Rosja zaproponowała nową architekturę bezpieczeństwa Europy z paktyami o nieagresji z państwami NATO

Dlaczego to ważne

Propozycja może zmienić europejskie mechanizmy bezpieczeństwa i wprowadzić odrębne rosyjskie zobowiązania wobec wybranych państw członkowskich NATO. Powiązanie dyskusji o architekturze bezpieczeństwa z rozmowami o zakończeniu wojny w Ukrainie sprawia, że mogą one wpływać na kształt gwarancji bezpieczeństwa i przyszłego porządku europejskiego.

Co się stało

Alexej Dobrynin, szef departamentu planowania polityki zagranicznej rosyjskiego MSZ, przedstawił podczas konferencji bezpieczeństwa w Moskwie trzy warianty nowej architektury bezpieczeństwa Europy. Pierwszy zakładałby zbiorczy sojusz obronny albo dwustronne umowy o wzajemnej pomocy, drugi — polityczne zobowiązania o niedopuszczaniu wspierania przeciwników w razie agresji, a trzeci — dwustronne pakiety o wzajemnym nienaśpadowaniu.

Dobrynin dopuścił zawarcie takich paków z wybranymi państwami członkowskimi NATO. Kraje, które by je podpisały, otrzymałyby od Rosji dodatkowe indywidualne gwarancje bezpieczeństwa. Kwestia bezpieczeństwa Europy była centralnym temem wcześniejszych rozmów trójstronnych w Abu Dhabi. Po rozmоваch ukraińska delegacja poinformowała prezydenta Wołodymyra Zełenskiego o ich wynikach.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińska prasa zwraca szczególną uwagę na możliwość wynegocjowania z Rosją paków o nieagresji z indywidualnymi państwami NATO, trzy modele proponowanej architektury oraz powiązanie tych tematów z rozmowami w Abu Dhabi. Podkreśla również opór części europejskich polityków проти обговорення загальноевропейської архітектури до досягнення прогресу у припиненні війни в Україні, зокрема домовленості про припинення вогню, а також наголос на індивідуальних російських гарантіях безпеки для держав-учасників.

Jak piszą o tym źródła międzynarodowe

Międzynarodowa obserwacja łączy rosyjską propozycję z otwartością administracji USA na dyskusję o nowej architekturze bezpieczeństwa Europy. Osobno Джаред Кушнер, specjalny wysłanniec USA, zaproponował wznowienie Rady Rosja–NATO, działającej w latach 2002–2014, z stałymi konsultacjami, kanałami komunikacji kryzysowej i większą przejrzystością wojskową. Raportowane przez dyplomatyczne źródła żądania ograniczenia obecności NATO do poziomu z 1997 roku pozostają niepotwierdzoną oceną, a nie ustalonym stanowiskiem Rosji.

W czym relacje się różnią

Przed rozmowami w Abu Dhabi Kreml zapowiedział, że odbędą się bez udziału Europy, jednak europejska delegacja ostatecznie przybyła. Uczestnicy europejscy potwierdzili, że Europa będzie reprezentowana, a jej stanowisko przedstawi Francja.

Dyplomatyczne źródła podały również, że Moskwa może dążyć do ograniczenia wojskowej obecności NATO w Europie do poziomu z 1997 roku, co mogłoby oznaczać wycofanie części sił z Polski, państw bałtyckich i Finlandii. Informacji tej nie przedstawiono jednak jako potwierdzonego rosyjskiego żądania.

Kontekst

Rozmowy trójstronne w Abu Dhabi odbyły się 10 listopada 2026 roku, wznawiając po przerwie trwającej od lutego negocjacje dotyczące Ukrainy. W pierwszym rundzie omawiano gwarancje bezpieczeństwa, rosyjskie wymagania oraz przyszłość po zakończeniu wojny. Propozycja Kushnera o wznowieniu Rady Rosja–NATO zakłada stałe konsultacje bezpieczeństwa, kanały komunikacji na wypadek kryzysu i większą przejrzystość wojskową.