Zełenski rozmawiał online z delegacją Kongresu USA; poruszył brak ostrzeżeń o rakietach balistycznych i ograniczenia Starlink

Dlaczego to ważne

Spotkanie zgrupowało wokół jednego stołu najważniejsze tematy bezpieczeństwa Ukrainy i stosunków z USA: obronę powietrzną, w tym dostawy pocisków do systemów Patriot w ramach programu PURL, brak amerykańskich ostrzeżeń o rosyjskich rakietach balistycznych, ograniczenia Starlink i Starshield osłabiające działania na froncie, a także ciągłe rosyjskie uderzenia w ukraińską infrastrukturę energetyczną. Zełenski publicznie powiązał te wątki jako wzajemnie powiązane tarcia w relacjach Waszyngton–Kijów i przedstawił ukraińską kontrpropozycję: 30 dniowe wzajemne wstrzymanie uderzeń na rosyjskie rafinerie w zamian za amerykańską pomoc w obronie ukraińskiego nieba za pomocą pocisków Patriot, której – jak podał – strona amerykańska dotąd nie zasygnalizowała. Podziękował też Kongresowi za poparcie ustawy sankcyjnej senatora Grahama, sygnalizując dalszą presję na wzmocnienie nacisku na Rosję.

Co się stało

19 października prezydent Wołodymyr Zełenski odbył wideokonferencję z dwuizbową, dwupartyjną delegacją Kongresu Stanów Zjednoczonych, zorganizowaną przez senatorów Richarda Blumenthala i Toma Tillisa. Na początku spotkania poinformował o rosyjskim ataku dronami Shahed na obwód charkowski, w którym zginęło sześć osób, w tym matka i dziecko w wieku nieco powyżej pierwszego roku życia. Zełenski pokazał kongresmenom zdjęcia z miejsca ataku i ocenił, że tak Rosja odpowiada na złagodzenie sankcji i zmniejszenie presji.

Zełenski poinformował, że po raz trzeci w krótkim czasie Ukraina nie otrzymała z amerykańskiego systemu wczesnego ostrzegania sygnału o rosyjskich rakietach balistycznych, w tym podczas pierwszej fali uderzeń poprzedniej nocy, i że Waszyngton nie przedstawił jasnego wyjaśnienia tej sytuacji. Według niego Starlink i Starshield nadal mają ograniczenia prędkości na różnych odcinkach frontu; usługi przestają się działać przy prędkościach około 160 km/h, co szczególnie utrudnia przechwytywanie реактивnych dronów Shahed. Elon Musk, odpowiadając na prośbę o zniesienie limitów, stwierdził, że Starshield jest kontrolowany przez rząd USA, a ostateczna decyzja należy do prezydenta.

Strony rozmawiały o przyspieszeniu dostaw pocisków do systemów Patriot w ramach programu PURL; Zełenski powiedział, że zapasy Ukrainy są prawie wyczerpane. Zełenski podziękował Kongresowi za poparcie ustawy sankcyjnej senatora Lindsey Grahama, opisał ją jako wyjątkowo silną i wyraził żal, że nie weszła jeszcze w życie. Członkowie Kongresu zapewnili o wsparciu dla wysiłków na rzecz zakończenia rosyjskiej wojny napastniczej.

Zełenski stwierdził, że Ukraina poparła inicjatywę prezydenta Trumpa o zawieszeniu broni w sferze energetycznej, lecz Rosja odrzuciła propozycję wstrzymania uderzeń na ukraińską energetykę w zamian za powstrzymanie ukraińskich uderzeń na rosyjskie rafinerie i kontynuuje ataki na ukraińską infrastrukturę. Jako alternatywę zaproponował 30 dniowe wzajemne wstrzymanie uderzeń na rosyjskie rafinerie w zamian za amerykańską pomoc w obronie ukraińskiej przestrzeni powietrznej pociskami Patriot, podając, że pomysł wyszedł od członków Kongresu, lecz nie usłyszał gotowości do jego wsparcia.

Zełenski zaznaczył, że Ukraina odzyskuje więcej terytorium niż Rosja jest w stanie zająć, a siły ukraińskie prowadzą operacje ofensywne. Ocenił, że Rosja nie zamierza kończyć wojny i przygotowuje nowe uderzenia na zimę. Według Biura Prezydenta zespoły obu stron będą kontynuować prace nad wszystkimi omówionymi tematami. Osobno Zełenski spotkał się w Kijowie z zespołem amerykańskiej firmy Lockheed Martin, by omówić rozszerzenie dostaw środków przeciwrakietowych oraz możliwość obsługi i naprawy myśliwców F-16 na Ukrainie.

Kontekst

Energiczne zawieszenie broni ogłoszone przez prezydenta Trumpa 11 października, według Axios powołującego się na przedstawiciela Białego Domu, przewidywało wzajemne wstrzymanie uderzeń na ukraińskie i rosyjskie rafinerie, ale nie obejmowało szerszej ukraińskiej infrastruktury energetycznej, którą Rosja nadal atakuje. 14 października Zełenski potwierdził, że USA groziły wstrzymaniem wymiany danych wywiadowczych, jeśli Ukraina nie przestanie uderzać w rosyjskie rafinerie; 16 października Trump, powołując się na interesy narodowe USA, zawiesił sankcje wobec największych nabywców rosyjskiej ropy i gazu, przewidziane w ustawie forsowanej przez senatora Grahama. Wcześniej, 9 października, Trump zgodził się w rozmowie telefonicznej z Putinem na dostawy setek tysięcy ton rosyjskiego diesla na rynek USA i globalny, uzasadniając to celem obniżenia cen paliw. 17 października Zełenski poinformował, że Ukraina testowała terminale Starlink w krajach UE, gdzie działają przy prędkościach powyżej 180 km/h. Osobno Zełenski spotkał się w Kijowie z zespołem amerykańskiej firmy Lockheed Martin w sprawie rozszerzenia dostaw środków przeciwrakietowych i możliwości obsługi oraz naprawy myśliwców F-16 na Ukrainie.