Zełenski rozmawiał z Trumpem w Nowym Jorku: wzajemne zawieszenie broni energetycznej, Patrioty i gotowość do spotkania z Putinem
22 września na marginesie 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski spotkał się z prezydentem USA Donaldem Trumpem. Ukraina zaproponowała wzajemne wstrzymanie uderzeń na infrastrukturę energetyczną, strony rozmawiały o licencjach na produkcję pocisków Patriot w Ukrainie, a Zełenski wyraził gotowość do spotkania z Putinem przy wsparciu Trumpa.
Najważniejsze
- Spotkanie Zełenty–Trump odbyło się 22 września w Nowym Jorku na marginesie 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ; otwarta część trwała około 7 minut, zamknięta — około 40 minut.
- Ukraina zaproponowała wzajemne wstrzymanie uderzeń na infrastrukturę energetyczną — Ukraina przestaje atakować rosyjskie rafinerie i obiekty energetyczne, jeśli Rosja przestanie atakować ukraińską energetykę, ciepłownictwo i zaopatrzenie w wodę; USA zobowiązały się przekazać tę propozycję Rosji.
- Strony omawiały kwestię licencji na produkcję pocisków przechwytujących Patriot w Ukrainie; Zełenski ocenił, że uruchomienie produkcji mogłoby zająć około roku do półtora roku.
- Zełenski oświadczył, że jest gotowy spotkać się z Putinem osobiście w każdym czasie i że Trump może pomóc zorganizować spotkanie trójstronne.
- Trump powiedział, że wojna zakończy się „szybciej, niż ludzie sobie uświadamiają”, i zapowiedział gotowość użycia uprawnień z „ustawy Grahama” przeciwko Rosji w razie potrzeby.
- Zełenski powiedział, że podczas spotkania USA nie żądały od Ukrainy jednostronnego zaprzestania uderzeń na terytorium Rosji; USA nie udzieliły konkretnej odpowiedzi ws. „pakietu zimowego” pocisków Patriot.
- Trump podpisał ustawę HR 5334 („Lindsey O. Graham Sanctions Act on Russia and Iran 2026”) w nocy z 18 na 19 sierpnia; przewiduje cła do 100% na kraje kupujące rosyjskie nośniki energii.
Dlaczego to ważne
Spotkanie Zełenskego z Trumpem na marginesie ONZ było jednym z najważniejszych kontaktów bilateralnych obu prezydentów w tygodniu Zgromadzenia Ogólnego i ukształtowało krótkoterminową dyplomację wokół zakończenia wojny. Ukraina złożyła formalną propozycję wzajemnego wstrzymania uderzeń na infrastrukturę energetyczną, a USA zobowiązały się przekazać ją Rosji, co może być pierwszym krokiem ku deeskalacji. Omówiono też produkcję pocisków Patriot w Ukrainie — potencjalnie istotne przesunięcie w zachodniej współpracy przemysłu obronnego z Kijowem. Zełenski publicznie ogłosił gotowość do osobistego spotkania z Putinem, a Trump zasygnalizował, że może pomóc zorganizować szczyt trójstronny. Trump ponownie powołał się na nowo podpisaną „ustawę Grahama” o sankcjach wobec Rosji, demonstrując gotowość do zaostrzenia presji ekonomicznej.
