Propozycja przeniesienia zamrożonych aktywów Rosji do specjalnego instrumentu UE
Na spotkaniu w brukselskim centrum analitycznym EPC komentator polityczny Hugo Dixon wraz ze współautorami przedstawił propozycję przeniesienia zamrożonych aktywów Centralnego Banku Rosji z Euroclear, Clearstream i innych depozytariuszy na bilans specjalnego instrumentu UE. Mechanizm ma zachować formalne prawa własności Rosji na obecnym etapie i chronić depozytariuszy oraz Belgię przed rosyjskimi środkami odwetowymi, tworząc jednocześnie podstawy prawno-finansowe do dalszego wykorzystania tych środków na rzecz Ukrainy.
Najważniejsze
- Propozycję przedstawiono na wydarzeniu EPC w Brukseli; jej autorami są Dixon, Lee Buchheit (University of Edinburgh) i Dalip Singh (PGIM).
- Zamrożone rachunki Centralnego Banku Rosji z Euroclear (Belgia), Clearstream (Luksemburg) i innych instytucji we Francji i UE miałyby trafić do specjalnego instrumentu UE jako depozytariusza.
- Aktywa i zobowiązania wobec Rosji przenoszono by razem z depozytariuszem; formalne prawa własności Rosji zostają na razie zachowane.
- UE musiałaby zapewnić pełną ochronę prawną i finansową depozytariuszom i Belgii przed rosyjskimi środkami odwetowymi.
- Mechanizm znosi potrzebę indywidualnych gwarancji państw członkowskich, które wcześniej blokowały dyskusje; po zatwierdzeniu mógłby zostać otwarty dla Wielkiej Brytanii, Kanady i Japonii.
- Minister finansów Ukrainy Serhij Marszczenko wskazał, że deficyt budżetowy Ukrainy w warunkach rosyjskich ataków na kluczowe sektory gospodarki uzasadnia powrót do pomysłu wykorzystania zamrożonych aktywów.
- 15 maja moskiewski sąd arbitrażowy uznał pozew CBR przeciwko Euroclear na ok. 18,17 bln rubli (ok. 250 mld USD) – Euroclear nie uznaje jurysdykcji tego sądu.
Dlaczego to ważne
Propozycja Dixona wyznacza konkretny mechanizm prawno-finansowy użycia zamrożonych aktywów rosyjskiego banku centralnego na rzecz Ukrainy bez ich natychmiastowej konfiskaty. Rozwiązuje wcześniejszy impas w UE wokół indywidualnych gwarancji państw członkowskich, przenosząc zobowiązania wobec Rosji na sam instrument unijny, a jednocześnie – zdaniem autorów – może dać Europie dodatkową siłę naczędniczą w dyplomacji na rzecz sprawiedliwego pokoju i stać się wzorem dla Wielkiej Brytanii, Kanady i Japonii.
Co się stało
Na spotkaniu w brukselskim centrum analitycznym EPC poświęconym dalszemu finansowaniu Ukrainy komentator polityczny Hugo Dixon wraz ze współautorami – Lee Buchheitem (honorowym profesorem Edinburgh Law School) i Dalipem Singhiem (wiceprzewodniczącym i głównym globalnym ekonomistą PGIM) – przedstawił propozycję przeniesienia zamrożonych rachunków Centralnego Banku Rosji z Euroclear w Belgii, Clearstream w Luksemburgu i innych instytucji we Francji i UE na bilans specjalnego instrumentu UE, który pełniłby rolę depozytariusza. Aktywa i zobowiązania wobec Rosji przenoszono by razem z depozytariuszem; formalne prawa własności Rosji zostałyby na razie zachowane. UE musiałaby zapewnić pełną ochronę prawną i finansową depozytariuszom oraz Belgii przed rosyjskimi środkami odwetowymi czy konfiskatami. Jak podał Ukrinform, Dixon poinformował, że autorzy nie otrzymali jeszcze odpowiedzi od rządu belgijskiego, a inicjatywa ma już poparcie części państw członkowskich UE i części posłów Parlamentu Europejskiego. Propozycja ma być wzorowana na przeniesieniu rachunków Centralnego Banku Iraku po upadku reżimu Saddama Husajna i stanowić pierwszy etap procesu wykorzystania rosyjskich zasobów w interesie Ukrainy.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukrinform ujmuje propozycję przede wszystkim przez pryzmat ostrego deficytu budżetowego Ukrainy – minister finansów Serhij Marszczenko mówi o ekstremalnym wyzwaniu w warunkach rosyjskich ataków na kluczowe sektory gospodarki i popiera powrót do pomysłu użycia zamrożonych aktywów dla dodatkowego finansowania państwa. Ten sam serwis wskazuje też otwarte pytanie o stanowisko Belgii jako jurysdykcji macierzystej Euroclear: Dixon potwierdził, że odpowiedź rządu belgijskiego jeszcze nie nadeszła.
Kontekst
Propozycja nawiązuje do precedensu przeniesienia rachunków Centralnego Banku Iraku po upadku reżimu Saddama Husajna. Wcześniejsze dyskusje w UE nad wykorzystaniem rosyjskich aktywów utknęły w sporze o to, które państwa członkowskie miałyby udzielić gwarancji depozytariuszom takim jak Euroclear. Zamrożone aktywa Centralnego Banku Rosji są utrzymywane w wielu jurysdykcjach UE – m.in. w Euroclear w Belgii i Clearstream w Luksemburgu. W maju moskiewski sąd arbitrażowy uznał pozew CBR przeciwko Euroclear na ok. 18,17 bln rubli (ok. 250 mld USD), a Euroclear oświadczył, że nie uznaje jurysdykcji tego sądu.