„Karpatyjska Ósemka" — nowy format współpracy zainaugurowany przez Zełenskiego w Bukowelu
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski ogłosił 18 września w Bukowelu (obwód iwanofrankowski) inaugurację nowego formatu współpracy regionalnej „Karpatyjska Ósemka" (C8), który łączy Ukrainę, Rumunię, Serbię, Polskę, Słowację, Czechy, Austrię, Węgry i UE. Pierwszy szczyt, zaplanowany na 18–20 września, zaowocował podpisaniem wspólnej deklaracji, przygotowaniem umów inwestycyjno-handlowych o wartości ok. 1 mld euro i portfelem 95 projektów wartych ok. 40 mld euro, z czego połowa dotyczy energetyki. Premier Donald Tusk ogłosił przystąpienie Polski do „koalicji antybalistycznej".
Najważniejsze
- 18 września w Bukowelu odbył się inauguracyjny szczyt formatu C8 z udziałem Ukrainy, Rumunii, Serbii, Polski, Słowacji, Czech, Austrii, Węgier i UE.
- Obszary współpracy C8 obejmują bezpieczeństwo, energetykę, logistykę, transgraniczną współpracę gospodarczą i wsparcie społeczności.
- W ramach szczytu przygotowano umowy inwestycyjno-handlowe o wartości ok. 1 mld euro oraz wspólny portfel 95 projektów wartych ok. 40 mld euro, z czego połowa w energetyce.
- Premier Donald Tusk ogłosił przystąpienie Polski do „koalicji antybalistycznej" na rzecz wspólnego europejskiego systemu obrony przeciwrakietowej.
- Zełenski odbył dwustronne spotkania z premierem Tuskiem, prezydentem Rumunii Nicușorem Danem oraz prezydentem Serbii Aleksandarem Vučiciem.
- Premier Słowacji Robert Fico odwołał udział w szczycie z powodu choroby; źródła różnią się co do tego, kto reprezentował Słowację.
- Były ambasador Ukrainy w USA Walerij Czałyj wyraził wątpliwości, czy C8 będzie skuteczniejszy od istniejących formatów, w tym Inicjatywy Karpackiej z 2006 r.
Dlaczego to ważne
C8 to nowy, kierowany przez Ukrainę format wielostronny, który łączy ją z siedmioma sąsiadami z Europy Środkowo-Wschodniej oraz z UE w kluczowych obszarach — bezpieczeństwa, energetyki, logistyki i współpracy transgranicznej. Już pierwszego dnia szczyt przyniósł konkretne rezultaty: wspólną deklarację, umowy o wartości ok. 1 mld euro i portfel inwestycyjny 95 projektów wart ok. 40 mld euro. Polska formalnie dołączyła do „koalicji antybalistycznej", pogłębiając współpracę obrony przeciwrakietowej z państwem frontowym. Jednocześnie pojawiają się głosy krytyczne — były ambasador Walerij Czałyj pyta, czy C8 naprawdę daje więcej niż istniejące formaty, w tym Inicjatywa Karpacka od 2006 r. czy Bukureszteńska Dziewiątka.
Co się stało
18 września prezydent Wołodymyr Zełenski zainaugurował w Bukowelu (obwód iwanofrankowski) pierwszy szczyt nowego formatu regionalnego „Karpatyjska Ósemka" (C8), skupiającego Ukrainę, Rumunię, Serbię, Polskę, Słowację, Czechy, Austrię, Węgry i UE. Szczyt zaplanowano na 18–20 września, a jego stronami towarzyszącymi były Karpackie Forum Ekonomiczne, Forum Młodzieży oraz spotkania samorządów i współpracy kulturalno-przyrodniczej. W ramach części gospodarczej przygotowano ponad 50 umów inwestycyjno-handlowych o wartości ponad 1 mld euro, a osiem krajów karpackich przedstawiło wspólny portfel 95 projektów wart ok. 40 mld euro — ok. połowa dotyczy energetyki, w tym proponowany klaster wiatrowy o mocy 1,5 GW. Zełenski odbył dwustronne rozmowy z premierem Donaldem Tuskiem (Polska), prezydentem Rumunii Nicușorem Danem i prezydentem Serbii Aleksandarem Vučiciem. Tusk ogłosił przystąpienie Polski do „koalicji antybalistycznej" na rzecz wspólnego europejskiego systemu obrony przeciwrakietowej. Premier Słowacji Robert Fico odwołał udział z powodu choroby; źródła różnią się, czy Słowację reprezentował minister spraw wewnętrznych Matúš Šutaj Eštok, czy sekretarz stanu w MSZ Marek Eštok. Uczestnicy przyjęli wspólną deklarację ustanawiającą Karpacką Inicjatywę Integracyjną jako platformę koordynacji w obszarach bezpieczeństwa, energetyki, logistyki transgranicznej i rozwoju społeczności górskich, z planem organizowania szczytów i innych wydarzeń co roku.
W czym relacje się różnią
Źródła nie są zgodne co do tego, kto reprezentował Słowację po odwołaniu przyjazdu premiera Roberta Ficy z powodu choroby: jedne wskazują na ministra spraw wewnętrznych Matúša Šutaja Eštoka, inne na sekretarza stanu w MSZ Marka Eštoka. Rozbieżności dotyczą też liczby przedstawicieli biznesu w części gospodarczej szczytu — podawane są wartości ok. 500 lub ok. 550 osób.
Kontekst
Format „Karpatyjska Ósemka" w znacznym stopniu pokrywa się z istniejącą od 4 stycznia 2006 r. „Inicjatywą Karpacką", obejmującą w zasadzie te same kraje karpackie — Austria jest głównym nowym dodatkiem w C8. „Koalicja antybalistyczna" została zainaugurowana w Paryżu w lipcu; przed przystąpieniem Polski liczyła 10 członków (Ukraina, Dania, Francja, Niemcy, Włochy, Norwegia, Hiszpania, Szwecja, Wielka Brytania i Holandia). Zełenski mówił o otwarciu dwóch klastrów negocjacyjnych w procesie akcesji Ukrainy do UE i oczekiwaniu kolejnych czterech, przedstawiając C8 jako narzędzie na tej drodze. Według podawanych przez Tuska danych łączna gospodarka ośmiu krajów karpackich to ok. 3,4 bln dolarów, a rynek obejmuje 136 mln osób.