Ukraina: Rosja odrzuciła ewakuację cywilów z okupowanych Oleszek na Chersońszczyźnie
Ukraina zaproponowała Rosji tymczasowe zawieszenie broni i korytarz lądowy w celu ewakuacji cywilów z okupowanych Oleszek w obwodzie chersońskim. Rosja odmówiła, mimo że – jak podał ukraiński rzecznik praw obywatelskich – Ukraina mogłaby przeprowadzić operację w ciągu jednego dnia. W mieście od końca maja nie dotarła żadna żywność, a ukraińscy urzędnicy mówią o katastrofie humanitarnej i zgłosili sprawę na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ.
Najważniejsze
- Ukraina zaproponowała tymczasowe zawieszenie broni w rejonie okupowanych Oleszek i korytarz lądowy do ewakuacji ludności cywilnej; Rosja odrzuciła te propozycje.
- Według biura rzecznika praw obywatelskich na połowie lata w Oleszkach i pięciu sąsiednich miejscowościach pozostawało około 6 tys. cywilów, w tym ok. 200 dzieci.
- Ostatnie dostawy żywności dotarły 26 maja – według misji monitorującej prawa człowieka ONZ i miejskiej administracji wojskowej od tego czasu nie dotarły żadne dostawy.
- Minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha zaapelował do ONZ, MKCK i innych podmiotów międzynarodowych o natychmiastowy dostęp humanitarny i bezpieczną ewakuację.
- Szef obwodu chersońskiego Ołeksandr Prokudin podał, że w okupowanych Oleszkach pozostaje ok. 2 tys. Ukraińców, w tym blisko 50 dzieci (dane różnią się od szacunków rzecznika).
- Rzecznik praw obywatelskich Dmytro Lubinets ocenił sytuację jako dowód „całkowitej nieskuteczności” organizacji międzynarodowych.
- Dziennikarz Ołeh Baturin, powołując się na niedawnych ewakuowanych, informuje o przypadkach śmierci głodowej; jego rozmówcy nie potwierdzili doniesień o jedzeniu psów ani szczurów.
Dlaczego to ważne
W okupowanym mieście w obwodzie chersońskim od prawie czterech miesięcy nie docierają dostawy żywności, a ukraińscy urzędnicy informują o przypadkach śmierci głodowej. Ukraina twierdzi, że ma gotowy, jednodniowy plan ewakuacji, który Rosja blokuje – co uniemożliwia cywilom wyjście z miasta otoczonego minami i ostrzałem. Sprawa jest podnoszona na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ i przez czołowe ukraińskie instytucje, a jednocześnie ukraińscy urzędnicy publicznie zarzucają organizacjom międzynarodowym „całkowitą nieskuteczność” w reagowaniu na kryzys.
Co się stało
Ukraina zaproponowała Rosji tymczasowe zawieszenie broni w rejonie okupowanych Oleszek w obwodzie chersońskim i korytarz lądowy do ewakuacji ludności cywilnej. Rosja odmówiła; w negocjacjach wyznaczono kontaktowych po obu stronach odpowiedzialnych za „reżim milczenia”, ale ustalenia nie zostały przyjęte. Według biura ukraińskiego rzecznika praw obywatelskich Dmytra Lubinetsa ewakuacja mogłaby zostać przeprowadzona w ciągu jednego dnia. Ostatnie dostawy żywności dotarły 26 maja – według misji monitorującej prawa człowieka ONZ i miejskiej administracji wojskowej od tego czasu nie dotarły żadne dostawy. Szef obwodu chersońskiego Ołeksandr Prokudin podał, że w mieście pozostaje około 2 tys. Ukraińców, w tym blisko 50 dzieci; biuro rzecznika szacuje łącznie około 6 tys. cywilów i około 200 dzieci w Oleszkach i pięciu sąsiednich miejscowościach. Minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha zaapelował do ONZ, MKCK i innych podmiotów międzynarodowych o natychmiastowy dostęp humanitarny i bezpieczną ewakuację, obarczając Rosję pełną odpowiedzialnością za katastrofę humanitarną, i poinformował 20 września, że sprawa została podniesiona na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ. Rzecznik praw obywatelskich ocenił sytuację jako „całkowitą nieskuteczność” organizacji międzynarodowych. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy Michael O'Flaherty wezwał do natychmiastowego lokalnego zawieszenia broni i bezpiecznej ewakuacji.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie źródła przedstawiają Oleszki jako katastrofę humanitarną spowodowaną bezpośrednio przez rosyjską nielegalną okupację, w której Ukraina aktywnie stara się ewakuować cywilów, a Rosja blokuje pomoc. W centrum uwagi są wypowiedzi urzędników – rzecznika praw obywatelskich Lubinetsa, ministra Sybihy, szefa obwodu Prokudina i szefowej miejskiej administracji wojskowej Oleszek Hasanenko – oraz ukraińskie dostawy żywności dronami przez Dniepr. Ukraińskie media podkreślają „całkowitą nieskuteczność” organizacji międzynarodowych i wzywają ONZ, MKCK oraz Komisarza Praw Człowieka Rady Europy do działania, a sprawa jest podnoszona na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ i wobec papieża Leona XIV. Dla podkreślenia pilności ewakuacji akcentowane są drastyczne szczegóły: jedzenie trawy i chwastów przez cywilów, przypadki śmierci głodowej oraz zaminowane podejścia do miasta.
W czym relacje się różnią
Liczba pozostających cywilów jest podawana rozbieżnie: biuro rzecznika praw obywatelskich mówi o około 6 tys. osób, w tym ok. 200 dzieci, w Oleszkach i pięciu sąsiednich miejscowościach (stan na połowę lata), natomiast szef obwodu chersońskiego Ołeksandr Prokudin podaje około 2 tys. Ukraińców, w tym blisko 50 dzieci, w samych Oleszkach. Różnią się też dane o dzieciach: Lubinets mówi o ok. 200, Prokudin o blisko 50, a szefowa miejskiej administracji Tatiana Hasanenko o co najmniej 45 dzieciach w Oleszkach. Źródła różnią się w kwestii daty ostatniej dostawy żywności – część podaje „koniec maja”, a konkretnie 26 maja wskazują miejską administrację wojskową i misję monitorującą prawa człowieka ONZ. Nie ma zgodności co do doniesień o jedzeniu psów: pojawiają się one w doniesieniach miejskiej administracji wojskowej i niektórych mediach, ale ewakuowani rozmawiający z dziennikarzem Ołehem Baturynem ich nie potwierdzili, podobnie jak informacji o łapaniu i jedzeniu szczurów. Różni się też akcent w opisie zagrożeń dla osób samodzielnie próbujących opuścić miasto: Lubinets podkreśla ryzyko zabicia przez rosyjskie siły lub wybuch na minach, Prokudin – zatrzymania i pobicia osób usiłujących odebrać pomoc humanitarną.
Kontekst
Oleszki to miasto w obwodzie chersońskim na lewym (południowym) brzegu Dniepru, okupowane przez Rosję po 2022 roku. Według misji monitorującej prawa człowieka ONZ i miejskiej administracji wojskowej od 26 maja nie dotarła tam żadna żywność, co oznacza wydłużony okres bez dostępu humanitarnego. Ukraina próbuje dostarczać żywność dronami przez Dniepr, ale rosyjskie siły mają strącać drony, przejmować pomoc i zatrzymywać cywilów, którzy próbują ją odebrać. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy publicznie wezwał do natychmiastowego zawieszenia broni i bezpiecznej ewakuacji, nadając apelom instytucjonalną wagę międzynarodową.