Zełenski rozmawiał z Trumpem w Nowym Jorku: energia, trójstronny szczyt i Xi Jinping

Dlaczego to ważne

Spotkanie odbywa się w centrum wysiłków USA o zakończenie rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie. Poza deklaracjami o gotowości do rozmów trójstronnych i zgodzie Trumpa na przekazanie Xi propozycji Ukrainy, padły też sygnały otwarcia Waszyngietu na licencje Patriot dla ukraińskiego przemysłu, choć bez wiążących zobowiązań. Jednocześnie Trump powiązał ukraińskie uderzenia na rosyjskie rafinerie z cenami diesla w USA – teza, którą ukraińscy analitycy podważają. Rozmowa wyznacza trzy możliwe tory: wzajemne zawieszenie broni w energetyce, format morsko-zbożowy oraz rozmowy trójstronne.

Co się stało

22 września 2025 r., na marginesie 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku, prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski spotkał się z prezydentem USA Donaldem Trumpem. Ze strony USA w rozmowach uczestniczyli sekretarz stanu Marco Rubio, sekretarz skarbu Scott Bessent, specjalny wysłannik Steve Witkoff i Jared Kushner; Ukrainę reprezentowali szef Biura Prezydenta Kyryło Budanow, szef wywiadu zagranicznego Rustem Umerow, minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha, szef frakcji Sługa Narodu Dawyd Arachamia i zastępca szefa OP Pawło Palisa. Spotkanie trwało około godziny i zostało ocenione przez Zełenskiego jako „pozytywne i produktywne”.

Zełenski przedstawił trzy tory, które jego zdaniem mogłyby posunąć sprawę do przodu: wzajemne zawieszenie broni w sektorze energetycznym, format morsko-zbożowy obejmujący Morze Czarne (z zainteresowaniem Turcji, ZEA i Indii) oraz rozmowy trójstronne w formacie Ukraina–USA–Rosja. Powiedział, że USA przekażą Moskwie ukraińską propozycję zawieszenia broni w energetyce, i podkreślił gotowość Kijowa do działań wzajemnych – Ukraina nie uderzałaby w rosyjską infrastrukturę energetyczną, w tym rafinerie, jeśli Rosja powstrzyma się od ataków na ukraińską energetykę i infrastrukturę krytyczną. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow odrzucił tę propozycję, powołując się na cel kompleksowego uregulowania.

Zełenski poprosił Trumpa o włączenie do rozmów chińskiego przywódcy Xi Jinpinga, którego wizyta państwowa w USA zaplanowana jest na 23–25 września – pierwsza od ponad dekady. Trump miał zgodzić się przekazać ten przekaz Xi. Zełenski wyraził gotowość do udziału w rozmowach trójstronnych z Trumpem i Putinem „w każdym momencie”, choć zaznaczył, że nie widzi ze strony Putina woli do takiego formatu i że na razie omawiane są kontakty na tym szczeblu. Trump potwierdził gotowość spotkania z Putinem na szczycie G20 w Miami 14–15 grudnia i powiedział, że jego zdaniem umowa zostanie zawarta.

W sprawie obrony powietrznej Trump miał „pozytywne” nastawienie do udzielenia licencji na ukraińską produkcję systemów Patriot i pocisków do nich; Ukraina prowadziła już rozmowy z producentem RTX (Raytheon), który sygnalizował gotowość do współpracy. Według Zełenskiego uruchomienie produkcji mogłoby zająć około roku do półtora roku. W sprawie samych dostaw pocisków do Patriotów nie zapadło żadne wiążące zobowiązanie – „nikt nie powiedział »nie«”. Departament Stanu miał równolegle zgłosić sprzedaż środków obrony powietrznej, wyposażenia i pocisków dla Ukrainy.

Podczas spotkania poruszono także temat wykorzystania Starlink do uderzeń na cele w Rosji – Trump odesłał Zełenskiego w tej sprawie do Elona Muska. Przed spotkaniem Trump mówił o dwóch wariantach porozumienia pokojowego – jednym „bardzo złym” i drugim, który mógłby „przyprowadzić Ukrainę do wielkości” – i powiązał wzrost cen diesla w USA z ukraińskimi atakami dronów na rosyjskie rafinerie. Zełenski, a także ekspert Centrum Razumkowa Wołodymyr Omelczenko, odpowiedzieli, że główną przyczyną wzrostu cen była wojna przeciwko Iranowi, a działania Ukrainy miały jedynie częściowy wpływ.

