Opublikowano 23 września, 21:20 UTC · Aktualizacja 24 września, 03:33

Zełenski w ONZ: Putin to „pacjent zero” wojny, Ukraina przekazał dwóch Koreańczyków z Północy do Korei Południowej

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wystąpił 23 września na 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku. Nazwał Władimira Putina „pacjentem zero”, od którego rozprzestrzenia się idea wojny, ogłosił przekazanie dwóch północnokoreańskich jeńców wojennych Korei Południowej i ujawnił, że Rosja wykorzystuje w wojnie obywateli 47 krajów. Przedstawił dane o stratach rosyjskich (248 964 zabitych i ciężko rannych od stycznia do sierpnia) i zapowiedział program obrony przeciwrakietowej FREYJA z udziałem 10 państw.

Najważniejsze

Zełenski wygłosił przemówienie na 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku 23 września.
Nazwał Putina „pacjentem zero”, od którego rozprzestrzenia się idea wojny.
Ukraina przekazała Korei Południowej dwóch północnokoreańskich jeńców wojennych; jeden z nich próbował popełnić samobójstwo po schwytaniu.
Zełenski poinformował, że Rosja wykorzystuje w wojnie obywateli 47 krajów, m.in. Ghany, Nepalu, Tadżykistanu, Indii, Jemenu, Kenii, Zimbabwe, Kuby, Białorusi, Sudanu i RPA.
Od stycznia do sierpnia armia rosyjska straciła 248 964 zabitych i ciężko rannych na polu bitwy w Ukrainie – kosztem nieco ponad 1 000 km² zajętego terytorium, które w dużej części zostało odbite.
Od początku roku Rosja użyła ponad 2 100 rakiet (w tym ponad 950 balistycznych) i 63 000 dronów uderzeniowych, w tym ponad 7 700 reaktywnych „Shahedów”; reaktywne drony są wystrzeliwane co godzinę.
Zełenski zapowiedział wspólny z partnerami program obrony przeciwrakietowej FREYJA; do programu przystąpiło już 10 krajów: Ukraina, Norwegia, Szwecja, Dania, Niemcy, Francja, Włochy, Wielka Brytania, Hiszpania i Holandia; Polska została zaproszona w poprzednim tygodniu.

Dlaczego to ważne

Wystąpienie Zełenskiego na forum Zgromadzenia Ogólnego nadało wojnie ramę wykraczającą daleko poza Ukrainę: „pacjent zero” ma być punktem wyjścia globalnej niestabilności, a użycie obywateli 47 krajów przez Rosję poszerza międzynarodową presję dyplomatyczną. Przekazanie dwóch północnokoreańskich jeńców Korei Południowej bezpośrednio łączy konflikt ukraiński z sytuacją na Półwyspie Koreańskim. Zapowiedź programu FREYJA z 10 państwami sygnalizuje nową strukturę wielonarodowej obrony przeciwrakietowej, a ostrzeżenie o możliwej decyzji podejmowanej na polu bitwy przez sztuczną inteligencję już w 2027 roku przenosi dyskusję o wojnie na poziom cywilizacyjny.

Co się stało

23 września prezydent Wołodymyr Zełenski wystąpił na 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku. W przemówieniu przedstawił Rosję jako źródło globalnej agresji, nazywając Putina „pacjentem zero”. Ogłosił, że Ukraina przekazała Korei Południowej dwóch schwytanych żołnierzy północnokoreańskich, z których jeden próbował popełnić samobójstwo w chwili pojmania. Ujawnił, że Rosja wykorzystuje w wojnie obywateli 47 krajów – wymieniając m.in. Ghanę, Nepal, Tadżykistan, Indie, Jemen, Kenię, Zimbabwe, Kubę, Białoruś, Sudan i RPA – i wezwał te państwa, by nie pozwalały Moskwie wciągać swoich obywateli do walki. Przedstawił dane o stratach rosyjskich: 248 964 zabitych i ciężko rannych od stycznia do sierpnia, wobec nieco ponad 1 000 km² zajętego terytorium ukraińskiego, które w dużej części zostało odbite. Zapowiedział wspólny z partnerami program obrony przeciwrakietowej FREYJA, do którego przystąpiło już 10 krajów (Ukraina, Norwegia, Szwecja, Dania, Niemcy, Francja, Włochy, Wielka Brytania, Hiszpania, Holandia), a Polska została zaproszona w poprzednim tygodniu. Ostrzegł, że jeśli Rosja nie przestanie atakować ukraińskiej energetyki i systemów grzewczych, Ukraina „uczyni tę zimę bolesną” również dla Rosji, a „generał Zima” – tradycyjnie sprzymierzony z Moskwą – może zmienić stronę. Wezwał do zakończenia wojny, zanim w 2027 roku decyzje na polu bitwy zacznie podejmować sztuczna inteligencja. Dzień wcześniej, 22 września, Zełenski spotkał się na marginesie Zgromadzenia Ogólnego z prezydentem USA Donaldem Trumpem; rozmawiano o krokach w kierunku zakończenia wojny, kwestii licencjonowania produkcji rakiet do systemów Patriot oraz pakiecie wsparcia zimowego dla Ukrainy. Tego samego dnia Trump powiedział dziennikarzom, że jego zdaniem Putin jest gotowy do spotkania na szczeblu przywódców i „chce, by wojna się skończyła”. 23 września sekretarz stanu USA Marco Rubio spotkał się z rosyjskim ministrem spraw zagranicznych Siergiejem Ławrowem i poinformował, że Rosja i Ukraina wyraziły zainteresowanie tymczasowym wstrzymaniem wzajemnych uderzeń w infrastrukturę energetyczną i obiekty związane z eksportem rolnym. Tego samego dnia Ławrow oświadczył na posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa ONZ, że Rosja nie wstrzyma tak zwanej „operacji specjalnej” dla negocjacji „w jakimkolwiek formacie”. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow powiedział, że Putin jest rzekomo gotów spotkać się z Trumpem i Zełenskim, ale jedynie na własnych warunkach. Ponad 50 krajów i UE wystosowały wspólne oświadczenie wzywające Rosję do pełnego, natychmiastowego i bezwarunkowego zawieszenia broni – USA nie przyłączyły się do niego.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińskie media położyły nacisk na etyczny wymiar przemówienia – określenie Putina mianem „pacjenta zero” – oraz na szczegółowe wyliczenie rosyjskich strat (248 964 zabitych i ciężko rannych w okresie styczeń–sierpień) zestawionych z niewielkim postępem terytorialnym Rosji i wysokim kosztem ludzkim (248 żołnierzy za kilometr). Szeroko opisano przekazanie dwóch północnokoreańskich jeńców Korei Południowej, próbę samobójstwa jednego z nich oraz tezę o używaniu Koreańczyków jako „waluty” przez Kim Dzong Una. Podkreślano wykorzystywanie przez Rosję obywateli 47 krajów z konkretnymi przykładami, co pozwalało przedstawić konflikt jako prowadzony przez wielonarodową koalicję przeciwko Ukrainie. Wiele miejsca poświęcono zapowiedzi programu FREYJA, ostrzeżeniu o „generale Zimie” i wezwaniu do deeskalacji przed zimą, a także ryzyku, że w 2027 roku decyzje na polu bitwy zacznie podejmować sztuczna inteligencja. Wielokrotnie cytowano słowa o tym, że Ukraina nie wybrała wojny, lecz po prostu broni się i nie chce umierać.

