Ukraiński eksport zboża: kolejowe dostawy do portów spadły o 95% po atakach Rosji
W sierpniu 2026 roku kolejowe dostawy zboża do portów Wielkiej Odessy załamały się o 95%, a eksport kolejowy zboża spadł o 58,5% w porównaniu z lipcem. To efekt nasilonych rosyjskich ataków na infrastrukturę portową. Jednocześnie prawie 2,4-krotnie wzrósł tranzyt zboża przez lądowe przejścia graniczne. Analitycy szacują potencjalne straty eksportowe na ponad 5 mld USD.
Najważniejsze
- Kolejowe dostawy zboża do portów morskich w sierpniu spadły do ok. 317,3 tys. ton wobec 1,44 mln ton w lipcu.
- Eksport kolejowy zboża i produktów przemiału w sierpniu wyniósł 672,2 tys. ton, o 58,5% mniej niż w lipcu.
- Przez lądowe przejścia graniczne w sierpniu przewieziono 501,8 tys. ton zboża – 2,4 razy więcej niż w lipcu.
- Ukraina wyeksportowała w sierpniu 981 tys. ton zboża, 2,5 razy mniej niż rok wcześniej.
- Eksport pszenicy w pierwszych dwóch miesiącach sezonu 2026/27 spadł o 34,3%, a jęczmienia o 34,5%; eksport kukurydzy niemal się podwoił.
- Według szacunków Forbes Ukraine ograniczenia eksportu przez Morze Czarne mogą pozbawić Ukrainę ponad 5 mld USD przychodów eksportowych.
- Główny strumień zboża przesunął się z portów Wielkiej Odessy w kierunku Dunaju.
Dlaczego to ważne
Drastyczny spadek eksportu morskiego zboża w wyniku rosyjskich ataków na porty może pozbawić Ukrainę ponad 5 mld USD przychodów eksportowych i uniemożliwić wywóz ok. 24 mln ton zboża w sezonie 2026/27. Jednocześnie następuje strukturalna przebudowa logistyki: towary kierowane są przez Dunaj i lądowe przejścia graniczne, a w strukturze towarowej eksportu rośnie udział kukurydzy kosztem pszenicy i jęczmienia.
Co się stało
W sierpniu 2026 roku kolejowe dostawy zboża do portów Wielkiej Odessy załamały się o 95% po nasilonych rosyjskich atakach na infrastrukturę portową i statki cywilne w drugiej połowie lipca. Łączny wolumen przewozów kolejowych zboża spadł do 1,297 mln ton (-34,7% miesiąc do miesiąca, -53,9% rok do roku), a eksport kolejowy zboża i produktów przemiału skurczył się o 58,5% do 672,2 tys. ton. Średniodobowe załadunki zboża wyniosły 39,2 tys. ton (-22,5% miesiąc do miesiąca, -55% rok do roku).
Równolegle 2,4-krotnie wzrósł wolumen przewozów zboża przez lądowe przejścia graniczne – do 501,8 tys. ton. Średnia dzienna liczba przekazywanych wagonów zbożowych na zachodnich przejściach granicznych wzrosła z 71,3 w lipcu do 192,8 w sierpniu, najwięcej w kierunku polskim (56,6 wagonu na dobę). Na początku września w kierunku przejść granicznych oczekiwało 8221 wagonów, w tym 1346 z ładunkiem zbożowym.
Według Ministerstwa Polityki Agrarnej i Żywności Ukraina wyeksportowała w sierpniu 981 tys. ton zboża – 2,5 razy mniej niż rok wcześniej, w tym 605 tys. ton pszenicy, 306 tys. ton kukurydzy i 69 tys. ton jęczmienia. W pierwszych dwóch miesiącach sezonu 2026/27 eksport zboża i roślin strączkowych wyniósł 3,726 mln ton (-7,2% rok do roku). Pszenica spadła o 34,3%, jęczmień o 34,5%, ale eksport kukurydzy niemal się podwoił do 1,62 mln ton.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Źródła ukraińskie – Ministerstwo Polityki Agrarnej i Żywności, dział analityczny Forbes Ukraine oraz brokerzy Spike Brokers – koncentrują się na strukturalnych zmianach logistyki i szacunkach potencjalnych strat finansowych wynikających z ograniczeń eksportu morskiego, wiążąc je z rosyjskimi atakami na porty. Analitycy ostrzegają, że utrzymanie ograniczeń przez Morze Czarne do końca sezonu 2026/27 może pozbawić Ukrainę ponad 5 mld USD przychodów i uniemożliwić wywóz ok. 24 mln ton zboża.
Kontekst
Eksport zboża i roślin strączkowych w pierwszych dwóch miesiącach sezonu 2026/27 był o 7,2% mniejszy niż w analogicznym okresie poprzedniego sezonu. Dostawy pszenicy spadły o 34,3%, a jęczmienia o 34,5%; jednocześnie eksport kukurydzy niemal się podwoił. W drugiej połowie lipca 2026 roku Rosja nasiliła ataki na infrastrukturę portową i statki cywilne, co doprowadziło do gwałtownego spadku ukraińskiego eksportu zboża drogą morską.