Rada Cerkwi Ukrainy apeluje do papieża w sprawie katastrofy humanitarnej w okupowanych Oleśkach

Dlaczego to ważne

W okupowanym mieście oddalonym zaledwie o ok. 4 km od kontrolowanego przez Ukrainę Chersona tysiące cywilów, w tym dzieci, pozostają bez dostaw żywności i leków, a próby ewakuacji są blokowane. Apelem do papieża i struktur międzynarodowych Ukraina podnosi sprawę na najwyższy poziom dyplomatyczny, a zapowiedź poruszenia jej na Tygodniu Wysokiego Szczebla Zgromadzenia Ogólnego ONZ czyni z niej temat globalny.

Co się stało

Wszechukraińska Rada Cerkwi i Organizacji Religijnych wystosowała apel do papieża Leona XIV, Światowej Rady Kościołów, Światowego Sojuszu Ewangelicznego, innych liderów religijnych i organizacji praw człowieka o wykorzystanie wszelkich dostępnych środków, by zapobiec śmierci głodowej mieszkańców okupowanych Oleśek w obwodzie chersońskim. Rada zaapelowała jednocześnie do państw członkowskich ONZ i Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża o umożliwienie misji humanitarnej i ewakuacji mieszkańców na terytorium kontrolowane przez Ukrainę.

Według Rady Cerkwi ostatnie dostawy żywności do Oleśek miały miejsce pod koniec maja 2026 r. i od tego czasu mieszkańcy nie otrzymują wystarczającej ilości jedzenia, wody pitnej, leków i innej niezbędnej pomocy. Krytyczna infrastruktura miasta jest faktycznie zniszczona, brak prądu i gazu. Oleśki leżą w pobliżu linii frontu; cywile są narażeni na codzienne ostrzały i ataki dronów, w tym rosyjskich dronów FPV, które – jak podał minister Sybiha – ścigają ludzi na ulicach. Rosyjskie siły nie wpuszczają transportów z żywnością i nie pozwalają mieszkańcom opuścić miasta, m.in. zawracając ich na punktach kontrolnych.

Minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha ogłosił, że Ukraina poruszy sytuację humanitarną w okupowanej części obwodu chersońskiego podczas Tygodnia Wysokiego Szczebla Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku, w tym rozmowy z prezes MKCK Mirjaną Spoljarić Egger o dostępie humanitarnym i bezpiecznej ewakuacji. MKCK potwierdził gotowość udziału w ewakuacji, jednak – jak podał parlamentarzysta i komisarz ds. praw człowieka Dmytro Lubineć – Rosja od dłuższego czasu nie potwierdza gotowości do przeprowadzenia takiej misji. Sybiha wskazał także na krytyczną sytuację w okupowanych Hoła Prystań, Stara Zburiwka i Nowa Zburiwka.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińskie źródła przedstawiają sytuację w Oleśkach jako katastrofę humanitarną celowo wywołaną przez Rosję poprzez blokadę dostaw żywności, leków i uniemożliwianie ewakuacji. Nacisk kładziony jest na apel ukraińskich organizacji religijnych do papieża i ciał międzynarodowych oraz na dyplomatyczny wysiłek Ukrainy, by sprawę poruszyć podczas Tygodnia Wysokiego Szczebla Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Oficjalne wypowiedzi podkreślają rosyjskie ataki na ludność cywilną, w tym użycie dronów FPV i atak na cztery wolontariackie pojazdy z pomocą 1 września. Lokalni urzędnicy, jak Ołeksandr Tołokonnikow i Tetiana Hasanenko, dodają szczegóły dotyczące przeżywania mieszkańców: rozdrabnianie makaronu na mąkę, pieczenie podpłomyków na piecach opalanych drewnem, czerpanie wody ze studni.

Jak piszą o tym źródła międzynarodowe

Zagraniczne media, w tym niemiecki Bild i Deutsche Welle, przedstawiają sytuację jako obserwowalną z zewnątrz katastrofę humanitarną, powołując się na dane Misji Monitoringowej ONZ ds. Praw Człowieka w Ukrainie o braku dostaw żywności od 26 maja oraz na relacje wolontariuszy organizacji Humanity. Akcentowana jest geograficzna absurdalność sytuacji – Oleśki leżą zaledwie ok. 4 km od Chersona, lecz są odcięte rosyjskimi punktami kontrolnymi. Twierdzenia rosyjskiej propagandy, jakoby to ukraińskie siły zbrojne blokowały pomoc, są odnotowywane przez Centrum Resistencji Narodowej jako konkurencyjna narracja, a nie potwierdzane.

W czym relacje się różnią

Szacunki pozostałej ludności cywilnej w Oleśkach są rozbieżne: Rada Cerkwi podaje ponad 6 tys. osób, w tym ok. 200 dzieci, minister Sybiha – ok. 2 tys. osób, w tym ok. 50 dzieci. Źródła różnią się też co do czasu trwania blokady: Rada Cerkwi, Misja ONZ ds. Praw Człowieka i Bild wskazują na przełom maja 2026 r. jako datę ostatnich dostaw żywności, natomiast zastępca szefa obwodowej administracji wojskowej Ołeksandr Tołokonnikow mówi o blokadzie trwającej ponad 9 miesięcy. Ukraińscy urzędnicy obwiniają za blokadę i utrudnianie pomocy siły rosyjskie, podczas gdy Centrum Resistencji Narodowej odnotowuje rosyjskie twierdzenia, że to ukraińskie siły zbrojne blokują dostawy.

Kontekst

Oleśki leżą na lewym brzegu Dniepru w obwodzie chersońskim i zostały zajęte przez Rosję w pierwszych dniach pełnoskalowej inwazji w lutym 2022 r. W czerwcu 2023 r. miasto ucierpiało w wyniku masowej powodzi po wysadzeniu przez siły rosyjskie zapory elektrowni wodnej w Kachowce. Przed inwazją Oleśki liczyły ok. 24 tys. mieszkańców; obecne szacunki pozostałej ludności znacząco się różnią między źródłami.