Jak piszą o tym źródła międzynarodowe

Zagraniczne media, w tym niemieckie i francuskie, skupiły się wokół nowojorskiego tła dyplomatycznego. Niemiecki przekaz eksponował etykietę „Patient Zero” w ramach debaty Zgromadzenia Ogólnego, francuski – obronę przez Zełenskiego uderzeń w głąb Rosji pod hasłem „żeby nie umierać”. Wydanie z Hongkongu na pierwszym miejscu postawiło wątek rozejmu energetycznego i zimy, którą Ukraina może uczynić bolesną dla Rosji, jeśli rozmowy o wstrzymaniu uderzeń w infrastrukturę energetyczną zawiodą. W międzynarodowym przekazie na pierwszy plan wysunęły się spotkanie Zełenski–Trump na marginesie Zgromadzenia i rozmowy Rubio–Ławrow, kontrastowane z oświadczeniem Ławrowa, że Rosja nie wstrzyma „operacji specjalnej”. Przekazanie północnokoreańskich jeńców i program FREYJA potraktowano jako wątki poboczne szerszego wystąpienia dyplomatycznego.

W czym relacje się różnią

Źródła różnią się w ustaleniu okresu, do którego odnoszą się rosyjskie straty: część raportów wskazuje okres styczeń–sierpień 2025 r. (248 964 zabitych i ciężko rannych), inne mówią o „ponad 248 000 od początku 2026 roku”; podawany łączny bilans jest jednak taki sam. Odrębna rozbieżność dotyczy jednostki zajętego terytorium: większość źródeł pisze o „nieco ponad 1 000 kilometrów kwadratowych”, a jeden z raportów błędnie podaje „ponad 1 000 metrów kwadratowych”.

Kontekst

Tydzień wysokiego szczebla 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego zgromadził przywódców w Nowym Jorku i stał się tłem dla spotkania Zełenskiego z Trumpem 22 września oraz wystąpienia ukraińskiego prezydenta 23 września. Tego dnia ponad 50 krajów i UE wezwały Rosję do pełnego, natychmiastowego i bezwarunkowego zawieszenia broni; USA nie dołączyły do apelu. Rubio i Ławrow spotkali się na marginesie Zgromadzenia i rozmawiali o możliwym wstrzymaniu uderzeń w infrastrukturę energetyczną i obiekty eksportu rolnego; Ławrow odrzucił natomiast jakąkolwiek pauzę w „operacji specjalnej”. Rzecznik Kremla Pieskov oświadczył, że Putin jest rzekomo gotów do spotkania z Trumpem i Zełenskim, lecz jedynie na własnych warunkach. Wcześniejsze dane ukraińskiego wywiadu wojskowego szacowały rosyjskie straty w 2025 r. na setki tysięcy i wskazywały, że Rosja zwerbowała ponad 28 000 cudzoziemców. Ukraina prowadziła uderzenia w rosyjski sektor naftowy i energetyczny, które Zełenski przedstawia jako wymierzone w zdolność Moskwy do finansowania wojny, a nie w same paliwa, fabryki czy porty. Na początku września 128 państw uzgodniło w Genewie niewiążący dokument o broni autonomicznej; USA i Rosja opowiedziały się przeciwko surowszym normom, co stanowiło kontekst dla ostrzeżenia Zełenskiego o zagrożeniach związanych ze sztuczną inteligencją.