Marchenko w Brukseli: zamrożone rosyjskie aktywa muszą pokryć deficyt Ukrainy na 2027 r.
Minister finansów Ukrainy Serhij Marchenko zaapelował w Brukseli do UE o wykorzystanie zamrożonych aktywów rosyjskiego banku centralnego — szacowanych na ok. 210 mld euro — do sfinansowania ukraińskich potrzeb na 2027 r. Prognozowana luka finansowa wynosi ok. 78 mld dolarów, a sam deficyt zewnętrzny na 2027 r. to 52,6 mld dolarów. Inicjatywa napotyka opór Belgii, Włoch i Francji.
Najważniejsze
- Minister finansów Serhij Marchenko przedstawił w Brukseli kalkulacje dla międzynarodowych darczyńców i instytucji finansowych.
- Łączna luka finansowa Ukrainy na 2027 r. może sięgnąć ok. 78 mld dolarów (68,77 mld euro), jeśli sojusznicy nie zwiększą wpłat.
- Zewnętrzne potrzeby finansowe Ukrainy na 2027 r. to 52,6 mld dolarów, z czego ok. 20 mld jest zagwarantowane — luka wynosi 32,6 mld dolarów.
- Dodatkowe ok. 45 mld dolarów wydatków obronnych nie ma gwarantowanego finansowania od partnerów.
- UE trzyma ok. 210 mld euro zamrożonych aktywów rosyjskiego banku centralnego, głównie w belgijskim depozycie Euroclear.
- Belgia, Włochy i Francja sceptycznie lub przeciwne nowemu mechanizmowi; Szwecja, Holandia, Hiszpania, Polska i kraje bałtyckie go popierają.
- Zamiast wykorzystania rosyjskich aktywów UE zgodziła się na pożyczkę 90 mld euro ze wspólnego długu, podzieloną po 45 mld euro na 2026 i 2027 r.
Dlaczego to ważne
Ukraina wskazuje, że bez nowego źródła finansowania nie pokryje deficytu budżetowego i potrzeb obronnych na 2027 r. — roku, który minister finansów określił jako najtrudniejszy budżetowo od początku pełnoskalowej inwazji. Kwota ok. 210 mld euro zamrożonych rosyjskich aktywów jest przedmiotem sporu politycznego w UE: powtórzenie próby z poprzedniego roku zakończyło się niepowodzeniem z powodu sprzeciwu Belgii. Podział stanowisk w UE decyduje o tym, czy i jak szybko Ukraina otrzyma dodatkowe środki.
Co się stało
Serhij Marchenko podczas spotkań w Brukseli z międzynarodowymi darczyńcami i instytucjami finansowymi przedstawił wyliczenia dotyczące potrzeb Ukrainy na 2027 r. Zewnętrzny deficyt finansowy oszacowano na 52,6 mld dolarów, z czego ok. 20 mld jest zagwarantowane; niepokryta luka wynosi 32,6 mld dolarów. Kolejne ok. 45 mld dolarów wydatków obronnych nie ma zapewnionego finansowania partnerskiego. Minister opisał wykorzystanie rosyjskich aktywów jako praktyczny i sprawiedliwy sposób finansowania nadzwyczajnych wydatków wojennych oraz zapewnienia odpowiedzialności Moskwy za agresję, a UE wezwał do rozważenia scentralizowanego mechanizmu z odpowiednią podstawą prawną. Podczas dyskusji w European Policy Centre rozważano przeniesienie aktywów z Euroclear do struktury powierniczej należącej do UE, by ograniczyć ryzyko dla Belgii.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media w centrum stawiają apel ministra finansów i jego ocenę zamrożonych rosyjskich aktywów jako praktycznego, sprawiedliwego i pilnego politycznie narzędzia. Pożyczka 90 mld euro jest przedstawiana jako krok w dobrym kierunku, ale niewystarczający wobec prognozowanej luki 78 mld dolarów i faktu, że 2027 r. ma być najtrudniejszym rokiem budżetowym od początku pełnoskalowej inwazji. Podkreślane są też konsultacje z UE i MFW oraz wysiłki reformatorskie Ukrainy — przy jednoczesnym apele o "odważne" i "zdecydowane" działania europejskich polityków.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się co do wielkości rocznych transz pożyczki 90 mld euro: część podaje po 45 mld euro na 2026 i 2027 r., inna wersja mówi o 45 mln euro rocznie. W samej UE stanowiska wobec wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów są rozbieżne: Szwecja, Holandia, Hiszpania, Polska i kraje bałtyckie opowiadają się za nowym mechanizmem, podczas gdy Belgia, Włochy i Francja pozostają sceptyczne lub przeciwne. Źródła odnotowują też napięcie między apelem Ukrainy o dodatkowe finansowanie a stanowiskiem Komisji Europejskiej, która priorytetowo widzi wypłatę już uzgodnionej pożyczki 90 mld euro — uzależnioną od tempa reform w Radzie Najwyższej — czemu publicznie daje wyraz komisarz Marta Kos.