Ukraina i Korea Południowa w sporze o ujawnienie transferu dwóch jeńców z KRLD
Prezydent Wołodymyr Zełenski ogłosił 23 września na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ w Nowym Jorku, że Ukraina przekazała Korei Południowej dwóch północnokoreańskich jeńców wojennych wziętych do niewoli w obwodzie kurskim w 2025 roku. Seul twierdzi, że doszło do złamania wcześniejszej umowy o poufności i zażądał oficjalnych wyjaśnień oraz przeprosin; Biuro Prezydenta Ukrainy zaprzecza istnieniu takiego zobowiązania.
Najważniejsze
- 23 września 2026 r. Zełenski poinformował na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ o przekazaniu Korei Południowej dwóch północnokoreańskich jeńców wziętych do niewoli w obwodzie kurskim w 2025 roku
- Zełenski powiedział, że pojmanie Koreańczyków z Północy żywymi jest trudne — jeden z jeńców próbował popełnić samobójstwo, gdy zorientował się, że został schwytany
- 24 września prezydent Korei Południowej Li Dze Mion napisał na X, że ujawnienie informacji budzi „głęboki żal” i stanowi naruszenie umowy o poufności
- Wysoki rangą urzędnik prezydencji Korei Południowej poinformował, że Ukraina uprzedziła Seul kanałami dyplomatycznymi o planowanej wzmiance w przemówieniu ONZ
- Starszy sekretarz prezydencji Song Gi-hon określił zaprzeczenie istnienia umowy o poufności jako „nieprawdziwe” i zapowiedział rozważenie dalszych kroków
- 28 września Ministerstwo Spraw Zagranicznych Korei Południowej wezwało charge d'affaires Ukrainy Andrija Wieszkina; wiceminister Park Jun-dżu przekazał „zdecydowane stanowisko” Seulu
- Między Ukrainą a Koreą Południową trwa spór, czy wiążąca umowa o poufności w sprawie transferu jeńców w ogóle istniała
Dlaczego to ważne
Incydent rzuca światło na rzadki publiczny spór między Ukrainą a jednym z kluczowych darczyńców pomocy humanitarnej i nieletalnej wokół obchodzenia się z informacjami o jeńcach wojennych. Stawia pytania o normy poufności dyplomatycznej, gdy jedna ze stron decyduje się na głośne ujawnienie na forum międzynarodowym. Może wpłynąć na zakres koreańskiej pomocy humanitarnej i nieletalnej dla Ukrainy w kontekście pogłębiającego się zaangażowania KRLD po stronie Rosji.
Co się stało
23 września 2026 roku prezydent Wołodymyr Zełenski ogłosił podczas przemówienia na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ w Nowym Jorku, że Ukraina przekazała Korei Południowej dwóch północnokoreańskich jeńców wojennych wziętych do niewoli w rosyjskim obwodzie kurskim w 2025 roku. Jak podał, Koreańczyków z Północy trudno pojmać żywymi i jeden z jeńców próbował popełnić samobójstwo w chwili schwytania. Wysoki rangą urzędnik administracji prezydenckiej Korei Południowej potwierdził dziennikarzom w Meksyku, że Ukraina uprzedziła Seul kanałami dyplomatycznymi o planowanej wzmiance i prosiła o wyrozumiałość, choć nie było jasne, jak dokładnie sprawa zostanie sformułowana. 24 września prezydent Korei Południowej Li Dze Mion ocenił ujawnienie jako „głęboko niefortunne” i nazwał je naruszeniem umowy o poufności, podkreślając wrażliwość kwestii repatriacji jeńców dla bezpieczeństwa narodowego i sytuacji na Półwyspie Koreańskim. Starszy sekretarz prezydencji Song Gi-hon określił zaprzeczenie Ukrainy jako „nieprawdziwe” i zapowiedział rozważenie dodatkowych kroków. Biuro Prezydenta Ukrainy odpowiedziało, że Ukraina nie podejmowała żadnych zobowiązań do nieujawniania informacji o transferze ani nie była o to proszona. 28 września Ministerstwo Spraw Zagranicznych Korei Południowej wezwało charge d'affaires Ukrainy Andrija Wieszkina, a pierwszy wiceminister Park Jun-dżu przekazał „zdecydowane stanowisko” Seulu i wezwał Kijów do oficjalnych wyjaśnień i przeprosin; Wieszkin odpowiedział, że przekaże stanowisko Seulu do Kijowa.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media centralnie przedstawiają przemówienie Zełenskiego na ONZ jako informowanie o fakcie przekazania dwóch jeńców bez ujawniania szczegółów procesu. Biuro Prezydenta i doradca ds. komunikacji Dmytro Lytwyn podkreślają, że Ukraina nie miała obowiązku poufności i że ukrywanie miejsca pobytu jeńców byłoby niewłaściwe. Część źródeł, w tym LIGA.net i doniesienia Financial Times, wskazuje, że Kijów stara się wyciszyć spór za zamkniętymi drzwiami i ogranicza publiczne komentarze, choć zwraca uwagę na wezwanie ukraińskiego dyplomaty w Seulu i żądanie przeprosin wystosowane przez Koreę Południową.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Zagraniczne relacje — w tym Reuters, Korea JoongAng Daily, Financial Times i BBC — akcentują narrację Seulu, według której Ukraina jednostronnie złamała umowę o poufności. Podkreślają wrażliwość geopolityczną sprawy dla Korei Południowej, w tym krytykę prezydenta Li Dze Miona ze strony opozycji, która zarzuca mu ukrywanie transferu wobec Phenianu, na tle koncyliacyjnego podejścia jego administracji do Korei Północnej. Źródła zagraniczne zwracają też uwagę na lipcowy pakiet pomocy nieletalnej dla Ukrainy o wartości 100 mln dolarów i na prowadzone równolegle rozmowy o wsparciu, które Seul uważa za odrębną kwestię.
W czym relacje się różnią
Kluczowy spór dotyczy tego, czy wiążąca umowa o poufności w sprawie transferu jeńców w ogóle istniała. Korea Południowa — w tym prezydent Li Dze Mion i starszy sekretarz Song Gi-hon — twierdzi, że tak, powołując się na „wzajemne porozumienie” i wielokrotne prośby Kijowa o zachowanie tajemnicy. Biuro Prezydenta Ukrainy i doradca Dmytro Lytwyn kategorycznie temu zaprzeczają, wskazując, że Ukraina nie podjęła żadnych zobowiązań i nie była o nie proszona. Odrębna rozbieżność dotyczy zakresu uprzedzania Seulu: wysoki rangą urzędnik prezydencji Korei mówi o dyplomatycznym ostrzeżeniu o planowanej wzmiance w przemówieniu ONZ, a Song Gi-hon opisuje ujawnienie jako dokonane „bez wystarczających konsultacji”. Wreszcie anonimowy ukraiński urzędnik cytowany przez Financial Times twierdzi, że na poziomie prezydenckim nie było porozumienia o nieujawnianiu i uważa oczekiwanie tajemnicy ze strony Seulu za „dziwne”.
Kontekst
Północnokoreańscy żołnierze pojmani w rosyjskim obwodzie kurskim w 2025 roku stali się jednym z niewielu konkretnych tematów dialogu ukraińsko-koreańskiego. Pod koniec maja 2025 r. Seul poprosił, by północnokoreańscy jeńcy nie byli umieszczani na listach do wymiany w formacie „1000 za 1000”, a w czerwcu 2026 r. Korea Południowa oświadczyła, że jest gotowa przyjąć schwytanych Koreańczyków z Północy, jeśli sami tego będą chcieli, sprzeciwiając się ich przymusowemu powrotowi do Rosji lub KRLD. Według konstytucji Korei Południowej wszyscy Koreańczycy, w tym mieszkańcy Północy, są uznawani za obywateli tego kraju. W lipcu 2026 r. Seul ogłosił pakiet pomocy dla Ukrainy o wartości 100 mln dolarów — rozszerzenie wcześniejszej pomocy nieletalnej obejmującej hełmy, kamizelki kuloodporne i sprzęt medyczny — utrzymując jednocześnie politykę nieprzekazywania broni letalnej państwom prowadzącym działania wojenne. 17 września 2026 r. Zełenski podał, że Korea Północna wysłała do Rosji od 30 do 50 tysięcy żołnierzy, którzy zdobyli doświadczenie bojowe i przeszli szkolenie.