Ukraina: rząd zatwierdził zmiany w zasadach rezerwacji pracowników chronionych przed mobilizacją
13 października gabinet ministrów Ukrainy zatwierdził projekt zmian w zasadach rezerwacji (odraczania od mobilizacji) pracowników przedsiębiorstw o znaczeniu krytycznym. Ostateczna decyzja ma zapaść w ciągu pięciu dni. Projekt przewiduje m.in. obniżenie limitów rezerwacji dla przedsiębiorstw sektora obronnego i energetycznego z 100% do 85%, a dla ciepłowni, wodociągów i firm zajmujących się odpadami – z 75% do 60%. Kompetencje w zakresie nadawania statusu przedsiębiorstwa krytycznie ważnego mają przejść do nowo powołanego Centrum Koordynacyjnego przy rządzie.
Najważniejsze
- 13 października gabinet ministrów zatwierdził projekt uchwały „W sprawie niektórych kwestii organizacji rezerwacji poborowych w okresie mobilizacji i stanu wojennego”; ostateczne wersja ma być dopracowana w ciągu pięciu dni.
- Dla przedsiębiorstw przemysłu obronnego i sektora energetycznego limit rezerwacji ma spaść ze 100% do 85%.
- Dla ciepłowni, wodociągów i firm z branży gospodarki odpadami limit ma zostać obniżony z 75% do 60%; dla pozostałych przedsiębiorstw o znaczeniu krytycznym ma pozostać na poziomie 50%.
- Decyzje o statusie przedsiębiorstwa krytycznie ważnego i limicie rezerwacji powyżej 50% ma podejmować nowe Centrum Koordynacyjne (17 osób) przy gabinecie ministrów, współprowadzone przez przedstawicieli Ministerstwa Gospodarki i Ministerstwa Obrony.
- W skład Centrum mają wejść przedstawiciele SBU, GUR, Służby Wywiadu Zagranicznego, policji narodowej, funduszu emerytalnego i Derżpraci; bez jego rekomendacji przedsiębiorstwo nie uzyska statusu ani limitu powyżej 50%.
- Resorty i obwodowe administracje państwowe mają do 20 października zweryfikować kryteria dla wszystkich branż i uzgodnić je z Centrum.
- Informację o decyzji rządu podał deputowany Rady Najwyższej Jarosław Żelezniak (frakcja Hołos), pierwszy wiceprzewodniczący komisji budżetowej.
- Według stanu na wrzesień w Ukrainie z rezerwacji objętych było ok. 1,4 mln osób; najwięcej zarezerwowanych pracowników jest w przemyśle przetwórczym.
Dlaczego to ważne
System rezerwacji decyduje o tym, którzy pracownicy przedsiębiorstw o znaczeniu krytycznym są odraczani od mobilizacji – a więc wpływa jednocześnie na funkcjonowanie ukraińskiej gospodarki czasu wojny i na pulę poborowych dostępnych dla wojska. Zaproponowane obniżki limitów dla branż obronnej, energetycznej, ciepłowniczej, wodociągowej i gospodarki odpadami mogą uwolnić więcej osób do służby, ale jednocześnie ograniczyć zdolność operacyjną tych sektorów. Utworzenie centralnego Centrum Koordynacyjnego przy gabinecie ministrów oznacza przeniesienie kompetencji do nadawania statusu przedsiębiorstwa krytycznie ważnego z Ministerstwa Obrony i grupy roboczej międzyresortowej do ciała współprowadzonego z Ministerstwem Gospodarki. Jednocześnie istnieje niepewność co do losu już przyznanych rezerwacji, które przekraczałyby nowe limity.
Co się stało
13 października gabinet ministrów Ukrainy zatwierdził projekt uchwały „W sprawie niektórych kwestii organizacji rezerwacji poborowych w okresie mobilizacji i stanu wojennego”. Ostateczna wersja ma zostać dopracowana w ciągu pięciu dni. Projekt przewiduje obniżenie maksymalnego limitu rezerwacji dla przedsiębiorstw przemysłu obronnego i sektora energetycznego ze 100% do 85%, a dla ciepłowni, wodociągów i firm z branży gospodarki odpadami – z 75% do 60%. Dla pozostałych przedsiębiorstw o znaczeniu krytycznym limit ma pozostać na poziomie 50%. Według źródeł deputowanego Jarosława Żelezniaka (frakcja Hołos) z projektu mogło zostać usunięte przepis o zmianie bazy obliczeniowej limitu 50%. Decyzje o statusie przedsiębiorstwa krytycznie ważnego i limicie rezerwacji powyżej 50% ma podejmować nowe Centrum Koordynacyjne przy gabinecie ministrów – 17-osobowe ciało współprowadzone przez przedstawicieli Ministerstwa Gospodarki i Ministerstwa Obrony, z udziałem SBU, GUR, Służby Wywiadu Zagranicznego, policji narodowej, funduszu emerytalnego i Derżpraci. Bez jego rekomendacji przedsiębiorstwo nie otrzyma statusu ani limitu powyżej 50%. Centrum będzie mogło też rekomendować cofnięcie statusu. Ministerstwa i obwodowe administracje państwowe mają do 20 października zweryfikować kryteria dla wszystkich branż i uzgodnić je z Centrum. Decyzja o limicie powyżej 50% ma obowiązywać maksymalnie rok; jeśli rezerwacja nie zostanie załatwiona przez aplikację Diia w ciągu pięciu dni roboczych, decyzja straci ważność. Do kalkulacji limitu można wliczać osoby już odraczane od mobilizacji (m.in. studentów, opiekunów i ojców trójki dzieci).
Kontekst
System rezerwacji pozwala w czasie wojny odraczać od mobilizacji wybrane kategorie pracowników, w tym zatrudnionych w przedsiębiorstwach o znaczeniu krytycznym. Różne kategorie przedsiębiorstw mają obecnie różne limity rezerwacji – od 50% do 100% w zależności od sektora. Status przedsiębiorstwa krytycznie ważnego nadawały dotąd Ministerstwo Obrony i międzyresortowa grupa robocza. Według źródeł minister obrony Jewhenij Chmara (tak nazwany w materiałach źródłowych) wcześniej opowiadał się za maksymalną rezerwacją pracowników przemysłu obronnego.