Co się stało
22 września prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski i prezydent USA Donald Trump odbyli spotkanie na marginesie 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku. Otwarta dla mediów część trwała około siedmiu minut; rozmowy w formacie delegacji za zamkniętymi drzwiami — około 40 minut. Centralnym tematem był „zawieszenie broni energetycznej”: Ukraina zaproponowała wstrzymanie uderzeń na rosyjską infrastrukturę energetyczną, w tym rafinerie, pod warunkiem, że Rosja przestanie atakować ukraińską energetykę, ciepłownictwo i zaopatrzenie w wodę. USA obiecały przekazać propozycję Moskwie. Strony omawiały też licencje na produkcję pocisków przechwytujących Patriot w Ukrainie — Zełenski szacuje, że uruchomienie produkcji zajęłoby około roku do półtora roku; Trump nie przedstawił konkretnej odpowiedzi w sprawie „pakietu zimowego” pocisków. Po spotkaniu Zełenski powiedział, że jest gotowy spotkać się z Putinem w każdym czasie i że Trump może pomóc zorganizować spotkanie trójstronne; Trump stwierdził, że „Putin jest gotowy się spotkać”. Wcześniej, po przybyciu na sesję Zgromadzenia Ogólnego, Trump zwrócił się do dziennikarzy z apelem „Połóżcie kres wojnie!” jako przesłaniem dla Putina. Trump podpisał też w nocy z 18 na 19 września ustawę HR 5334 („ustawa Grahama”), przewidującą cła do 100% na kraje kupujące rosyjskie nośniki energii i ogłosił gotowość jej użycia. Spotkaniu towarzyszyły około 20 zaplanowanych bilateralnych rozmów Zełenskiego, m.in. z przywódcami europejskimi, członkami Kongresu USA i szefami organizacji międzynarodowych.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media podkreślają, że Zełenski przyjechał z konkretnymi propozycjami: wzajemnym zawieszeniem broni energetycznej, licencjami na Patrioty i apelem o włączenie Chin Xi Jinpinga — oraz że podczas spotkania USA nie stawiały Ukrainie żądań jednostronnego wstrzymania uderzeń na Rosję. Duży nacisk kładziony jest na oświadczenie Zełenskiego, że Putin nie jest gotowy do rozmów trójstronnych ani do zakończenia wojny, co podważa rosyjską gotowość do deeskalacji. Podkreśla się też ponadpartyjne wsparcie USA sygnalizowane podczas spotkania z senatorami, gotowość Ukrainy do dowolnego formatu zawieszenia broni energetycznej pod mediacją USA oraz potrzeby obrony powietrznej Ukrainy (pociski przechwytujące na zimę i krajowa produkcja Patriotów).
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Zagraniczne i anglojęzyczne media skupiają się na wystąpieniu Trumpa na Zgromadzeniu Ogólnym („Połóż kres wojnie!”, „szybciej, niż ludzie sobie uświadamiają”) i na powołaniu się przez niego na „ustawę Grahama” jako narzędzie nacisku. Wiele komentarzy eksponuje twierdzenie Trumpa, że Putin i Zełenski chcą zakończenia wojny i że Putin jest gotowy do spotkania, zestawiając je z wątpliwościami wyrażonymi przez Zełenskiego. Publikacje przedszczytowe (The Guardian, Reuters) osadzały spotkanie w kontekście zawieszenia broni energetycznej i światowych cen diesla, zwracając uwagę na presję Trumpa, by Ukraina wstrzymała uderzenia na rosyjskie rafinerie. Międzynarodowe źródła mocno eksponują też wątek trójstronny (gotowość Zełenskiego do spotkania z Putinem, ewentualny szczyt G20 w Miami) oraz szerszy kontekst Zgromadzenia — w tym wystąpienie Trumpa o Iranie, Kubie i Wenezueli.
W czym relacje się różnią
Trump i Zełenski różnią się w ocenie gotowości Putina do rozmów trójstronnych i zakończenia wojny: Trump twierdzi, że „Putin jest gotowy się spotkać” i chce zakończenia wojny; Zełenski mówi, że Putin „nie jest gotowy do spotkania trójstronnego” i „nie jest gotowy zakończyć wojny”. Różnią się też w ocenie kosztów ludzkich: Trump wskazał ok. 25 tys. ofiar miesięcznie po obu stronach, podczas gdy Zełenski mówił o 32–35 tys. rosyjskich strat miesięcznie — to różne ramy, nie bezpośrednia sprzeczność w tej samej metryce. The Guardian i Reuters różniły się też w ocenie, kto na spotkaniu zabiegał o zawieszenie broni energicznej — Trump (według Guardiana) czy Zełenski (według Reutera).
Kontekst
Spotkanie odbyło się w tygodniu High-Level Week 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ (22–28 września) w Nowym Jorku, w którym uczestniczyło ponad 130 szefów państw i rządów. Wizytę w Nowym Jorku Zełenski rozpoczął 21 września od spotkania z senatorami USA, gdzie podziękował za poparcie ustawy Grahama i omawiał propozycje deeskalacji, potrzeby w zakresie obrony przeciwrakietowej i wyzwania zimowe. Izba Reprezentantów USA zatwierdziła ustawę o sankcjach Grahama (HR 5334) 16 września po jej przyjęciu w Senacie w sierpniu; Trump podpisał ją w nocy z 18 na 19 września jako „Lindsey O. Graham Sanctions Act on Russia and Iran 2026”, upoważniającą do ceł do 100% na kraje kupujące rosyjskie nośniki energii. Poprzednie spotkanie Trump–Zełenski odbyło się w Białym Domu 28 lipca; Trump i Putin spotkali się wcześniej na Alasce w sierpniu. Przed rozmowami w Nowym Jorku Trump 20 września podczas rozmowy telefonicznej wzywał Zełenskiego do zaprzestania ukraińskich uderzeń na rosyjskie rafinerie, powołując się na ceny diesla.