Zełenski przybył do Nowego Jorku na 81. sesję Zgromadzenia Ogólnego ONZ
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wraz z pierwszą damą Ołeną Zełenską przybyli do Nowego Jorku na tydzień wysokiego szczebla 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. W programie wizyty jest około 20 spotkań bilateralnych, w tym rozmowa z prezydentem USA Donaldem Trumpem, przemówienie na sesji plenarnej Zgromadzenia Ogólnego oraz udział w posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa ONZ poświęconym Ukrainie.
Najważniejsze
- Tydzień wysokiego szczebla 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ trwa 22–28 września w siedzibie ONZ w Nowym Jorku; przewodniczącym jest Khalilur Rahman z Bangladeszu.
- Zełenski zaplanował około 20 spotkań bilateralnych, w tym z prezydentem USA Donaldem Trumpem, przywódcami europejskimi, senatorami i członkami Izby Reprezentantów USA, szefami organizacji międzynarodowych oraz firm i ośrodków analitycznych.
- Przemówienie Zełenskiego na debacie generalnej Zgromadzenia Ogólnego zaplanowano na środę 23 września około godz. 14:00 czasu nowojorskiego (21:00 czasu kijowskiego); tego samego dnia o 11:00 (18:00 czasu kijowskiego) odbędzie się posiedzenie Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie Ukrainy.
- Na marginesie Zgromadzenia odbędzie się szósty szczyt Międzynarodowej Platformy Krymskiej oraz ma zostać podpisana nowa umowa w sektorze dronów – Drone Deal; Ukraina przygotowała też do podpisania około sześciu dokumentów dwustronnych.
- Ołena Zełenska wystąpi przed studentami i kadrą Uniwersytetu Columbia, przedstawi wyniki Szczytu Pierwszych Dam i Panów na platformie ONZ oraz odbędzie spotkania m.in. z małżonką premiera Wielkiej Brytanii i prezesem Banku Światowego.
- Podczas rozmowy telefonicznej 20 (lub 21 – według niektórych źródeł) września Trump i Zełenski uzgodnili spotkanie osobiste w Nowym Jorku, zaplanowane na wieczór 22 września (godz. 20:15 czasu kijowskiego).
- Wśród priorytetów ukraińskiej delegacji są: wzmocnienie obrony powietrznej, zabezpieczenie finansowania, dyskusja o możliwym „zawieszeniu broni energetycznej” oraz międzynarodowo-prawny plan – Specjalny Trybunał ds. zbrodni agresji, Rejestr Szkód i Międzynarodowa Komisja Odszkodowawcza.
Dlaczego to ważne
Wizyta łączy w sobie trzy duże, równoległe tory: międzynarodowo-prawny (posiedzenie Rady Bezpieczeństwa ONZ ws. Ukrainy i przemówienie na Zgromadzeniu Ogólnym), bilateralny (spotkanie z Trumpem oraz rozmowy z przywódcami europejskimi, Kongresem USA, MFW i Bankiem Światowym) oraz wynikowy (nowa umowa Drone Deal, ok. sześć dokumentów dwustronnych, dalsze prace nad Specjalnym Trybunałem ds. zbrodni agresji, Rejestrem Szkód i Międzynarodową Komisją Odszkodowawczą). Rozmowa Zełenski–Trump jest obserwowana szczególnie uważnie w kontekście dyskusji o możliwym „zawieszeniu broni energetycznej” i ograniczeniu uderzeń na rosyjskie rafinerie. Szeroki program, obejmujący też szczyt Międzynarodowej Platformy Krymskiej, czyni z tego pobytu skoordynowane, wielotorowe natarcie dyplomatyczne.
