego Urzędu Audytu wskazujący na systemowe problemy i nieprawidłowości w rachunkowości w sektorze obrony. Tłem decyzji był skandal wokół zakupu artyleryjskich pocisków 155 mm dla Ukrainy, finansowanego przez UE w ramach czeskiej inicjatywy amunicyjnej. Estonia wpłaciła około 70 milionów euro zaliczki indyjskim firmom niemającym wcześniej doświadczenia w sprzedaży amunicji; dostawy się opóźniały, a produkty były wadliwe. Estońska prokuratura wszczęła śledztwo karne, a władze złożyły pozew przeciwko dostawcy. Liderzy frakcji „Estonia 200”, Partii Socjaldemokratycznej i Isamaa publicznie wezwali Pevkura do dymisji. Premier Kristen Michal zwołał posiedzenie rządu na 3 września w celu wysłuchania raportu inspektora generalnego. Pevkur oświadczył, że bierze na siebie odpowiedzialność polityczną za sektor obrony, choć nie przyznaje się do osobistej winy.
Kontekst
Zakup został przeprowadzony w ramach czeskiej inicjatywy amunicyjnej dla Ukrainy, która od objęcia urzędu przez premiera Andreja Babiša skurczyła się z 18 krajów uczestniczących w grudniu 2025 roku do dziewięciu. Pevkur pełnił funkcję ministra obrony od 2022 roku i był najdłużej urzędującym ministrem obrony od odzyskania przez Estonię niepodległości w 1991 roku. W sierpniu koalicja rządząca (Partia Reform i „Estonia 200”) utraciła większość w Riigikogu po odejściu dwóch posłów ze swoich ugrupowań, a partie opozycyjne wezwały do przyspieszonych wyborów parlamentarnych.