Na marginesie Zgromadzenia Ogólnego 50 krajów i Unia Europejska wystosowały wspólne oświadczenie wzywające Rosję do zawieszenia broni; USA nie przyłączyły się do niego. Na forum ONZ Trump powiedział, że zakończenie rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie nastąpi „szybciej, niż ludzie sobie wyobrażają”. Zełenski ostrzegł przed „bardzo wysokim” ryzykiem rosyjskiego ataku, także w formie operacji lądowej, na sąsiednie kraje europejskie, wskazując na uderzenia w przejścia graniczne z Polską i incydenty z dronami w pobliżu niemieckich lotnisk. Podczas wizyty w Nowym Jorku spotkał się także z premierem Holandii Robem Jettenem; 23 września miał wziąć udział w szczycie Międzynarodowej Platformy Krymskiej oraz w dwustronnych rozmowach z prezydentem Finlandii Alexandrem Stubbem, premierami Norwegii Jonasem Gahrem Støre, Holandii Robem Jettenem i Australii Anthonym Albanesem, a także z sekretarzem generalnym NATO Markiem Rutte.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińskie media eksponują ocenę Zełenskiego, że spotkanie było „pozytywne i produktywne”, i koncentrują się na trzech torach negocjacyjnych, które wymienił – wzajemne zawieszenie broni w energetyce, format morsko-zbożowy i rozmowy trójstronne. Podkreślają też ukraińskie inicjatywy: propozycję zaangażowania Xi Jinpinga, wzajemnego zawieszenia broni w sektorze energetycznym i ostrzeżenie o „bardzo wysokim” ryzyku rosyjskiego ataku na inne kraje europejskie. Ukraińskie źródła zwracają uwagę na ostrożność Trumpa w sprawie Patriotów („nikt nie powiedział »nie«”, ale bez konkretnej deklaracji) i jego powiązanie ukraińskich uderzeń na rosyjskie rafinerie z cenami diesla w USA, wobec którego cytują krajowych analityków (Omelczenko z Razumkow, Faraponow z Instytutu Studiów Amerykańskich) podważających tę tezę. Dużo miejsca zajmuje też wątek Starlink/Musk oraz wcześniejsze zarzuty Trumpa, że Zełenski miał go „oszukać” co do stanowiska Muska wobec użycia Starlink nad Rosją.

Jak piszą o tym źródła międzynarodowe

Zagraniczne media niemieckie i katarskie powtarzają głównie depeszowy przekaz: „ograniczone zawieszenie broni” w sektorze energetycznym oraz rozmowy o „rozejmie energetycznym” i możliwym szczycie trójstronnym, bez ukraińskich analitycznych zastrzeżeń. W międzynarodowej ramie dominują własne wypowiedzi Trumpa: dwa warianty porozumienia pokojowego, twierdzenie, że Putin jest gotowy do rozmów, i zapowiedź spotkania z Putinem na szczycie G20 w Miami w grudniu. Międzynarodowe teksty przedstawiają tezę Trumpa o wpływie ukraińskich uderzeń dronów na rosyjski sektor rafineryjny i jego oczekiwanie zakończenia wojny przed zimą, z mniejszym naciskiem na wzajemny charakter zawieszenia broni, który podkreślała strona ukraińska. Źródła zagraniczne akcentują też tło dyplomatyczne – sesję Zgromadzenia Ogólnego ONZ, wizytę Xi w USA i możliwy szczyt trójstronny – kosztem szczegółów wokół Starlink i Patriot, które dominują w ukraińskim cyklu informacyjnym.

W czym relacje się różnią

Trump twierdził, że rosyjsko-ukraińskie porozumienie o nietrafieniu w cele energetyczne obowiązywało; Zełenski odpowiadał, że rozejm załamał się, gdy Moskwa uderzyła w stacje paliw w Kijowie następnego dnia, a Ukraina w rosyjską rafinerię. Trump powiązał wzrost cen diesla w USA z ukraińskimi atakami dronów na rosyjskie rafinerie; Zełenski oraz analityk Wołodymyr Omelczenko z Centrum Razumkowa oceniają, że główną przyczyną była wojna przeciwko Iranowi, a działania Ukrainy miały jedynie częściowy wpływ. W sprawie Patriotów Zełenski mówił, że „nikt nie powiedział »nie«” w sprawie dostaw pocisków, choć nie ma konkretnego zobowiązania; Departament Stanu miał zgłosić sprzedaż środków obrony powietrznej i pocisków Ukrainie, ale analityk Władisław Faraponow zauważył, że nie ma publicznego sygnału postępu w sprawie samej licencji.

Kontekst

Było to dziewiąte pełne spotkanie Trumpa z Zełenskim od początku drugiej kadencji Trumpa i trwało około godziny; stronę amerykańską reprezentowali też sekretarz stanu Marco Rubio, sekretarz skarbu Scott Bessent, wysłannik Steve Witkoff i Jared Kushner. Trump podpisał dzień wcześniej instrument sankcyjny „Graham Law” i zadeklarował gotowość jego użycia w razie potrzeby. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow odrzucił ideę zawieszenia broni w sektorze energetycznym, powołując się na cel kompleksowego uregulowania. Zaplanowana na 23–25 września wizyta Xi Jinpinga w USA była pierwszą taką wizytą państwową od ponad dekady.