Co się stało
Prezydent Wołodymyr Zełenski wraz z pierwszą damą Ołeną Zełenską i ukraińskim zespołem dyplomatycznym przybyli do Nowego Jorku na 81. sesję Zgromadzenia Ogólnego ONZ, której tydzień wysokiego szczebla trwa 22–28 września. Na miejscu zaplanowano około 20 spotkań bilateralnych Zełenskiego, w tym z prezydentem USA Donaldem Trumpem (zaplanowane na wieczór 22 września, godz. 20:15 czasu kijowskiego), premier Danii Mette Frederiksen, przewodniczącą KE Ursulą von der Leyen, dyrektor zarządzającą MFW Kristaliną Georgiewą oraz premierów Japonii i Wielkiej Brytanii. W poniedziałek wieczorem (czasu USA) Zełenski odbył rozmowy z grupą amerykańskich kongresmenów oraz z prezydentem Francji Emmanuelem Macronem; we wtorek rano złożył kwiaty przy Pomniku Pamięci 11 września. W środę 23 września Zełenski ma wystąpić na posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie „Utrzymania pokoju i bezpieczeństwa Ukrainy” o 11:00 (18:00 czasu kijowskiego), a następnie – około 14:00 czasu nowojorskiego (21:00 czasu kijowskiego) – na debacie generalnej Zgromadzenia Ogólnego. Tego samego dnia odbędzie się szósty szczyt Międzynarodowej Platformy Krymskiej, a Ukraina przygotowała do podpisania nową umowę w sektorze dronów (Drone Deal) oraz około sześciu dokumentów dwustronnych. Ołena Zełenska wystąpi przed studentami i kadrą Uniwersytetu Columbia, przedstawi wyniki Szczytu Pierwszych Dam i Panów na platformie ONZ, weźmie udział w wydarzeniu wysokiego szczebla „Świat w 2026 roku: poszukiwanie stabilności w czasach niepewności. Mozaika doświadczeń” oraz odbędzie spotkania dwustronne, w tym z małżonką premiera Wielkiej Brytanii i prezesem Banku Światowego. W wydarzeniu „Energetyczna odporność i zielona odbudowa Ukrainy” zapowiedziano udział pierwszego wicepremiera – ministra energetyki Denisa Szmyhala.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie źródła konsekwentnie akcentują sam przyjazd Zełenskiego, sieć około 20 spotkań bilateralnych i rozmowę z Trumpem, a także szósty szczyt Międzynarodowej Platformy Krymskiej, przygotowanie Drone Deal i sześciu dokumentów dwustronnych. Duży nacisk kładą na agendę merytoryczną: posiedzenie Rady Bezpieczeństwa ONZ i przemówienie na Zgromadzeniu Ogólnym oraz ścieżkę międzynarodowo-prawną – Specjalny Trybunał ds. zbrodni agresji, Rejestr Szkód i Międzynarodową Komisję Odszkodowawczą. Podkreślany jest też komponent soft power – program Ołeny Zełenskiej na Columbia University i wydarzenie Pierwszych Dam i Panów – oraz to, że cały wyjazd jest skoordynowanym, wielotorowym natarciem dyplomatycznym łączącym rząd i społeczeństwo obywatelskie.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Międzynarodowe media koncentrują się na rozmowie Zełenski–Trump, w której tematem ma być „zawieszenie broni energetycznej” i ukraińskie uderzenia na rosyjskie rafinerie; według Axios Trump wielokrotnie apelował do Zełenskiego o ich wstrzymanie. Wizytę osadzają w szerszej dynamice Zgromadzenia Ogólnego: rozmowa telefoniczna z 20–22 września, oczekiwane przemówienie Trumpa, pożegnalny występ Macrona, a także zapowiadana lista mówców (m.in. Netanjahu, prezydent Iranu, Abbas przez łącze wideo; Xi Jinping nie przyjeżdża). W tle pojawiają się sygnały geopolityczne – wcześniejsze podpisanie przez Trumpa ustawy Lindsey Grahama o sankcjach wobec Rosji i Iranu, doniesienie o spotkaniu Zełenskiego z dyrektorem CIA Johnem Ratcliffe’em na lotnisku Shannon oraz powtarzana przez ISW niechęć Kremla do ustępstw.
W czym relacje się różnią
Źródła nie są zgodne co do daty rozmowy telefonicznej Zełenski–Trump, podczas której uzgodniono spotkanie: większość podaje 20 września, część – 21 września. Część materiałów opisuje także wtorkowy poranek jako wizytę przy „pomniku 11 września”, a część używa sformułowania „pomnik 9 września”.
Kontekst
Tydzień wysokiego szczebla 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ odbywa się 22–28 września w siedzibie ONZ w Nowym Jorku pod przewodnictwem Khalila Rahmana z Bangladeszu i pod hasłem „Przywracanie zaufania, zarządzanie transformacją: Organizacja Narodów Zjednoczonych, która działa dla wszystkich”. Spotkanie Zełenski–Trump jest poprzedzone rozmową telefoniczną z 20 września, w której Trump wzywał do wstrzymania uderzeń na rosyjskie rafinerie, oraz oświadczeniem Zełenskiego z 21 września o gotowości do takiego kroku pod warunkiem powstrzymania się Rosji od ataków na ukraińską infrastrukturę energetyczną i cywilną. Wcześniejsze kontakty Trump–Zełenski w tej narracji to spotkanie w Białym Domu 28 lipca oraz wizyta w Kijowie 6 września przedstawicieli Trumpa Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera.