Witkoff i Kushner w Kijowie — bez przełomu, nowy format trójstronny zapowiedziany
6 września 2026 r. specjalni wysłannicy prezydenta USA Donalda Trumpa — Steve Witkoff i Jared Kushner — przybyli do Kijowa po ponad trzech godzinach rozmów z Władimirem Putinem w Moskwie. To pierwsza wizyta amerykańskich negocjatorów w Ukrainie od rozpoczęcia rokowań w lutym 2025 r. Rozmowy odbyły się w trzech rundach na placu Sofijskim, z udziałem doradców ds. bezpieczeństwa narodowego Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii (E3) w drugiej rundzie. Nie ogłoszono konkretnego przełomu, a szczegóły amerykańskiej propozycji nie zostały ujawnione.
Najważniejsze
- 6 września 2026 r. Steve Witkoff i Jared Kushner przybyli do Kijowa po ponad trzech godzinach rozmów z Władimirem Putinem w Moskwie dzień wcześniej.
- Była to pierwsza wizyta wysłanników USA w Ukrainie od rozpoczęcia negocjacji w lutym 2025 r.; Witkoff od tego czasu odwiedził Moskwę osiem razy.
- Na placu Sofijskim odbyły się trzy rundy rozmów; doradcy ds. bezpieczeństwa E3 (Niemcy, Francja, Wielka Brytania) dołączyli do drugiej rundy.
- Witkoff i Kushner publicznie wezwali do powrotu do formatu trójstronnego Ukraina–USA–Rosja.
- Wysłannicy podróżowali pociągiem nazwanym przez Ukrzaliznycia "Peace Express"; Zełenski powiedział, że lotniska były przygotowane, ale rosyjskie uderzenia uniemożliwiły podróż lotniczą.
- Źródła briefowane po rozmowach oceniły, że wojna prawdopodobnie nie zakończy się przed zimą; Rosja kontroluje około 75% Donbasu.
Dlaczego to ważne
Wizyta była pierwszym przyjazdem głównych negocjatorów Trumpa na Ukrainę od rozpoczęcia rozmów w lutym 2025 r. i pierwszym razem, gdy do formatu dołączyli w Kijowie doradcy ds. bezpieczeństwa z Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii — poszerzając go poza dotychczasowe kontakty bilateralne USA–Rosja. Amerykanie publicznie wezwali do powrotu do formatu trójstronnego Ukraina–USA–Rosja, sygnalizując zmianę struktury negocjacji. Mimo trzech rund i „bardzo merytorycznych" deklaracji Zełenskiego nie ogłoszono żadnego przełomu, a istota amerykańskiej propozycji pozostała nieujawniona.
Co się stało
6 września 2026 r. specjalni wysłannicy prezydenta USA Steve Witkoff i Jared Kushner przybyli do Kijowa po ponad trzech godzinach rozmów z Władimirem Putinem w Moskwie dzień wcześniej. Na placu Sofijskim, po krótkim zwiedzaniu soboru Świętej Sofii, odbyły się trzy rundy negocjacji z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim i ukraińską delegacją, w skład której wchodzili Kyryło Budanow, Rustem Umerow, Dawyd Arachamia i Serhij Kysłycia. Doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii (E3) dołączyli do drugiej rundy. Wysłannicy opuścili Kijów nocą pociągiem, który Ukrzaliznycia oznaczyła na tablicy odjazdowej jako „Peace Express". Zarówno Zełenski, jak i Witkoff określili rozmowy jako „bardzo merytoryczne"/"bardzo istotne", lecz nie przedstawiono żadnych konkretnych ustaleń ani nowych szczegółów amerykańskiej propozycji. Po rozmowach zapowiedziano kolejne spotkanie w formacie Ukraina–USA–Europa, bez wyznaczenia terminu i miejsca. Następnego dnia, 7 września, rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow nie wykluczył wznowienia formatu trójstronnego Ukraina–USA–Rosja, ale uznał dyskusję o terminie i miejscu za przedwczesną.