UE może otworzyć dwa nowe klastry negocjacyjne dla Ukrainy i Mołdawii jeszcze w przyszłym tygodniu
Komisarz UE ds. rozszerzenia Marta Kos poinformowała 5 października w Brukseli, że w przyszłym tygodniu mogą zostać otwarte dwa kolejne klastry negocjacyjne akcesji Ukrainy i Mołdawii. Warunkiem jest przyjęcie przez Radę Najwyższą do 12 października ustawy o edukacji w językach mniejszości narodowych – kluczowego żądania Budapesztu. Według FT premier Węgier Péter Magyar polecił dyplomatom nie blokować kroków proceduralnych.
Najważniejsze
- Komisarz Marta Kos ogłosiła 5 października w Brukseli możliwość otwarcia dwóch klastrów (Rynek wewnętrzny oraz Konkurencyjność i integracyjny wzrost) dla Ukrainy i Mołdawii już w przyszłym tygodniu.
- Otwarcie klastrów może nastąpić na konferencji międzyrządowej (IGC) w Luksemburgu 13 października.
- Warunkiem otwarcia jest uchwalenie przez Radę Najwyższą do 12 października ustawy o edukacji w językach mniejszości narodowych, zgodnie z żądaniami Węgier.
- Projekt ustawy zarejestrowano w Radzie Najwyższej 1 października.
- Według FT premier Węgier Péter Magyar polecił dyplomatom nie blokować wysyłania pism do Ukrainy i Mołdawii w sprawie otwarcia klastrów, ale pełne poparcie Budapesztu zależy od głosowania 12 października.
- Po otwarciu tych dwóch klastrów dla obu krajów pozostaną jeszcze dwa: dotyczący zielonego ładu i rolnictwa oraz spójności; Komisja Europejska chce porozumienia w ich sprawie do końca 2026 roku.
- Szczegółowa ocena realizacji reform przez Ukrainę zostanie przedstawiona w rocznym sprawozdaniu o rozszerzeniu 28 października.
Dlaczego to ważne
Potencjalne otwarcie klastrów 2 i 3 posunęłoby naprzód formalne rozmowy akcesyjne Ukrainy i Mołdawii po miesiącach węgierskiego blokowania. Ruch ten jest jednak uwarunkowany testem politycznym dla Kijowa – przyjęciem przez Radę Najwyższą do 12 października ustawy o edukacji mniejszości narodowych. Sygnały z Budapesztu (instrukcje Mágyara dla dyplomatów) wskazują na możliwą zmianę stanowiska Węgier, choć pełne poparcie pozostaje powiązane z głosowaniem w parlamencie ukraińskim.
Co się stało
5 października komisarz UE ds. rozszerzenia Marta Kos, na briefingu po posiedzeniu Rady Stowarzyszenia Mołdawia-UE w Brukseli, poinformowała, że dwa kolejne klastry negocjacyjne akcesji Ukrainy i Mołdawii do UE mogą zostać otwarte już w przyszłym tygodniu. Chodzi o klastry „Rynek wewnętrzny” oraz „Konkurencyjność i integracyjny wzrost”, których otwarcie planowane jest na konferencję międzyrządową w Luksemburgu 13 października. Kos uzależniła ten krok od przyjęcia przez Radę Najwyższą Ukrainy ustawy o edukacji w językach mniejszości narodowych, nad którą głosowanie zaplanowano na 12 października. Projekt tej ustawy zarejestrowano w parlamencie 1 października; został opracowany z uwzględnieniem uwag strony węgierskiej. Według Financial Times premier Péter Magyar polecił węgierskim dyplomatom nie blokować wysyłania pism proceduralnych do Ukrainy i Mołdawii, ale pełne polityczne poparcie Budapesztu zależy od wyniku głosowania 12 października. Komisja Europejska zamierza opublikować szczegółową ocenę realizacji reform przez Kijów w rocznym sprawozdaniu o rozszerzeniu 28 października. Po ewentualnym otwarciu dwóch klastrów dla obu krajów pozostaną jeszcze dwa: dotyczący zielonego ładu, rolnictwa oraz spójności; Komisja chce osiągnąć porozumienie w ich sprawie do końca 2026 roku.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media koncentrują się na zapowiedzi komisarz Kosu i traktują głosowanie w Radzie Najwyższej 12 października jako decydujący kolejny krok. Podkreślają oświadczenie wicepremiera ds. integracji europejskiej i euroatlantyckiej Wsiewołoda Czencowa z 2 października, że Kijów spełnił wszystkie warunki do otwarcia klastrów i oczekuje rozpoczęcia negocjacji technicznych do końca 2026 roku, przedstawiając Ukrainę jako przygotowaną. Źródła odnotowują sygnalizowane złagodzenie stanowiska Budapesztu (instrukcje Mágyara), jednocześnie podkreślając, że pełne poparcie Węgier nadal zależy od przyjęcia ustawy o edukacji. Minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha wyraził nadzieję, że zmiany legislacyjne doprowadzą do odblokowania dwóch kolejnych klastrów.
W czym relacje się różnią
W materiałach źródłowych występują rozbieżności w pisowni nazwiska premiera Ukrainy: „Serhiy Khoretsky” (fakt 316490) wobec „Serhiy Koretsky” (fakt 317483).
Kontekst
Pierwszy klaster negocjacyjny akcesji (Podstawy) z Ukrainą i Mołdawią otwarto 15 czerwca; szósty klaster dotyczący stosunków zewnętrznych otwarto 14 lipca. Węgry wielokrotnie blokowały lub odmawiały zatwierdzenia wyników przeglądu klastrów 2 i 3 – 17 lipca, 22 lipca i 8 września. W czerwcu 2026 roku Budapeszt zdjął wcześniejsze 17-miesięczne weto wobec akcesji Ukrainy po zmianie rządu. Wszystkie 33 rozdziały negocjacyjne pogrupowane w sześć klastrów wymagają jednomyślnej zgody wszystkich 27 państw członkowskich UE do ich zamknięcia; dwa dodatkowe rozdziały (integracja instytucjonalna nowego członka i kwestie resztkowe) rozpatrywane są na końcowym etapie negocjacji.