Zelensky i von der Leyen o wsparciu UE na tle kryzysu budżetowego Ukrainy
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski spotkał się w Nowym Jorku z szefową Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen przy okazji sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Von der Leyen potwierdziła, że w bieżącym roku kalendarzowym do dyspozycji pozostaje 37 mld euro wsparcia UE, i ogłosiła nowy program antybalistyczny UE–Ukraina. Zełenski zaprzeczył doniesieniom Bloomberga, który opisał rozmowy jako „napięte”, nazywając je „absolutnie pozytywnymi”.
Najważniejsze
- Spotkanie Zełenskiego z von der Leyen odbyło się w siedzibie ONZ w Nowym Jorku podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego.
- Bloomberg, powołując się na źródło znające szczegóły rozmowy, opisał spotkanie jako „napięte”; Zełenski zdementował te doniesienia, nazywając je „absolutnie pozytywnymi”.
- Von der Leyen ogłosiła nowy program antybalistyczny UE–Ukraina, mający przyspieszyć skalowanie produkcji.
- Von der Leyen podała, że w bieżącym roku kalendarzowym UE ma do dyspozycji 37 mld euro wsparcia dla Ukrainy.
- Dodatkowe wsparcie budżetowe ma być powiązane z postępem reform w Radzie Najwyższej – walką z szarą strefą, wzrostem wpływów podatkowych i zbliżeniem prawa do norm UE.
- Zełenski mówił o deficycie budżetowym rzędu ok. 30 mld USD; Ukraina wyśle zespół finansowy do rozmów o przyspieszeniu części środków z drugiego transzy, w tym na drony.
- Ukraina wyraziła oburzenie z powodu zniesienia przez UE sankcji na dwóch rosyjskich oligarchów – Aliszera Usmanowa i Michaiła Friedmana.
Dlaczego to ważne
Spotkanie odbyło się w najtrudniejszym od początku wojny momencie budżetowym Ukrainy, a jednocześnie w okresie, gdy Bruksela wiąże dalsze wsparcie z postępem reform w Radzie Najwyższej. Wskazuje to na napięcie między pilną potrzebą finansowania a oczekiwaniem UE co do legislacji antykorupcyjnej, podatkowej i harmonizacyjnej. Ogłoszenie nowego programu antybalistycznego oraz potwierdzenie 37 mld euro dostępnych w bieżącym roku pokazują, że Bruksela chce utrzymać wsparcie, ale na warunkach politycznych. Jednocześnie rozbieżność między opisem Bloomberga a relacją Zełenskiego kształtuje obraz dynamiki relacji UE–Ukraina.
Co się stało
Prezydent Wołodymyr Zełenski i szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen spotkali się w siedzibie ONZ w Nowym Jorku podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego, by omówić dalsze wsparcie finansowe i obronne UE dla Ukrainy. Po spotkaniu von der Leyen ogłosiła w poście na platformie X nowy program antybalistyczny UE–Ukraina, który ma przyspieszyć skalowanie produkcji, i potwierdziła, że w bieżącym roku kalendarzowym UE ma do dyspozycji 37 mld euro wsparcia. Von der Leyen zaznaczyła, że dodatkowe wsparcie budżetowe będzie powiązane z postępem reform w Radzie Najwyższej. Zełenski mówił o deficycie budżetowym rzędu ok. 30 mld USD spowodowanym rosnącymi kosztami wojny i rosnącym użyciem dronów przez Rosję, i zapowiedział wysłanie zespołu finansowego do rozmów o przyspieszeniu części środków z drugiego transzy – w tym na drony. Przedstawiciele UE powiedzieli Ukrainie, że przed przyznaniem dodatkowych środków oczekują postępu w przyjmowaniu ustaw o walce z szarą strefą, zwiększeniu wpływów podatkowych i zbliżeniu prawa do norm UE; Zełenski poprosił o „większą elastyczność” w terminach, argumentując, że Rada Najwyższa nie może działać w normalnym trybie pokojowym ze względu na wojnę. Strony rozmawiały też o finansowaniu wypłat dla wojskowych, ponieważ część środków budżetowych wcześniej przeznaczonych na pensje została przekierowana na zakup dronów. Bloomberg, powołując się na źródło znające rozmowę, opisał spotkanie jako „napięte”; Zełenski publicznie temu zaprzeczył, nazywając je „absolutnie pozytywnym”. Ukraina wyraziła też oburzenie z powodu zniesienia przez UE sankcji na dwóch rosyjskich oligarchów – Aliszera Usmanowa i Michaiła Friedmana – w ramach porozumienia o przedłużeniu sankcji personalnych wobec Rosji; Zełenski powiedział von der Leyen, że takie kroki wyglądają „samobójczo” i „kontrproduktywnie”. Źródła Bloomberga wskazały, że UE nie zgodziła się z częścią ukraińskich szacunków i zaproponowała, by dodatkowe finansowanie zapewniły inne partnerskie kraje: Kanada, Norwegia i Japonia.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie źródła w większości na pierwszym planie stawiają dementi Zełenskiego wobec określenia „napięte” i podkreślają jego ocenę spotkania jako „absolutnie pozytywnego”. Akcentują konkretne deklaracje: 37 mld euro dostępnych w bieżącym roku i nowy program antybalistyczny. Część publikacji mocno eksponuje też pretensje Ukrainy – deficyt rzędu 30 mld USD, oburzenie zniesieniem sankcji wobec Usmanowa i Friedmana oraz potrzebę elastyczności w terminach reform z powodu wojny.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Wszystkie źródła w zestawie są ukraińskojęzyczne i pochodzą z Ukrainy; w materiałach brak osobnego zagranicznego ujęcia poza przywoływanym przez ukraińskie media doniesieniem Bloomberga o „napiętym” charakterze rozmowy.
W czym relacje się różnią
Bloomberg, powołując się na źródło znające rozmowę, opisał spotkanie Zełenskiego z von der Leyen jako „napięte”. Zełenski publicznie temu zaprzeczył, nazywając rozmowy „absolutnie pozytywnymi”, a nawet „bardzo pozytywnymi”, i mówiąc, że „nie wie, skąd wzięła się taka informacja”.
Kontekst
Spotkanie odbyło się na marginesie sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku. 18 września Zełenski mówił, że będzie szukał sposobów na przezwyciężenie „kosmicznego” deficytu budżetowego. 22 września wicepremier ds. integracji europejskiej i euroatlantyckiej Wsiewołod Czencow przedstawił Grupie Roboczej Rady UE ds. Rozszerzenia stan realizacji zobowiązań Ukrainy w procesie negocjacji akcesyjnych. Z Zełenskim spotkała się także dyrektor zarządzająca MFW Kristalina Georgiewa, wzywając go do kontynuowania reform w celu odblokowania pomocy finansowej. Von der Leyen wcześniej mówiła, że niewykorzystane środki z unijnego programu obronnego SAFE (Security Action for Europe) zostaną skierowane na wsparcie Ukrainy.