Temat: Świat
-
Turcja i ONZ organizują nowe rozmowy Rosji i Ukrainy ws. rozejmu na Morzu Czarnym
Turcja i ONZ organizują nowe negocjacje między Rosją a Ukrainą w sprawie rozejmu na Morzu Czarnym, który miałby chronić eksport zboża i żywności. Spotkania zaplanowano na początek października, a mediatorem ma być szwajcarska organizacja pozarządowa Center for Humanitarian Dialogue. Inicjatywa nawiązuje do porozumienia zbożowego z 2022 roku, choć Moskwa publicznie domaga się zniesienia części sankcji i ustępstw wojskowych ze strony Kijowa, a szereg mediatorów wskazuje, że odrzuca ona dotychczasowe propozycje.
-
USA objęły sankcjami rosyjską sieć finansową A7, powiązaną z Iranem
Ministerstwo Finansów USA nałożyło nowe sankcje na rosyjską sieć finansową A7, uznając ją za poważną transnarodową organizację przestępczą wykorzystywaną przez Rosję i Iran do obchodzenia zachodnich sankcji. Środki blokują aktywa w USA i zabraniają transakcji z podmiotami kontrolowanymi przez sankcjonowane osoby w co najmniej 50 proc.
-
Polska wprowadza od 1 października uproszczone procedury zestrzeliwania obiektów w przestrzeni powietrznej
Od 1 października Polska wdraża uproszczone procedury wykrywania i zestrzeliwania obcych obiektów w swojej przestrzeni powietrznej. Zmiany, ogłoszone przez wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, zastępują obowiązkową identyfikację wizualną tzw. identyfikacją pozytywną, opartą na danych z radarów oraz informacjach przekazywanych przez stronę ukraińską. Powodem zmian jest ryzyko naruszeń polskiej przestrzeni powietrznej podczas rosyjskich ataków na Ukrainę.
-
Prezydent Łotwy: jesteśmy gotowi przyjąć broń jądrową, jeśli zdecyduje o tym NATO
Prezydent Łotwy Edgars Rinkēvičs oświadczył, że jego kraj jest gotów rozmieścić na swoim terytorium broń jądrową, jeśli NATO zbiorczo podejmie taką decyzję. Jednocześnie podkreślił, że obecnie nie toczą się żadne konkretne negocjacje w tej sprawie. Wypowiedź padła po spotkaniu z premierem Andrisem Kulbergsem, w kontekście brytyjskiej oferty rozszerzenia ochrony nuklearnej na państwa Wspólnych Sił Ekspedycyjnych (JEF).
-
Rekordowe wpływy Rosji z eksportu ropy: 2,75 mld USD w tydzień
W tygodniu kończącym się 27 września wpływy Rosji z morskiego eksportu ropy naftowej sięgnęły 2,75 mld USD — najwyżej od początku pełnoskalowej inwazji na Ukrainę. Wzrost napędzały większe wolumeny i rosnące ceny Urals i ESPO, a równocześnie Moskwa prawie wstrzymała eksport diesla z powodu uderzeń w krajowe rafinerie.
-
Rejestr Szkód otworzył wszystkie 43 kategorii roszczeń odszkodowawczych wobec Rosji
Międzynarodowy Rejestr Szkód Wyrządzonych Agresją Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie (RD4U) zakończył 30 września etapowe uruchamianie wszystkich 43 kategorii roszczeń przewidzianych w swoim mandacie. Wnioski mogą składać osoby fizyczne, osoby prawne i państwo ukraińskie. Rejestr przyjął już około 195 tys. wniosków, z czego ponad 65 tys. uznano za dopuszczalne i wpisano.
-
Czterech kongresmenów apeluje do Trumpa o zastosowanie "ustawy Grahama" wobec Rosji
Czteroosobowa, dwupartyjna grupa członków Izby Reprezentantów USA, współprzewodniczących Ukraińskiej Grupy Wsparcia w Kongresie, wystosowała do prezydenta Donalda Trumpa apel o niezłagodzenie sankcji wobec Rosji i zastosowanie tak zwanej "ustawy Grahama". List jest reakcją na doniesienia medialne, jak administracja rozważała zniesienie części ograniczeń w zamian za uwolnienie przez Moskwę więźniów politycznych.
