Wysłannicy Trumpa po raz pierwszy w Kijowie: rozmowy z Zełenskim, brak przełomu
Українські та міжнародні джерела підтверджують, що спецпредставники Дональда Трампа Стів Віткофф і Джаред Кушнер 5 вересня провели понад тригодинну розмову з Володимиром Путіним у Москві, а 6 вересня вперше прибули до Києва, де відбулися три раунди переговорів із президентом Володимиром Зеленським. До другого раунду долучилися радники з нацбезпеки Німеччини, Франції та Великої Британії. Сторони обговорили гарантії безпеки, економічну підтримку, постачання ППО та зимовий пакет допомоги, домовилися про ще один візит, але жодних конкретних домовленостей щодо завершення війни не досягли.
Najważniejsze
- Witkoff i Kushner rozmawiali z Putinem w Moskwie 5 września ponad trzy godziny.
- 6 września przybyli po raz pierwszy do Kijowa i przeprowadzili trzy rundy rozmów z prezydentem Zełenskim.
- Do drugiej rundy dołączyli doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii.
- Omawiano gwarancje bezpieczeństwa, wsparcie gospodarcze, dostawy obrony przeciwlotniczej i pakiet pomocy przedzimowej.
- Zełenski zaproponował, by następnym razem wysłannicy pozostawili samolot w Polsce i przylecieli do Kijowa jego prezydenckim samolotem.
- 8 września Trump rozmawiał telefonicznie z Putinem.
Dlaczego to ważne
Była to pierwsza wizyta wysłanników USA w Kijowie od początku negocjacji, co dało Ukrainie bezpośrednie miejsce przy stole rozmów, na którym wcześniej dominował kanał amerykańsko-rosyjski. Formalizuje to zachodni blok negocjacyjny: do drugiej rundy dołączyli doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego z Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii. Jednocześnie wizyty nie przyniosły przełomu: Rosja nie wykazała gotowości do ustępstw, a Kreml wykorzystał je jako element przedwyborczego wizerunku Putina przed głosowaniem do Dumy Państwowej 18–20 września. Obie strony zgodziły się, że wojna prawdopodobnie będzie trwać przez zimę, a Putin może nasilić uderzenia w infrastrukturę energetyczną Ukrainy.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińska prasa przedstawia wizyty jako dowód wzmocnienia pozycji negocjacyjnej Ukrainy, podkreślając obecność Europejczyków przy stole oraz gotowość ukraińskich lotnisk mimo rosyjskich uderzeń. Szeroko opisywano briefingi wojskowe i wywiadowcze dla wysłanników, koncentrując uwagę na rosyjskich żądaniach terytorialnych, określanych jako „warunki kapitulacji«. Zełenski ocenił pomysły wysłanników jako „godne uwagi«, ale zastrzegł, że nie może ujawnić szczegółów. Konsensus ukraińskich mediów sprowadza się do tego, że zaangażowanie trwa, Ukraina ma dźwignię, a europejska obecność przy stole jest kluczowa.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Jedyny nieukraiński artykuł w zestawieniu (katarski, arabskojęzyczny) ujmuje temat jako „Waszyngton mówi o rozmowach trójstronnych, Moskwa i Kijów komentują«, z perspektywy dyplomacji amerykańskiej. Anglojęzyczne źródła cytowane w ukraińskich materiałach (Bloomberg, Reuters, Axios, BBC Ukraine, ISW) rysują znacznie bardziej krytyczny obraz wizyty w Rosji: wysłannicy musieli czekać do wieczora na spotkanie w Kremlu, a Putin zafundował im wielogodzinny obiad z Kiryłem Dmitrijewem. Analitycy zachodni wskazują, że Putin nie złagodził stanowiska, a podróże służą jesiennym kampaniom wyborczym Trumpa i Putina (wybory do Dumy 18–20 września, kongresowe 3 listopada).
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się w ocenie wartości wizyt. Witkoff ogłosił na platformie X „istotny postęp« i zapowiedział przygotowania do rozmów trójstronnych; Zełenski nazwał część pomysłów „godnymi uwagi«. Bloomberg, powołując się na źródła powiązane z Kremlem, określił oczekiwania przed spotkaniem w Rosji jako „niezwykle niskie«; europejscy i amerykańscy urzędnicy spodziewają się kontynuacji wojny w przyszłym roku. Według analityka Ołeksandra Krajewa kolejność objazdu (najpierw Moskwa, potem Kijów) „bardziej grała na stronę Moskwy«, łamiąc logikę dyplomacji wahadłowej ważnej dla Ukrainy, podczas gdy Zełenski przedstawił wizytę jako wzmocnienie pozycji Ukrainy.
Kontekst
Rosja prowadzi pełnoskalową ofensywę wojskową przeciwko Ukrainie od 24 lutego 2022 roku. Moskwa uzależnia zakończenie wojny od rezygnacji Kijowa z członkostwa w NATO, co Kijów traktuje jako ingerencję w sprawy wewnętrzne. Ukraina odmawia ustępstw terytorialnych, opisując rosyjskie żądania jako warunki kapitulacji. Amerykański plan pokojowy z 28 punktami przywieziony do Kijowa w listopadzie był dopracowywany w formacie trójstronnym, lecz nie przyniósł konsensusu w kwestii terytorialnej. Cele polityczne Rosji obejmują zajęcie Donbasu do końca 2026 roku, choć rosyjscy wojskowi mieli prosić o przesunięcie tego terminu do 31 marca 2027 roku. Wybory do Dumy Państwowej zaplanowano na 18–20 września, a wybory midterm w USA na 3 listopada – oba wyznaczają ramy czasowe amerykańskiej presji dyplomatycznej.