UE odrzuca rosyjskie żądania i uzależnia rozmowy od zawieszenia broni
Ministrowie spraw zagranicznych UE odrzucili rosyjskie propozycje zmiany architektury bezpieczeństwa Europy, w tym powrotu wojsk NATO do pozycji z 1997 roku. UE chce najpierw doprowadzić do zawieszenia broni w Ukrainie, a następnie prowadzić szczegółowe negocjacje. Liderzy UE przedstawili skład europejskiej grupy negocjacyjnej oraz listę maksymalnych żądań wobec Moskwy.
Najważniejsze
- 42 kraje z Europejskiej Wspólnoty Politycznej uzgodniły 12 listopada w Dublinie wspólną kartę zasad bezpieczeństwa europejskiego.
- UE będzie reprezentowana przez instytucje wspólnotowe oraz Francję, Niemcy, Wielką Brytanię, Włochy i Polskę.
- Кая Каллас назваła rosyjskie żądania absurdalnymi i uznała zawieszenie broni za główny priorytet.
- Minimalne wymagania UE obejmują wycofanie rosyjskich wojsk ze wszystkich krajów, w których Rosja obecnie przebywa.
- Sankcje i zamrożone rosyjskie aktywa mają być wykorzystywane jako narzędzia wpływu na Moskwę.
- Rozmowy o szerszej архітектурі bezпеки маą nastąpić dopiero po zawieszeniu broni i zawarciu porozumienia pokojowego.
Dlaczego to ważne
Wypowiedzi wyznaczają warunki, na których UE zamierza opierać negocjacje z Moskwą: zawieszenie broni ma poprzedzać szczegółowe rozmowy, a UE będzie domagać się rosyjskich ustępstw, między innymi wycofania wojsk. Skład grupy negocjacyjnej pokazuje, że w rozmowach mają uczestniczyć zarówno instytucje UE, jak i pięć największych państw europejskich. Odrzucenie rosyjskiej wizji bezpieczeństwa przenosi spór poza samą wojnę w Ukrainie i dotyczy suwerenności decyzji europejskich.
Co się stało
Podczas posiedzenia Rady UE do spraw zagranicznych w Brukseli 16 listopada europejscy ministrowie odrzucili żądania Rosji o przekształcenie architektury bezpieczeństwa Europy. Według relacji medialnych Moskwa podczas rozmów w Abu-Dabi domagała się wycofania wojsk NATO do pozycji z 1997 roku, ograniczenia rozszerzenia NATO na wschód od Niemiec i rezygnacji ze wspólnego użycia broni jądrowej w obronie europejskich sojuszników. UE przedstawiła własną listę maksymalnych żądań, obejmującą wycofanie rosyjskich sił z krajów, w których obecnie przebywają, oraz wykorzystanie sankcji i zamrożonych aktywów jako narzędzi presji. Liderzy UE ustalili wcześniej skład grupy negocjacyjnej, w skład której wejdą przedstawiciele instytucji UE oraz Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Włoch i Polski. Warunkiem rozpoczęcia szczegółowych negocjacji ma być wcześniejsze zawieszenie broni.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie publikacje skupiają się na priorytecie zawieszenia broni, gwarancjach bezpieczeństwa, niezależności negocjacji dla Ukrainy i jej europejskiej perspektywie. Podkreślają one udział Ukrainy w kształtowaniu drogi do pokoju, potrzebę silnej pozycji na linii frontu oraz konieczność wsparcia przed zimą, zwłaszcza w obszarze energii, transportu, obrony przeciwlotniczej i pomocy wojskowej. W centrum europejskiej narracji pozostaje także przyspieszenie procesu wstępu Ukrainy do UE i rozważenie mechanizmów długoterminowych gwarancji bezpieczeństwa.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
W dostępnych materiałach brakuje odrębnego ujęcia międzynarodowych mediów, ponieważ wszystkie wskazane źródła pochodzą z Ukrainy. Wypowiedzi europejskich przedstawicieli wskazują jednak na suwerenność Europy w decyzjach bezpieczeństwa, obronę istniejącego porządku prawnego i sojuszniczego, kolejność „zawieszenie broni–pokój–dalsze rozmowy” oraz odrzucenie rosyjskiego prawa weta wobec ważnych spraw europejskich.
W czym relacje się różnią
Władze rosyjskie twierdzą, że kraje europejskie nie przedstawiły żadnej inicjatywy pokojowej. Кая Каллас odrzuciła to twierdzenie jako próbę przeniesienia na UE odpowiedzialności za postęp rozmów pokojowych. Drugie rozbieżności dotyczą architektury bezpieczeństwa: Moskwa domaga się pisemnych gwarancji nierozszerzenia NATO na wschód, podczas gdy europejscy ministrowi odrzucili negocjacje nad podstawami prawnymi obecnego systemu europejskiego bezpieczeństwa.
Kontekst
Europejscy liderzy wybrali skład grupy negocjacyjnej podczas nieformalnego szczytu w Dublinie. Wcześniej 42 kraje z Europejskiej Wspólnoty Politycznej uzgodniły wspólną kartę zasad bezpieczeństwa europejskiego. Dokument podkreśla, że Ukraina musi uczestniczyć w określaniu drogi do pokoju, a Europejczycy powinni decydować o bezpieczeństwie Europy. Deklaracja potwierdza też poparcie dla integralności terytorialnej Ukrainy w granicach uznanych międzynarodowo i wzywa do zapewnienia wiarygodnych gwarancji bezpieczeństwa.