Śledztwo Guardianu: z portów Korei Południowej do Rosji trafiło ponad 176 tys. ton paliwa, część tankowcami objędzonymi sankcjami
Analiza danych portowych i śledzenia statków opublikowana przez The Guardian wykazała, że w lipcu i sierpniu z kilku portów południowokoreańskich załadowano ponad 176 tys. ton paliwa, głównie diesla, na siedem tankowców, z których trzy objęte są sankcjami Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej. Tankowce wykonały 14 rejsów na rosyjski Daleki Wschód, a w sierpniu Korea Południowa odpowiadała za około 31% morskiego importu rosyjskich produktów naftowych — ustępując jedynie Indiom. Ukraińskie MSZ potwierdziło ustalenia, natomiast Seul zaprzeczył zarzutom.
Najważniejsze
- Według analizy The Guardian w lipcu i sierpniu w portach Korei Południowej załadowano ponad 176 tys. ton paliwa na siedem tankowców, które wykonały 14 rejsów na rosyjski Daleki Wschód
- Trzy z siedmiu tankowców — Layla, Astoria i Chongchon — objęte są sankcjami Wielkiej Brytanii i UE; Astoria dodatkowo znajduje się pod sankcjami Australii
- Tankowiec Layla przewiózł około 57 tys. ton diesla w dwóch rejsach z Ulsan do Władywostoku (19 lipca i 10 sierpnia); przy drugim rejsie zadeklarował Niigatę w Japonii jako port docelowy
- W sierpniu Rosja sprowadziła morzem ponad 368 tys. ton produktów naftowych — ponad siedmiokrotnie więcej niż w lipcu i najwięcej od początku pełnoskalowej inwazji
- Korea Południowa odpowiadała za około 112 tys. ton, czyli 31% sierpniowego importu, będąc drugim po Indiach dostawcą
- Rzecznik ukraińskiego MSZ Heorhij Tychyj potwierdził w zamkniętych kontaktach dyplomatycznych, że strona koreańska uznała wykorzystanie objętych sankcjami tankowców do dostaw paliwa do Rosji
- 7 października prezyden zastrzeż Korei Południowej zaprzeczył, jakoby Rosja importowała produkty naftowe z portów południowokoreańskich, nazywając zarzuty nieodpowiednimi
Dlaczego to ważne
Sprawa oznacza, że porty jednego z kluczowych azjatyckich sojuszników Ukrainy stały się istotnym kanałem dostaw paliwa dla rosyjskiej machiny wojennej, a część transportu odbywa się tankowcami objętymi sankcjami Wielkiej Brytanii i UE. W sierpniu Korea Południowa odpowiadała za około jedną trzecią morskiego importu rosyjskich produktów naftowych, ustępując jedynie Indiom. Wezlałem do rosyjskiej zwiększonych dostaw do paliwa zbiegają się z drastycznym spadkiem krajowej przeróbki ropy po ukraińskich atakach dronowych na rafineriach, co sugeruje, że paliwo z tych dostaw wspiera wysiłek wojenny Rosji. Potwierdzone oświadczenia Kijowa zaostrzają presję dyplomatyczną na Seol, podczas gdy Korea Południowa zaprzecza zarzutom i wzywa do powstrzymania się od publicznych oświadczeń mogących osłabić międzynarodowe zaufanie do kraju.
