„Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy przyjęło rezolucję ws. rosyjskich aktywów na rzecz Ukrainy
30 września Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy (PACE) przyjęło rezolucję i zalecenia wzywające państwa członkowskie i obserwatorów do podjęcia kroków prawnych i praktycznych wobec zamrożonych rosyjskich aktywów państwowych pod ich jurysdykcją i przekazania ich do mechanizmu finansowania wypłat odszkodowań na rzecz Ukrainy, zgodnie z decyzjami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) w sprawach międzypaństwowych. PACE uznało takie przekierowanie za zgodny z prawem środek zaradczy w świetle prawa międzynarodowego i zaproponowało powołanie pod auspicjami Rady Europy mechanizmu, który może działać samodzielnie lub stać się częścią przyszłego funduszu kompensacyjnego.
Najważniejsze
- PACE przyjęło rezolucję i zalecenia 30 września, dotyczące wykorzystania rosyjskich aktywów państwowych na odszkodowania dla Ukrainy.
- Zgromadzenie wzywa państwa członkowskie i obserwatorów do podjęcia kroków prawnych i praktycznych wobec rosyjskich aktywów państwowych pod ich jurysdykcją.
- Przekierowanie rosyjskich aktywów państwowych na wypłaty uznano za zgodny z prawem międzynarodowym środek zaradczy.
- ETPC ustalił odpowiedzialność Rosji za poważne naruszenia praw człowieka w dwóch międzypaństwowych sprawach wniesionych przez Ukrainę, choć kwota odszkodowania nie została jeszcze wyznaczona.
- Od początku pełnoskalowej inwazji zamrożono około 260 mld euro aktywów Banku Centralnego Rosji, z czego około 210 mld euro znajduje się w UE.
- Przyszłe wypłaty na rzecz Ukrainy mogą wynieść „dziesiątki lub setki miliardów euro" ze względu na skalę wyrządzonych szkód.
- PACE wezwało do zapewnienia wykonania decyzji ETPC o odszkodowaniach za pośrednictwem krajowych procedur prawnych, dopóki Rosja odmawia płacenia.
Dlaczego to ważne
Rezolucja PACE tworzy formalną podstawę pod mechanizm Rady Europy, który łączy zamrożone rosyjskie aktywa państwowe z odszkodowaniami należnymi Ukrainie na podstawie orzeczeń ETPC. Uznając przekierowanie aktywów za zgodny z prawem środek zaradczy, PACE dostarcza argumentu prawnego dla takich kroków. ETPC ustalił już odpowiedzialność Rosji za poważne naruszenia praw człowieka w dwóch międzypaństwowych sprawach, a docelowa kwota odszkodowania może sięgać dziesiątek lub setek miliardów euro. Jednocześnie PACE rozszerza zestaw narzędzi rozliczeniowych, wzywając do sankcji indywidualnych, jurysdykcji uniwersalnej oraz zabezpieczenia materiałów dowodowych dotyczących deportowanych ukraińskich dzieci.
Co się stało
30 września Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy przyjęło rezolucję i zalecenia wzywające państwa członkowskie i obserwatorów do podjęcia kroków prawnych i praktycznych wobec rosyjskich aktywów państwowych pozostających pod ich jurysdykcją. Aktywa te mają zostać przekazane do mechanizmu finansującego wypłaty odszkodowań na rzecz Ukrainy, po tym jak ETPC ustali kwotę kompensacji w międzypaństwowych sprawach Ukrainy przeciwko Rosji. PACE zaproponowało powołanie pod auspicjami Rady Europy mechanizmu, który mógłby działać samodzielnie lub stać się częścią przyszłego funduszu kompensacyjnego. Środki wypłacone Ukrainie będą zaliczane na poczet zobowiązań Rosji. PACE uznało przekierowanie rosyjskich aktywów państwowych na wypłaty za zgodny z prawem środek zaradczy w świetle prawa międzynarodowego. Zgromadzenie wezwało ponadto do zapewnienia wykonania decyzji ETPC o odszkodowaniach za pośrednictwem krajowych procedur prawnych, dopóki Rosja odmawia płacenia, a także do wprowadzenia ukierunkowanych sankcji indywidualnych wobec osób odpowiedzialnych za najpoważniejsze naruszenia praw człowieka i zastosowania jurysdykcji uniwersalnej. PACE zaapelowało też o zachowanie materiałów dowodowych w sprawach przeciwko Rosji, ochronę danych osobowych nielegalnie deportowanych ukraińskich dzieci oraz przekazanie pełnych informacji o tych dzieciach poprzez odpowiedni mechanizm międzynarodowy.
Kontekst
Od początku pełnoskalowej inwazji zamrożono około 260 mld euro aktywów Banku Centralnego Rosji, z czego około 210 mld euro znajduje się w UE. Rosja zalega już z ponad 3,3 mld euro niezapłaconych odszkodowań przyznanych przez ETPC i odmawia wykonywania jego orzeczeń oraz współpracy z mechanizmami nadzorczymi Rady Europy. Rosja ma bezwarunkowy obowiązek prawny wykonywania orzeczeń Trybunału dotyczących naruszeń popełnionych przed 16 września 2022 r.