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media skupiły się na symbolice oraz logistyce wizyty — na pociągu „Peace Express", na lokalizacji na placu Sofijskim, zwiedzaniu soboru, koszulkach z napisem „Kyiv Regime" podarowanych Arachamii (z przeznaczeniem również dla Amerykanów, którzy zareagowali uśmiechem), a także na pauzie w alarmach powietrznych w Kijowie, co wywołało w mediach społecznościowych żarty o „amerykańskiej kopule nad Kijowem". Ukraińska prasa podkreślała też uczestnictwo doradców E3 jako dowód na włączenie Europejczyków do formatu po raz pierwszy i przytaczała słowa Zełenskiego, że rosyjskie uderzenia wymusiły podróż pociągiem zamiast samolotem, choć ukraińskie lotniska pozostają operacyjne.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Międzynarodowe źródła, w tym Le Monde (AFP) oraz azerbejdżańska agencja APA, przedstawiały wizytę jako długo oczekiwaną, ale niekonkluzywną, akcentując brak ogłoszonego przełomu i nieujawnienie szczegółów amerykańskiej propozycji. W tych ramach podkreślano ocenę źródeł briefowanych po rozmowach, że wojna prawdopodobnie nie zakończy się przed zimą, oraz wnioski ISW, że Putin nie jest gotowy do istotnych kompromisów, a jego żądania wykraczają poza cały obwód doniecki. Międzynarodowa prasa zwracała też uwagę na publiczny apel wysłanników o powrót do formatu trójstronnego i perspektywę osobnych rozmów telefonicznych Trumpa z Putinem i Zełenskim.
W czym relacje się różnią
Charakter propozycji przedstawionych w Kijowie jest przedmiotem sprzecznych relacji: Witkoff i Zełenski mówili o „nowych pomysłach, które wcześniej się nie sprawdziły" i nowych propozycjach procesowych, podczas gdy Financial Times podał, że wysłannicy przywieźli jedynie zaktualizowane wersje wcześniejszych dokumentów pokojowych bez fundamentalnie nowych koncepcji. Różnią się też oceny szans na zakończenie wojny przed zimą: Kushner powiedział, że USA pracują nad tym, ale nie gwarantują, natomiast źródła briefowane po rozmowach uznały, że wojna prawdopodobnie nie zakończy się przed zimą. Opis tonu rozmów w Moskwie jest niejednolity: Kushner określił je jako „konstruktywne i merytoryczne", Witkoff jako „bardzo istotne", a Pieskov odmówił stwierdzenia, że przybliżają pokój, nazywając wszelkie wysiłki „jednym małym krokiem w kierunku pokoju". Powód podróży pociągiem przedstawia się odmiennie: Zełenski twierdził, że ukraińskie lotniska były gotowe, ale rosyjskie uderzenia uniemożliwiły lot — strona amerykańska publicznie tego nie potwierdziła ani nie zakwestionowała.
Kontekst
Wysłannicy podróżowali do i z Kijowa pociągiem; Zełenski powiedział, że lotniska były przygotowane, ale rosyjskie uderzenia uniemożliwiły podróż lotniczą. Pierwotne miejsce spotkania w Pałacu Maryjskim zmieniono na plac Sofijski (sobór Świętej Sofii) i przesunięto o dwie godziny bez oficjalnego wyjaśnienia. Ukrzaliznycia wyświetliła na tablicy odjazdowej nazwę „Peace Express"; przed rozmowami zorganizowano krótkie zwiedzanie soboru. W skład ukraińskiej delegacji wchodzili Kyryło Budanow (szef Biura Prezydenta), Rustem Umerow (szef Służby Wywiadu Zagranicznego), Dawyd Arachamia (szef frakcji Sługa Narodu) i Serhij Kysłycia (pierwszy wiceszef Biura Prezydenta). Po rozmowach Zełenski omawiał z grupą negocjacyjną potrzeby w zakresie obrony powietrznej, współpracę technologiczną i „pakiet zimowy", a także odbył osobne spotkanie jeden na jeden z Witkoffem i Kushnerem. ISW ocenił po wizytach, że Putin nie jest gotowy do istotnych kompromisów i że jego żądania wykraczają poza cały obwód doniecki; według doniesień Rosja kontroluje około 75% Donbasu.