Trump: nie chcę rozmawiać z Zełenskim, każda umowa pokojowa będzie bez niego
Prezydent USA Donald Trump powiedział w wywiadzie dla Newsmax 15 października, że nie chce rozmawiać z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, zarzucając mu brak woli negocjacji z Rosją. Trump stwierdził, że łatwiej mu dojść do porozumienia z Władimirem Putinem niż z Zełenskim, ponownie skrytykował ukraińskie uderzenia na rosyjskie rafinerie ropy naftowej i ponowił apel o przeprowadzenie na Ukrainie wyborów prezydenckich.
Najważniejsze
- Trump powiedział w wywiadzie dla Newsmax 15 października, że nie chce rozmawiać z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim.
- Trump stwierdził, że jeśli dojdzie do porozumienia pokojowego z Rosją, zostanie ono zawarte bez udziału obecnego przywódcy Ukrainy.
- Trump powiedział, że łatwiej mu negocjować z Władimirem Putinem niż z Zełenskim i że Zełenski „nie jest osobą, z którą powinniśmy rozmawiać”.
- Trump ponownie skrytykował ukraińskie uderzenia na rosyjskie rafinerie ropy naftowej, nazywając je „hańbą” i twierdząc, że podnoszą one światowe ceny ropy.
- Trump wezwał do przeprowadzenia na Ukrainie wyborów prezydenckich i zastąpienia Zełenskiego nowym liderem.
- Trump argumentował, że Zełenski musi pójść na ustępstwa wobec Putina, ponieważ Rosja dysponuje znacznie większym potencjałem mobilizacyjnym w wojnie na wyczerpanie.
Dlaczego to ważne
Prezydent USA publicznie odrzucił współpracę z urzędującym przywódcą Ukrainy – kraju będącego w stanie wojny i wspieranego przez USA. Zapowiedź, że ewentualna umowa pokojowa z Rosją mogłaby zostać zawarta bez udziału Zełenskiego, sugeruje możliwość pominięcia Kijowa przez Waszyngton. Trump ponownie wezwał do przeprowadzenia wyborów prezydenckich na Ukrainie i wywarł presję na Kijów, by wstrzymał uderzenia na rosyjskie rafinerie, powołując się na światowe ceny ropy.
Co się stało
W wywiadzie dla amerykańskiej stacji telewizyjnej Newsmax, udzielonym 15 października, prezydent USA Donald Trump powiedział, że nie chce rozmawiać z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, i że Zełenski „nie jest osobą, z którą powinniśmy rozmawiać”. Trump zarzucił Zełenskiemu brak woli negocjacji z Rosją i stwierdził, że łatwiej mu dojść do porozumienia z Władimirem Putinem niż z Zełenskim. Według Trumpa, jeśli dojdzie do porozumienia pokojowego z Rosją, zostanie ono zawarte bez udziału obecnego przywódcy Ukrainy. Trump ponownie skrytykował ukraińskie uderzenia na rosyjskie rafinerie ropy naftowej, twierdząc, że podnoszą one światowe ceny ropy i nazywając to „hańbą”. Wezwał też do przeprowadzenia na Ukrainie wyborów prezydenckich i zastąpienia Zełenskiego nowym liderem, argumentując, że Ukraina powinna pójść na ustępstwa wobec Rosji ze względu na jej większy potencjał mobilizacyjny w wojnie na wyczerpanie.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media nadały tym wypowiedziom dużą wagę. Ukraińska prawda i ZN.UA opisały wywiad jako moment, w którym Trump stwierdził, że z Zełenskim rozmawia mu się trudniej niż z Putinem, i że Zełenski „nie jest osobą, z którą powinniśmy rozmawiać”. Ukraińskie źródła szeroko opisały krytykę Trumpa pod adresem ukraińskich uderzeń na rosyjskie rafinerie oraz umieszczenie tej krytyki w kontekście szerszej kampanii nacisku – ultimatum Putina z czerwca 2024 r. (żądanie wycofania wojsk ukraińskich z obwodów donieckiego, ługańskiego, zaporijskiego i chersońskiego, włącznie z terytoriami nigdy niekontrolowanymi przez Rosję), publicznej presji administracji Trumpa na Kijów, by zgodził się na ustępstwa terytorialne i porzucił aspiracje do członkostwa w NATO, oraz zniesienia przez Zełenskiego zakazu uderzeń na rosyjskie rafinerie (ataki wznowiono 15 października). Ukraińskie źródła przytoczyły też słowa amerykańskiej historyczki Anne Applebaum, która oceniła, iż Trump zniósł sankcje na Rosję i rozpoczął presję na Ukrainę, niwecząc własne wysiłki dyplomatyczne z ostatnich 18 miesięcy.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Międzynarodowe ujęcie jest ograniczone, ponieważ w zestawie źródeł znalazła się tylko jedna redakcja anglojęzyczna (APA, Azerbejdżan). Agencja ta skupiła się na twierdzeniach Trumpa, że Zełenski nie chce zakończyć wojny, oraz na kwestii wyborów prezydenckich na Ukrainie, eksponując problem legitymizacji, a pomijając spór o uderzenia na rafinerie, tło ultimatum Putina i cytat z Anne Applebaum, na które kładą nacisk źródła ukraińskie.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się w dwóch punktach. Część (m.in. APA) ujmuje apel Trumpa o wybory prezydenckie na Ukrainie jako wcześniejszą, powtarzaną wypowiedź, podczas gdy Ukraińska prawda podaje go jako nową deklarację złożoną w wywiadzie dla Newsmax 15 października. Źródła różnią się też co do tego, czy Trump udzielił wywiadu konkretnie programowi „Finnerty” w stacji Newsmax (APA), czy też stacji Newsmax ogólnie (ZN.UA).
Kontekst
W czerwcu 2024 r. Władimir Putin postawił ultimatum jako warunek rozmów: pełne wycofanie wojsk ukraińskich z obwodów donieckiego, ługańskiego, zaporijskiego i chersońskiego, łącznie z terytoriami, które nigdy nie były kontrolowane przez wojska rosyjskie. Administracja Trumpa publicznie – także w swoich tzw. planach pokojowych – naciskała na Kijów, by zgodził się na ustępstwa terytorialne na rzecz Kremla i porzucił aspiracje do członkostwa w NATO. Trump ma interes w obniżeniu cen energii przed wyborami midtermowymi w USA 3 listopada i zawarł z Putinem porozumienie o zakupie rosyjskiego oleju napędowego. Po tzw. zawieszeniu broni w obszarze energetycznym Ukraina wstrzymała na trzy dni ataki na rosyjskie rafinerie, lecz Kreml przyznał, że szczegółowe parametry zawieszenia broni nigdy nie zostały ustalone, a rosyjskie uderzenia na ukraińską infrastrukturę energetyczną trwały nadal; Zełenski powiedział później Financial Timesowi, że zakaz został zniesiony, a ataki wznowiono 15 października.