-
Ponad połowa ukraińskich F-16 uziemiona przez opóźnienia w obsłudze technicznej w Belgii
Według źródła cytowanego przez The Wall Street Journal ponad połowa ukraińskich myśliwców F-16 jest niezdolna do walki z powodu opóźnień w obsłudze technicznej wykonywanej w Belgii przez firmę Sabena Aerospace Engineering na zlecenie USA. Prezydent Zełenski potwierdził w rozmowie z Financial Times, że około połowy floty F-16 przebywa w Europie w długoterminowych naprawach, i zapowiedział dążenie do przeniesienia większej części obsługi na terytorium Ukrainy. Rzecznik ukraińskiego MSZ Heorhiy Tykhyi publicznie zaprzeczył, jakoby gotowość bojowa F-16 była "katastrofalnie niska", twierdząc, że czasy remontów się skracają. Tło stanowi gwałtowny wzrost rosyjskich uderzeń dronami o napędzie odrzutowym, na które F-16 są najskuteczniejszym obecnie środkiem obrony.
-
Komisja Europejska proponuje „stopniową integrację” rynku wewnętrznego dla krajów kandydujących
Komisja Europejska przygotowała projekt, który przewiduje stopniowe włączanie krajów kandydujących do jednolitego rynku UE — w tym niezakłócony handel i dostęp do programów badawczych — jeszcze w trakcie procedury akcesyjnej. Priorytetowe „mapy drogowe” mają otrzymać Ukraina, Mołdawia, Albania i Czarnogóra, a dostęp do rynku i wrażliwych sektorów będzie uzależniony od poparcia celów polityki zagranicznej UE i od niewpuszczania kluczowych technologii do państw wrogich.
-
Rosja przedłużyła zakaz eksportu oleju napędowego do końca października
Rosja przedłużyła obowiązujący producentów zakaz eksportu oleju napędowego do 31 października 2026 roku. Decyzja jest powiązana z wewnętrznym deficytem paliw pogłębionym przez ukraińskie ataki dronów na rosyjskie rafinerie. Odrębny zakaz eksportu benzyny obowiązuje do 31 stycznia 2027 roku.
-
Dron rozbił się w Mołdawii podczas rosyjskiego ataku na Ukrainę
30 września rano dron wtargnął w przestrzeń powietrzną Mołdawii i rozbił się w pobliżu wsi Hyrbovăț w rejonie Anenii Noi. Według wstępnych danych nikt nie ucierpiał. Tego samego dnia wykryto kolejne drony, a Mołdawia zamknęła przestrzeń powietrzną w północnej i środkowej części kraju oraz wezwała ambasadora Rosji.
-
Dowódca ukraińskich sił powietrznych: piloci F-16 zestrzelili ponad 3150 celów powietrznych
Dowódca ukraińskich sił powietrznych Anatolij Krywonożko poinformował, że ukraińscy piloci F-16 zestrzelili od czasu wprowadzenia samolotów do służby ponad 3150 celów powietrznych, w tym 666 pocisków manewrujących i około 2500 dronów różnych typów, oraz wykonali ponad 650 uderzeń na cele naziemne przeciwnika. Jednocześnie ukraińska delegacja kierowana przez Krywonożkę spotkała się z przedstawicielami amerykańskiej korporacji Lockheed Martin, aby omówić perspektywę przejścia lotnictwa na nowsze modyfikacje F-16, w tym wariant Block 70/72.
-
Ukraina prosi UE o wykorzystanie zamrożonych aktywów Rosji na potrzeby 2027 roku
Minister finansów Serhij Marczenko przedstawił 29 września w Brukseli szacunki, z których wynika, że Ukraina potrzebuje w 2027 roku około 69 mld euro finansowania zewnętrznego. Jednocześnie zaapelował do UE o uruchomienie zamrożonych rosyjskich aktywów państwowych o wartości ok. 210 mld euro. Propozycja spotkała się ze sceptycyzmem części dyplomatów i państw członkowskich, m.in. Belgii, Włoch i Francji.
