Trump: czas, by Zełenskiego zastąpił ktoś inny w rozmowach z Rosją

Dlaczego to ważne

Wypowiedzi Trumpa z 19 października stanowią bezprecedensowe, publiczne zakwestionowanie przez prezydenta USA roli Wołodymyra Zełenskiego jako negocjatora w sprawie wojny oraz zdjęcie z Rosji i Chin zasadniczej odpowiedzialności za trwające ataki. Wpisują się one w ciąg wcześniejszych działań Waszyngtonu — ograniczeń Starlink, opóźnień Patriotów i umowy na rosyjski diesel — które Ukraina odczytuje jako presję zmierzającą do kapitulacji. Następują tego samego dnia, w którym rosyjskie uderzenia zabiły sześć cywilów w obwodzie charkowskim i jedną osobę w Kijowie, co potęguje wagę tych słów dla bezpieczeństwa Ukrainy i dla sojuszy zachodnich.

Co się stało

19 października 2025 roku prezydent USA Donald Trump rozmawiał z dziennikarzami przed Białym Domem. Ocenił, że Rosja zachowuje się „dość normalnie”, a Chiny — „fair” wobec Ukrainy, i że docenia tę powściągliwość. Najostrzejszym punktem była sugestia, że Zełenskiego powinien zastąpić „ktoś inny” w rozmowach z Moskwą. Trump zarzucił prezydentowi Ukrainy, że ten nie chce zakończyć wojny i że powinien był ją zakończyć dawno temu, a na pytanie, co Ukraina dała USA w zamian za pomoc, odpowiedział „nic”.

Tego samego dnia rosyjski dron typu Geran-3 uderzył w centralny park w Nowej Wołodahari w obwodzie charkowskim, zabijając sześć osób — w tym roczne dziecko i 11-letnią dziewczynkę; ofiarami były ponadto kobiety w wieku 28, 34 i 36 lat oraz mężczyzna około 40 lat, co przekazał szef charkowskiej OWA Ołeh Syniehubow. W nocy z 18 na 19 października rosyjski atak rakietami balistycznymi na Kijów zabił jedną osobę i ranił osiem; Zełenski poinformował o 16 pociskach w kilku falach. Rzecznik ukraińskich sił powietrznych Jurij Ihnat powiedział, że o pierwszym uderzeniu około godziny 23:00 18 października Kijów nie otrzymał ostrzeżenia od partnerów; o kolejnych startach około 03:00 już tak.

Dzień wcześniej Zełenski powiedział w wywiadzie dla Bloomberga, że ostatnie działania USA — ograniczenia działania Starlink i opóźnienia w dostawie zamówionych i opłaconych rakiet do systemów Patriot — stanowią presję na Kijów, by skapitulował przed Rosją. Według ONZ we wrześniu na Ukrainie zginęło co najmniej 328 cywilów, najwięcej w jednym miesiącu od początku pełnoskalowej inwazji.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińskie media położyły nacisk na kontrast między pochwałami Trumpa pod adresem Rosji i Chin a udokumentowaną w tym samym cyklu informacyjnym skalą rosyjskich uderzeń — zwłaszcza uderzeniem drona w park w Nowej Wołodahari, w którym zginęły dwoje dzieci, oraz nocnym atakiem rakietami balistycznymi na Kijów. Ich tytuły podkreślały, że Trump wzywa do zastąpienia Zełenskiego „kimś innym” i oskarża go o przedłużanie wojny, a słowa o „nic” w zamian za pomoc ramowały jako niewdzięczność wobec ofiar rosyjskich ataków. Ukraińska strona przypomniała także kontrargumenty Zełenskiego: ograniczenia Starlink, opóźnienia Patriotów oraz — jak podał 18 października — 76 rosyjskich uderzeń w infrastrukturę energetyczną od czasu ogłoszenia przez Trumpa „zawieszenia broni energetycznego”.

Jak piszą o tym źródła międzynarodowe

Anglojęzyczny hongkoński outlet skupił się niemal wyłącznie na głośnej sugestii Trumpa o zastąpieniu Zełenskiego „kimś innym”, bez rozwijania wątku rosyjskich ataków ani ukraińskich odpowiedzi. Kazachstański portal rosyjskojęzyczny przedstawił wypowiedzi Trumpa jako ostrą krytykę Zełenskiego i podał w wątpliwość jego wolę pokoju, jednocześnie odczytując pomysł negocjatora spoza Ukrainy jako powielenie rosyjskiej narracji propagandowej o „nielegitymności” Zełenskiego oraz wskazując sprzeczność między twierdzeniem Trumpa o „akceptowalnym” zachowaniu Rosji a skalą udokumentowanych rosyjskich uderzeń.

W czym relacje się różnią

Różnica między źródłami sprowadza się do rosyjskojęzycznego portalu z Kazachstanu, który odczytał sugestię Trumpa o „kimś innym” negocjującym z Rosją jako powielenie rosyjskiej propagandy o nielegitymności Zełenskiego, oraz do zestawienia — obecnego zarówno w tym portalu, jak i w ukraińskim NV — twierdzenia Trumpa, że Rosja „nie robi wiele”, z udokumentowaną w tym samym cyklu informacyjnym skalą rosyjskich uderzeń na ukraińskie miasta.

Kontekst

14 października Zełenski powiedział w wywiadzie, że Trump i jego otoczenie wybierają „złą stronę historii”, zmieniając politykę wobec Ukrainy, choć nie sprzeciwia się pozostaniu Trumpa mediatorem pod warunkiem zachowania neutralności. 18 października w rozmowie z Bloombergiem zarzucił USA wywieranie na Kijów presji kapitulacyjnej — poprzez ograniczenia Starlink i opóźnienia Patriotów — oraz podał, że od ogłoszenia przez Trumpa „zawieszenia broni energetycznego” Rosjanie zaatakowali ukraińską infrastrukturę energetyczną i naftowo-gazową 76 razy. 9 października Trump ogłosił z Putinem porozumienie o dostarczaniu na rynki światowe setek tysięcy ton rosyjskiego oleju napędowego; Zełenski określił to jako oznakę słabości. Według The Wall Street Journal Putin zaproponował trójstronne spotkanie Trump–Putin–Xi w listopadzie w Chinach przy okazji szczytu APEC, z wojną w Ukrainie jako jednym z możliwych tematów; Trump powiedział, że jest otwarty na taki format. Wybory midterm w USA zaplanowano na 3 listopada.