Rada przyjęła w pierwszym czytaniu projekt ustawy o wzmocnieniu niezależności NEURC
16 września 2026 r. Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła w pierwszym czytaniu projekt ustawy nr 14282, który ma wzmocnić niezależność i przeprowadzić restart składu Krajowej Komisji Regulacji Energetyki i Usług Komunalnych (NEURC/NKREKP). Za głosowało 249 deputowanych. Projekt przewiduje m.in. dwukadencyjność członków, zakaz wpływu politycznego, udział instytucji europejskich w selekcji kandydatów oraz pełny skład komisji po uchwaleniu ustawy.
Najważniejsze
- 16 września 2026 r. Rada Najwyższa przyjęła w pierwszym czytaniu projekt ustawy nr 14282 dotyczący wzmocnienia gwarancji dla NEURC.
- Za projektem głosowało 249 deputowanych.
- Po uchwaleniu ustawy w pełnym składzie komisja ma zostać «przeładowana» — powołana na nowo.
- Członków NEURK ma powoływać i odwoływać rząd na podstawie wyników konkursu.
- Regulator ma działać niezależnie, bez poleceń prezydenta, premiera ani innych organów; instrukcje takie uznane za bezprawne wpływanie.
- Ta sama osoba nie może zasiadać w NEURK dłużej niż dwie kadencje; członkom zakazano manifestowania poglądów politycznych.
- Projekt wiąże się ze zobowiązaniami Ukrainy w ramach Traktatu o Wspólnocie Energetycznej i dalszym dostosowaniem prawa do prawa UE; w selekcji kandydatów mają uczestniczyć Komisja Europejska i Sekretariat Wspólnoty Energetycznej.
Dlaczego to ważne
Ustawa pozwoli na restart regulatora, który ustala taryfy na energię elektryczną, gaz, ciepło i wodę oraz nadzoruje licencjonowanie uczestników rynku energetycznego. Formalizuje niezależność NEURC od prezydenta, premiera i innych organów władzy, traktując wszelkie instrukcje jako bezprawne wpływanie, i umożliwi usunięcie osób powiązanych z osobami objętymi dużą sprawą korupcji w energetyce. Projekt wpisuje się też w zobowiązania Ukrainy wobec Traktatu o Wspólnocie Energetycznej i proces dostosowywania prawa do prawa UE.
Co się stało
16 września 2026 r. Rada Najwyższa przyjęła w pierwszym czytaniu projekt ustawy nr 14282, którego celem jest wzmocnienie niezależności i przeprowadzenie restartu składu Krajowej Komisji Regulacji Energetyki i Usług Komunalnych (NEURC/NKREKP). Za projektem opowiedziało się 249 deputowanych.
Projekt przewiduje wzmocnienie gwarancji działania regulatora, doprecyzowanie jego statusu, struktury i obsady kadrowej, a także nowy tryb wyboru członków i powoływania ich przez rząd na podstawie konkursu. NEURC ma działać niezależnie, bezstronnie i transparentnie; wszelkie pisemne i ustne instrukcje ze strony prezydenta, premiera, innych członków rządu i organów państwowych są uznane za bezprawne wpływanie. Ta sama osoba nie może zasiadać w komisji dłużej niż dwie kadencje, a jej członkom zakazano manifestowania poglądów politycznych i powiązań z ugrupowaniami politycznymi.
Projekt zakłada też udział Komisji Europejskiej i Sekretariatu Wspólnoty Energetycznej w procedurze selekcji kandydatów. Po wejściu ustawy w życie ma nastąpić pełny restart składu komisji. Deputowany Jarosław Żelezniak ocenił, że przyjęcie ustawy umożliwi usunięcie z NEURC osób powiązanych z Timurem Mindiczem i Hermanem Hałuszczenką — figurującymi w dużej sprawie korupcji w sektorze energetycznym — i wskazał, że wcześniej detektyw NABU Ołeksandr Abakumow opisał na posiedzeniu komisji śledczej praktyczny wpływ Hałuszczenki na regulator.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Oba ukraińskie źródła opisują to samo głosowanie i mechanikę projektu. Źródło agencyjne (Ukrinform) przedstawia restart NEURC w ramach szerszego kontekstu instytucjonalnego i dostosowania do prawa UE, natomiast źródło medialne (ZN.UA) kładzie nacisk na kontekst sprawy korupcyjnej w sektorze energetycznym jako tło dla głosowania.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się w akcentowaniu motywacji głosowania: jedno (artykuł 21758) ramuje je wprost jako odpowiedź na głośną sprawę korupcji w energetyce, drugie (artykuł 21836) opisuje to samo głosowanie w sposób neutralny, podkreślając restart regulatora bez eksponowania wątku korupcyjnego.
Kontekst
NEURC odpowiada za taryfy, licencjonowanie firm energetycznych i komunalnych, nadzór nad przestrzeganiem reguł rynku i ochronę praw konsumentów. Detektyw NABU Ołeksandr Abakumow zeznał na posiedzeniu parlamentarnej komisji śledczej, że «niezależny» regulator taryf był w praktyce zarządzany przez Hermana Hałuszczenkę i osoby z jego otoczenia, także po jego przejściu do Ministerstwa Sprawiedliwości. Na początku września Rada Najwyższa przyjęła w pełnym składzie odrębną ustawę dostosowującą ukraińskie prawo do regulacji UE dotyczących odnawialnych źródeł energii.