Kraje UE zgodziły się na warunki odblokowania 6,6 mld euro z Europejskiego Funduszu Pokojowego dla Ukrainy
Państwa UE osiągnęły porozumienie w sprawie wykorzystania 6,6 mld euro z Europejskiego Funduszu Pokojowego (EPF) na wsparcie Ukrainy. 900 mln euro trafi do Misji Wsparcia Wojskowego UE (EUMAM Ukraine), 1 mld euro zostanie przeznaczone na nowe wspólne zamówienia sprzętu wojskowego, a 4,7 mld euro pokryje koszty wcześniejszej pomocy wojskowej przekazanej Ukrainie przez państwa członkowskie. O decyzji poinformowała 25 września wysoka przedstawicielka UE ds. polityki zagranicznej Kaja Kallas.
Najważniejsze
- Państwa UE uzgodniły warunki uruchomienia 6,6 mld euro z Europejskiego Funduszu Pokojowego dla Ukrainy.
- 900 mln euro zostanie przeznaczone na Misję Wsparcia Wojskowego UE dla Ukrainy (EUMAM Ukraine).
- 1 mld euro trafi na nowe wspólne zamówienia sprzętu wojskowego.
- 4,7 mld euro zrekompensuje państwom członkowskim koszty wcześniej udzielonej pomocy wojskowej.
- Porozumienie ogłosiła 25 września w serwisie X wysoka przedstawicielka UE Kaja Kallas.
- Środki były zablokowane od wiosny 2023 r. weto Węgier premiera Viktora Orbána; nowy premier Péter Magyar zdjął weto jako obietnicę wyborczą.
- Ostateczna decyzja formalna ma zapaść na posiedzeniu Rady UE w poniedziałek 28 września.
Dlaczego to ważne
Porozumienie odblokowuje duży pakiet finansowania wojskowego dla Ukrainy po ponad dwóch latach blokady nałożonej przez Węgry. Likwiduje to istotne źródło napięć wewnątrz UE związane ze zmianą władzy na Węgrzech. Kwoty te są bezpośrednio powiązane z krótkoterminowymi potrzebami obronnymi Ukrainy, w tym ze zgłaszanym deficytem budżetowym ministerstwa obrony i zakupami dronów. Wypowiedzi szefowej dyplomacji UE wskazują, że blok zamierza kontynuować zwiększanie wsparcia mimo rosyjskiej presji hybrydowej.
Co się stało
25 września 2026 r. państwa członkowskie UE uzgodniły warunki wykorzystania 6,6 mld euro z Europejskiego Funduszu Pokojowego na rzecz Ukrainy. Decyzję ogłosiła wysoka przedstawicielka UE ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Kaja Kallas za pośrednictwem swojego konta w serwisie X. Z pakietu 900 mln euro trafi do Misji Wsparcia Wojskowego UE dla Ukrainy (EUMAM Ukraine), 1 mld euro zostanie przeznaczone na nowe wspólne zamówienia sprzętu wojskowego, a pozostałe 4,7 mld euro pokryje koszty wcześniejszej pomocy wojskowej udzielonej Ukrainie przez państwa członkowskie. Niektóre kraje UE, w tym Szwecja i Niemcy, zapowiedziały, że swoją część rekompensaty przekażą dalej na rzecz Ukrainy. Porozumienie jest na razie politycznym uzgodnieniem; ostateczne decyzje prawne formalizujące mechanizm wypłaty ma podjąć Rada UE na posiedzeniu 28 września.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media przedstawiają porozumienie jako przełom w unijnym wsparciu wojskowym dla Ukrainy, podkreślając sformułowania „odblokowane”, „uzgodnione” i „przeznaczone na obronę”. W komentarzach przytaczają retorykę Kai Kallas („zła wiadomość dla Rosji”) i wskazują na zmianę władzy na Węgrzech jako czynnik umożliwiający decyzję. Ukraińska prasa łączy odblokowanie środków EPF z problemami budżetu ministerstwa obrony i potrzebami w zakresie zakupu dronów.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Jedyne dostępne źródło nieukraińskojęzyczne (anglojęzyczny hongkoński portal) opisuje tę samą decyzję, lecz w tytule podaje kwotę w dolarach amerykańskich, podczas gdy wszystkie pozostałe źródła mówią o 6,6 mld euro z Europejskiego Funduszu Pokojowego.
W czym relacje się różnią
W jednym z artykułów kwota w tytule podana jest jako 7,5 mld dolarów amerykańskich, podczas gdy wszystkie pozostałe źródła mówią o 6,6 mld euro z Europejskiego Funduszu Pokojowego. Osobna rozbieżność dotyczy sposobu podziału środków: Niemcy opowiadały się za przekazaniem całej kwoty 6,6 mld euro bezpośrednio Ukrainie, ale nie wszystkie państwa UE to poparły; w czerwcu Polska sprzeciwiła się tej propozycji, domagając się pełnej rekompensaty swoich wydatków na pomoc Ukrainie w wysokości około 450 mln euro.
Kontekst
Europejski Fundusz Pokojowy (EPF) to pozabudżetowy instrument UE o wartości 17 mld euro, utworzony w marcu 2021 r. na finansowanie działań z zakresu wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. EPF został po raz pierwszy wykorzystany do dostarczania broni śmiercionośnej do zaatakowanego państwa trzeciego. Wypłaty z EPF wymagają jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich UE. Środki EPF przeznaczone dla Ukrainy były zablokowane od wiosny 2023 r. weto Węgier premiera Viktora Orbána; nowy premier Péter Magyar, który pokonał Orbána w wyborach, zniósł weto jako obietnicę wyborczą. 18 września Komisja Europejska przyznała Ukrainie odrębnie 3,3 mld euro na zakup dronów i pocisków. Według doniesień ukraińskie ministerstwo obrony boryka się z deficytem budżetowym rzędu 27 mld dolarów, który może zagrozić dostawom dronów; Komisja Europejska i MFW prowadzą rozmowy z rządem ukraińskim nad rozwiązaniem tego problemu.