Ukraiński premier: podwyżka VAT o 1% w budżecie na 2027 r. ma sfinansować fundusz ubezpieczeń od ryzyk wojennych
Premier Ukrainy Serhij Koretsky wyjaśnił w wywiadzie dla TSN.Tyzhden, że przewidziana w projekcie budżetu państwa na 2027 rok podwyżka podstawowej stawki VAT z 20% do 21% jest potrzebna do sfinansowania nowego funduszu ubezpieczeń dla firm poszkodowanych przez rosyjskie uderzenia. Rząd planuje początkowy wkład ok. 1 mld USD i liczy, że partnerzy międzynarodowi dołożą ok. 4 mld USD, aby zgromadzić łącznie ok. 5 mld USD.
Najważniejsze
- Projekt budżetu na 2027 r. przewiduje podwyżkę podstawowej stawki VAT z 20% do 21%.
- Premier Serhij Koretsky powiedział w wywiadzie dla TSN.Tyzhden, że dodatkowe wpływy mają finansować ubezpieczenia firm od ryzyk wojennych.
- Rząd zamierza zasilić fundusz początkowym wkładem ok. 1 mld USD i oczekuje, że partnerzy międzynarodowi dołożą ok. 4 mld USD, docelowo do ok. 5 mld USD.
- Celem funduszu jest umożliwienie towarzystwom ubezpieczeniowym oferowania firmom polis od ryzyk wojennych w przystępnych cenach bez konieczności reasekuracji za granicą.
- W nowym mechanizmie przedsiębiorcy mają otrzymywać odszkodowanie niezwłocznie po weryfikacji zniszczeń przez ratowników.
- Koretsky stwierdził, że „nie ma innych źródeł" pokrycia tych wydatków i przyznał, że podwyżka VAT jest decyzją niepopularną.
- Projekt ustawy budżetowej na 2027 r. wpłynął do Rady Najwyższej 15 września i został skierowany do komisji budżetowej.
Dlaczego to ważne
Podwyżka VAT jest politycznie wrażliwym elementem projektu budżetu na 2027 rok i bezpośrednio przełoży się na ceny dla konsumentów oraz koszty prowadzenia działalności. Rząd łączy nowe wpływy z konkretnym mechanizmem – funduszem ubezpieczeń od ryzyk wojennych – który ma umożliwić firmom szybkie odzyskanie środków po rosyjskich uderzeniach rakietowych i dronowych. Skala całego przedsięwzięcia zależy od tego, czy partnerzy międzynarodowi pomnożą wkład Ukrainy, który ma pełnić rolę zalążkową dla szerszego, międzynarodowo zasilanego funduszu. Premier otwarcie przyznał, że decyzja jest niepopularna, lecz przedstawił ją jako jedyne dostępne źródło finansowania.
Co się stało
Premier Serhij Koretsky w wywiadzie dla programu TSN.Tyzhden wyjaśnił, że przewidziana w projekcie budżetu państwa na 2027 rok podwyżka podstawowej stawki VAT z 20% do 21% ma sfinansować program ubezpieczeń ukraińskich firm od ryzyk wojennych oraz powiązany z nim fundusz szybkich odszkodowań za szkody wyrządzone przez rosyjskie rakiety i drony. Rząd zamierza zasilić fundusz wkładem własnym w wysokości ok. 1 mld USD i liczy, że partnerzy międzynarodowi dołożą ok. 4 mld USD, dzięki czemu łączna wartość funduszu sięgnie ok. 5 mld USD. Według Koretsky'ego fundusz ma pozwolić towarzystwom ubezpieczeniowym oferować firmom polisy od ryzyk wojennych w przystępnych cenach, bez konieczności reasekuracji za granicą. W nowym mechanizmie przedsiębiorcy mają otrzymywać wypłaty natychmiast po weryfikacji zniszczeń przez ratowników. Premier podkreślił, że „nie ma innych źródeł" pokrycia tych kosztów, oraz że podwyżka jest decyzją niepopularną. Projekt ustawy budżetowej na 2027 rok wpłynął do Rady Najwyższej 15 września i został skierowany do komisji budżetowej. W budżecie przewidziano także programy pożyczek preferencyjnych dla biznesu, których różnica między stawką preferencyjną a rynkową ma być pokrywana ze środków własnych i grantów partnerów międzynarodowych.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie cztery źródłowe artykuły to ukraińskojęzyczne media, które jednolicie przedstawiają historię poprzez pryzmat wyjaśnień premiera. Ukraińska prasa akcentuje, że podwyżka VAT jest uzasadniana konkretnym celem – ubezpieczeniem firm od ryzyk wojennych po rosyjskich uderzeniach. Podkreślana jest również wypowiedź Koretsky'ego, że „nie ma innych źródeł" finansowania, oraz jego przyznanie, że decyzja jest niepopularna.
Kontekst
15 września Rada Najwyższa otrzymała projekt ustawy budżetowej na 2027 rok i skierowała go do komisji budżetowej. EBRD w swojej wrześniowej rewizji pogorszyła prognozę wzrostu ukraińskiego PKB do 1,5% na koniec 2026 r. i 2,5% w 2027 r. – odpowiednio o 0,7 i 1,5 pkt proc. wobec prognozy czerwcowej. Szef Banku Światowego oszacował, że odbudowa Ukrainy w ciągu najbliższej dekady będzie wymagać ponad 580 mld USD. Od 1 stycznia działa odrębny mechanizm ubezpieczeń majątkowych od ryzyk wojennych (EKA), a w ramach programu EBRD ESE część kredytu może zostać umorzona w związku ze szkodami majątkowymi. Koretsky wspomniał też o imporcie tanich przesyłek z zagranicy bez VAT jako szkodliwym dla ukraińskiego biznesu, wskazując, że 80% takich przesyłek służy nieuczciwym operatorom do dzielenia towarów na małe partie.