Wysłannik Trumpa proponuje: uwolnienie więźniów politycznych w Rosji w zamian za złagodzenie sankcji
Specjalny wysłannik prezydenta USA Donalda Trumpa John Coale zaproponował strategię wobec Rosji zakładającą uwolnienie więźniów politycznych w zamian za złagodzenie amerykańskich sankcji i przywrócenie więzi gospodarczych z Moskwą. Model oparto na wcześniejszym podejściu zastosowanym przez Coale'a na Białorusi. Prezydent Wołodymyr Zełenski zapowiedział, że będzie blokował znoszenie sankcji do czasu zakończenia wojny.
Najważniejsze
- John Coale, specjalny wysłannik prezydenta Trumpa, zaproponował strategię: uwolnienie rosyjskich więźniów politycznych w zamian za złagodzenie sankcji USA i odbudowę więzi gospodarczych z Moskwą
- Prezydent Donald Trump poparł pomysł Coale'a
- Punktem wyjścia było wiosenne spotkanie Coale'a z dysydentem rosyjskim i noblistą Dmitrijem Muratowem, współzałożycielem Nowej Gazety
- Model wcześniej zastosowano na Białorusi, gdzie po uwolnieniu więźniów politycznych USA złagodziły sankcje i rozpoczęły negocjacje w sprawie zakupu białoruskich nawozów potasowych
- W poniedziałek Biały Dom nominował Coale'a na stanowisko Specjalnego Wysłannika Prezydenta ds. Spraw Zakładników w randze ambasadora — wymaga to zatwierdzenia przez Senat
- Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zapowiedział, że będzie blokował znoszenie sankcji wobec Rosji do zakończenia wojny, argumentując, że większe wpływy Rosji oznaczają więcej zasobów na prowadzenie działań wojennych
- Plan obejmuje rozważanie wielkich transakcji biznesowych z Rosją — w obszarach ropy, diesla, metali ziem rzadkich i innych surowców; doradca Trumpa Jared Kushner nazywa je „deal of prosperity"
Dlaczego to ważne
Strategia zapowiada potencjalną zmianę kursu USA — warunkowe łagodzenie sankcji i odbudowę powiązań gospodarczych z Rosją jeszcze w trakcie trwającej wojny. Ukraińscy urzędnicy, w tym prezydent Zełenski, publicznie się temu sprzeciwiają, ostrzegając, że reset gospodarczy wzmocni rosyjski potencjał wojskowy zamiast zagwarantować Ukrainie bezpieczeństwo. Krytycy wskazują też ryzyko, że powiązanie uwolnień więźniów z ulgą w sankcjach może zachęcać reżimy autorytarne do brania nowych zakładników.
Co się stało
Specjalny wysłannik prezydenta USA Donalda Trumpa John Coale zaproponował nową strategię wobec Rosji: pozyskiwanie uwolnie rosyjskich więźniów politycznych w zamian za stopniowe łagodzenie amerykańskich sankcji i przywracanie więzi handlowych z Moskwą. Prezydent Trump poparł tę koncepcję. Inicjatywa wyrasta z wcześniejszego doświadczenia Coale'a na Białorusi, gdzie po uwolnieniu około 500 więźniów politycznych USA złagodziły sankcje i rozpoczęły rozmowy o zakupie białoruskich nawozów potasowych. Impulsem do rozszerzenia tego modelu na Rosję było wiosenne spotkanie Coale'a z laureatem Nobla, współzałożycielem Nowej Gazety Dmitrijem Muratowem, który przedstawił mu sytuację rosyjskich więźniów politycznych i podsunął pomysł zastosowania białoruskiego podejścia wobec Moskwy. Muratov przekazał Coale'owi pamiątkowy medal, który Ronald Reagan podarował Michaiłowi Gorbaczowowi. Strategia została ujawniona 29 września przez The Atlantic w artykule Simona Schustera. Tego samego dnia Biały Dom nominował Coale'a na stanowisko Specjalnego Wysłannika Prezydenta ds. Spraw Zakładników w randze ambasadora — nominacja wymaga zatwierdzenia przez Senat. Coale planuje koordynować swoje działania ze Steve'em Witkoffem, głównym kontaktem Trumpa w relacjach z Rosją. Równolegle amerykańscy negocjatorzy rozważają wielkie transakcje biznesowe z Rosją — w obszarach ropy, diesla, metali ziem rzadkich i innych surowców — a Jared Kushner określa je mianem „deal of prosperity" mających dać Rosji i Ukrainie perspektywę inwestycji i wzrostu po zawieszeniu broni. USA prowadzą jednocześnie negocjacje w sprawie ograniczonego zawieszenia broni, w tym dotyczącego uderzeń na infrastrukturę energetyczną i żeglugę na Morzu Czarnym. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zapowiedział, że będzie blokował znoszenie sankcji wobec Rosji do czasu zakończenia wojny, argumentując, że dodatkowe rosyjskie wpływy oznaczają więcej zasobów na kontynuację agresji.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie pięć dostępnych źródeł to ukraińskojęzyczne media, a kilka z nich wprost ramkuje plan USA jako krok, który „rozgniewa Ukraińców" lub który Ukraińcy będą starali się zablokować. W centrum uwagi stoi zapowiedź Zełenskiego, że nie zgodzi się na znoszenie sankcji do końca wojny, oraz sceptycyzm ukraińskich urzędników wobec perspektywy poważnych rozmów pokojowych w najbliższym czasie. Ukraińskie komentarze podkreślają ryzyko: handel Zachodu z Rosją może wzmocnić jej potencjał militarny zamiast gwarantować Ukrainie bezpieczeństwo, a „prosperity deals" nie są traktowane jako element bezpieczeństwa.
W czym relacje się różnią
Źródła nie zgadzają się co do liczby białoruskich więźniów politycznych uwolnionych w ramach podejścia Coale'a: jeden artykuł mówi o „kilkuset", inny podaje konkretnie około 500, jeszcze inny — „dziesiątki".
Kontekst
Coale wcześniej zastosował analogiczny model na Białorusi, doprowadzając do uwolnienia około 500 więźniów politycznych; w odpowiedzi USA złagodziły sankcje i rozpoczęły negocjacje w sprawie zakupu białoruskich nawozów potasowych. Według doniesień propozycja wobec Rosji zrodziła się po wiosennym spotkaniu Coale'a z rosyjskim dysydentem i noblistą Dmytrijem Muratowem, współzałożycielem Nowej Gazety. Od 2014 roku USA i Europa nakładają sankcje na rosyjskie elity, banki, przemysł, sektor energetyczny i inne źródła finansowania wojny. Trump już w tym roku tymczasowo poluzował niektóre ograniczenia, pozwalając Rosji zwiększyć sprzedaż paliw na rynku światowym — Ukraina potępiła tę decyzję. Biały Dom nominował Coale'a w poniedziałek na stanowisko Specjalnego Wysłannika Prezydenta ds. Spraw Zakładników w randze ambasadora, wymagające zatwierdzenia przez Senat. Coale planuje koordynować swoje działania ze Steve'em Witkoffem, głównym kontaktem Trumpa ze stroną rosyjską.