-
Zełenski ogłosił porozumienie z Belgią w sprawie trzech myśliwców F-16
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poinformował 29 września o uzgodnieniu z Belgią transferu trzech myśliwców F-16 do końca bieżącego roku. Samoloty mają trafić do Ukrainy w trybie przyspieszonym. Zełenski podziękował Brukseli, premierowi Bartowi De Weverowi i całemu rządowi belgijskiemu za wsparcie w odpowiedzi na rosyjskie uderzenia.
-
Ukrainiec podejrzany w sprawie podważenia Nord Stream poprosił o azyl w Chorwacji
Wołodymyr Żurawlow, obywatel Ukrainy podejrzewany przez niemieckich prokuratorów o udział w sabotażu gazociągów Nord Stream 1 i Nord Stream 2 we wrześniu 2022 r., złożył w Chorwacji wniosek o azyl polityczny. Jego obrońca Mykoła Katerynczuk poinformował, że Żurawlow uzasadnił prośbę brakiem perspektywy na sprawiedliwy proces w Niemczech. Wcześniej sąd okręgowy w Puli zezwolił na jego ekstradycję, a obrona zapowiedziała apelację.
-
Rosyjskie mobilne grupy ogniowe prawdopodobnie używają chińskich systemów QW-18/19
Z dostępnych materiałów wynika, że rosyjskie mobilne grupy ogniowe prawdopodobnie zaczęły wykorzystywać chińskie przenośne zestawy przeciwlotnicze QW-18/19. Systemy zaobserwowano podczas szkolenia w obwodzie rostowskim w ramach 51. dywizji obrony powietrznej, a rosyjscy żołnierze nazywają je „Iwa”. Wyrzutnie nie mają żadnych oznaczeń, co może wskazywać na zamiar ukrycia kraju pochodzenia.
-
Estonia: podpalenie w Tallinnie było sabotażem zleconym przez rosyjskie służby specjalne
Estońska policja bezpieczeństwa ustaliła, że pożar budynku firmy obronnej Milrem Robotics w Tallinnie w nocy z 14 na 15 sierpnia 2025 r. był aktem sabotażu zleconym przez rosyjskie służby specjalne. Trzech podejrzanych obywateli Łotwy zostało zatrzymanych i osadzonych w areszcie. 29 września Estonia wezwała charge d'affaires Rosji w związku z ustaleniami śledztwa.
-
Rosja zaatakowała nocą 28–29 września dziesięć obwodów Ukrainy i Kijów; PPO zestrzeliła wszystkie rakiety i 106 dronów
W nocy z 28 na 29 września 2025 roku Rosja przeprowadziła masowy atak rakietowo-dronowy na Kijów oraz co najmniej dziesięć obwodów Ukrainy. Uszkodzone zostały m.in. depo dworca Kijów-Pasażerski, centra danych i biznesowe, budynki mieszkalne, obiekty energetyczne oraz dwa zagraniczne statki w obwodzie odeskim. Ukraińska obrona przeciwlotnicza poinformowała o zneutralizowaniu wszystkich rakiet i 106 dronów.
-
Pentagon i Raytheon wstępnie uzgodniły kontrakt na 20,7 mld dolarów na produkcję rakiet AMRAAM
Pentagon podpisał wstępną wieloletnią umowę z Raytheon (działem RTX) o wartości 20,7 mld dolarów na przyspieszenie produkcji rakiet AMRAAM. Kontrakt jest częścią szerszych wysiłków USA na rzecz uzupełnienia zapasów amunicji, uszczuplonych przez dostawy dla sojuszników i własne operacje wojskowe. Rakiety AMRAAM są używane przez myśliwce oraz wchodzą w skład systemu obrony powietrznej NASAMS, z którego korzysta ponad dziesięć państw, w tym Ukraina.
-
Propozycja przeniesienia zamrożonych aktywów Rosji do unijnego instrumentu powierniczego
Polityczny komentator Hugo Dixon i współautorzy przedstawili w Brukseli propozycję przeniesienia zamrożonych aktywów Centralnego Banku Rosji z depozytów takich jak Euroclear i Clearstream na bilans specjalnego instrumentu UE, który miałby pełnić rolę powiernika. Mechanizm miałby chronić depozyty przed rosyjskimi pozwami, których natężenie wzrosło po wyroku moskiewskiego sądu arbitrażowego przeciwko Euroclear, i stworzyć podstawę prawną do finansowania Ukrainy.