Wysoki Trybunał Antykorupcyjny zatwierdził ugodę z byłym urzędnikiem administracji prezydenckiej w sprawie paliwa Kurchenki
Wysoki Trybunał Antykorupcyjny Ukrainy (ВАКС) zatwierdził ugodę o przyznaniu się do winy z byłym pełniącym obowiązki szefa Administracji Prezydenta Serhijem Paszynskim w sprawie sprzeniewierzenia około 97 tys. ton zajętych produktów naftowych, powiązanych z biznesmenem Serhijem Kurczenką. Paszynskyj przyznał się do winy i zobowiązał się zapłacić łącznie około 1,1 mld hrywien na rzecz budżetu państwa oraz funduszy wspierających Siły Obrony.
Najważniejsze
- ВАКС zatwierdził ugodę z byłym p.o. szefa Administracji Prezydenta Serhijem Paszynskim w sprawie z 2014 roku dotyczącej zajętych produktów naftowych
- Paszynskyj przyznał się do winy zgodnie z art. 255 § 1 i art. 364 § 2 Kodeksu karnego Ukrainy oraz zgodził się złożyć obciążające zeznania przeciwko innym uczestnikom schematu
- Łączna kwota do zapłaty to ok. 1,1 mld hrywien: 600 mln do budżetu państwa w ciągu 2,5 roku, 400 mln na fundusz «Povernyś żywym» lub w formie uzbrojenia oraz 100 mln na fundusz «Społnota Sternenki»
- Główna kara to grzywna w wysokości 850 000 hrywien, dodatkowa grzywna 17 000 hrywien oraz roczny zakaz pełnienia stanowisk w organach państwowych i samorządowych
- SAP nie ujawniła publicznie nazwiska skazanego — tożsamość Paszynskiego ustalono na podstawie materiałów sprawy i doniesień mediów
- Straty państwa z tytułu schematu oceniane są na 817 mln hrywien (według SAP) lub 967 mln hrywien (według śledztwa)
- W razie niewykonania warunków SAP zwróci się do ВАКС o uchylenie wyroku i rozpatrzenie sprawy w trybie ogólnym
Dlaczego to ważne
Zatwierdzenie ugody w tak wysoko postawionej sprawie sygnalizuje, że ukraińskie instytucje antykorupcyjne — ВАКС, SAP i NABU — pociągają do odpowiedzialności także byłych wysokich urzędników państwowych z okresu po Majdanie. Kwota ok. 1,1 mld hrywien ma zostać przekazana zarówno do budżetu, jak i bezpośrednio na potrzeby Sił Obrony, co łączy wymiar sprawiedliwości z finansowaniem wysiłku wojennego. Sprawa dotyczy sprzeniewierzenia zajętych produktów naftowych oligarchy Serhija Kurczenki, który po ucieczce Janukowycza zbiegł z Ukrainy, a zeznania Paszynskiego mogą otworzyć drogę do dalszych oskarżeń wobec pozostałych pięciu podejrzanych.
Co się stało
Wysoki Trybunał Antykorupcyjny Ukrainy zatwierdził ugodę o przyznaniu się do winy z byłym pełniącym obowiązki szefa Administracji Prezydenta Serhijem Paszynskim. Paszynskyj przyznał się do udziału w organizacji przestępczej i do nadużycia stanowiska służbowego w okresie marzec–czerwiec 2014 roku. Zgodnie z ugodą zobowiązał się zapłacić łącznie około 1,1 mld hrywien: 600 mln do ogólnego funduszu budżetu państwa w ciągu dwóch i pół roku, 400 mln na fundusz «Povernyś żywym» (na zakup uzbrojenia lub w formie uzbrojenia z uzgodnionego wykazu) oraz 100 mln na fundusz charytatywny «Społnota Sternenki». Kara obejmuje grzywnę główną w wysokości 850 000 hrywien, dodatkową grzywnę 17 000 hrywien oraz roczny zakaz pełnienia stanowisk państwowych i samorządowych. W przypadku niewywiązania się z warunków SAP wystąpi o uchylenie wyroku i rozpatrzenie sprawy w trybie ogólnym. Konfiskaty mienia nie zastosowano, ponieważ odpowiednie zmiany w prawie weszły w życie dopiero po popełnieniu przestępstwa.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie źródła w zestawie są ukraińskojęzyczne i pochodzą z Ukrainy. Relacje koncentrują się wokół krajowych instytucji antykorupcyjnych — ВАКС, SAP i NABU — oraz politycznej postaci Serhija Paszynskiego, byłego p.o. szefa Administracji Prezydenta. Tytuły akcentują przede wszystkim płatności na rzecz budżetu państwa i Sił Obrony, przedstawiając wyrok jako wymierny wkład w wysiłek wojenny. Część tytułów bezpośrednio nawiązuje do tzw. sprawy «paliwa Kurczenki», osadzając ją w kontekście okresu po Majdanie i janukowyczowskich korzeni zajętych produktów naftowych.
W czym relacje się różnią
Źródła podają dwie różne kwoty strat państwa poniesionych w wyniku schematu: według oświadczenia SAP przekraczały one 817 mln hrywien, natomiast śledztwo ocenia łączne straty na 967 mln hrywien. Same tytuły różnią się też w sposobie przedstawienia kwoty 1,1 mld hrywien — jedne opisują ją jako łączną sumę na rzecz budżetu i Sił Obrony, inne akcentują 600 mln dla budżetu oraz płatności na rzecz konkretnych funduszy charytatywnych.
Kontekst
W 2014 roku ukraiński sąd zajął około 97 tys. ton produktów naftowych, które zostały wwiezione do kraju z naruszeniem prawa i były powiązane z biznesmenem Serhijem Kurczenką, który po upadku Janukowycza zbiegł z Ukrainy. Zajęte produkty trafiły do państwowego przedsiębiorstwa Ukrtransnaftoprodukt, które w tym czasie znalazło się pod kontrolą biznesmena Serhija Tyszczenki. Według śledztwa produkty zostały sprzedane po zaniżonych cenach grupie firm powiązanych z partnerem biznesowym Paszynskiego, a dochody trafiły do beneficjentów schematu. Aby stworzyć pozory zaopatrzenia Ministerstwa Obrony, przedsiębiorstwo państwowe dokonywało komercyjnych dostaw, z których jedynie 1,6% «paliwa Kurczenki» faktycznie trafiło do resortu — resztę stanowiło paliwo zakupione przez tę samą grupę firm w Rosji i na Białorusi. W 2020 roku sąd zarządził specjalną konfiskatę produktów i wpływów na rzecz państwa, ale do tego czasu zarówno produkty, jak i pieniądze zostały już przywłaszczone przez uczestników schematu. 12 lutego 2024 roku NABU i SBU przeprowadziły przeszukania u Paszynskiego; 27 lutego 2024 roku opuścił areszt po wpłaceniu kaucji w wysokości 272,52 mln hrywien. 5 września 2025 roku ВАКС zatwierdził ugodę z innym uczestnikiem tego samego schematu, który otrzymał wyrok w zawieszeniu i zobowiązał się do wpłat na rzecz budżetu i Sił Obrony.