Co się stało
Śledztwo dziennikarskie opublikowane przez The Guardian na podstawie danych portowych i śledzenia statków wykazało, że w lipcu i sierpniu 2026 roku w kilku portach Korei Południowej załadowano ponad 176 tys. ton paliwa, głównie diesla, na siedem tankowców, które wykonały łącznie 14 rejsów na rosyjski Daleki Wschód. Trzy z tych tankowców — Layla, Astoria i Chongchon — znajdują się pod sankcjami Wielkiej Brytanii i UE. Layla przewiózł około 57 tys. ton diesla w dwóch rejsach z Ulsan do Władywostoku, przy czym w drugim rejsie zadeklarował jako port docelowy Niigatę w Japonii. Astoria pod rosyjską banderą, objęta także sankcjami Australii, załadowała około 11 tys. ton paliwa w Ulsan 1 sierpnia i również popłynęła do Władywostoku, deklarując Japonię. Chongchon nie wchodził do portu — pod koniec lipca na kotwicowisku niedaleko portu Yeosu przyjął około 26 tys. ton paliwa od tankowcawoios Celeste I metodą przeładunku statek na statek i popłynął do Władywostoku, deklarując Singapur.
Według analityka CREA Izaaka Leviego te dostawy podważają reżim sankcyjny oraz deklarowane wsparcie Ukrainy przez Koreę Południową. Rzecznik ukraińskiego MSZ Heorhij Tychyj potwierdził ustalenia, wskazując, że w ramach zamkniętych kontaktów dyplomatycznych strona koreańska przyznała fakt wykorzystywania objętych sankcjami tankowców do dostaw paliwa do Rosji. Według danych morskiej firmy analitycznej Kpler wśród odbiorców paliwa znalazłyby się m.in. rosyjski Rosnieft (pod sankcjami Wielkiej Brytanii, USA, UE i Australii) oraz NNK z właścicielem Eduardem Chudajnatowem i spółką NNK, również objętymi brytami sankcjami.
W sierpniu Rosja sprowadziła morzem ponad 368 tys. ton produktów naftowych — ponad siedmiokrotnie więcej niż w lipcu i najwięcej od początku pełnoskalowej inwazji; Korea Południowa odpowiadała za około 112 tys. ton, czyli 31% tego wolumenu, będąc drugim po Indiem po dostawcą. Sprawa nabrała dodatkowego znaczenia w kontekście depresji rosyjskiego sektora rafineryjnego po ukraińskich atakach dronowych; zdolności przetwórcze rosyjskich rafinerii spadły w maju i czerwcu do najniższego poziomu od ponad 20 lat, a produkcja diesla zmalała o prawie 30% rok do roku. 7 października administracja prezydencka Korei Południowej zaprzeczyła zarzutom, twierdząc, że oficjalne statystyki handlowe nie wykazują eksportu paliwa do Rosji, i zapowiedziała weryfikację faktów.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie szesnaście źródeł materiału to media ukraińskie, które traktują dostawy paliwa z portów Korei Południowej jako potwierdzony fakt, opierając się na danych The Guardian oraz przedstawiając szczegóły dotyczące objętych sankcjami tankowców i udział Korei w sierpniowym imporcie jako główny wątek. Ukraińskie źródła eksponują oficjalne głosy z Kijowa — rzecznika MSZ Heorhija Tychyja, pełnomocnika ds. polityki sankcyjnej Vladyslava Vlasiuka oraz Głównego zarządu wywiadu Ministerstwa Obrony — którzy ramkują tę wymianę jako problem uchylania się od sankcji pomagający Rosji łagodzić skutki uszkodzeń krajowych rafinerii przez ukraińskie uderzenia. Część ukraińskich nagłówków bezpośrednio informuje, że Ukraina „oficjalnie potwierdziła” dostawy paliwa z Korei Południowej do Rosji; liczne redakcje opisują też koreańskie odparowanie zarzutów oraz równoległy spór o przekazanie dwóch północnokoreańskich jeńców wojennych, prezentując stanowisko Kijowa, że żadna umowa o poufności nie istniała.
W czym relacje się różnią
Między źródłami występują trzy wyraźne rozbieżności. Po pierwsze, Ukraina, The Guardian i zachodni analitycy twierdzą, że porty Korei Południowej zostały użyte do wysyłki paliwa do Rosji, w tym tankowcami objętymi sankcjami, podczas gdy prezydencka administracja Korei Południowej zaprzecza tym zarzutom, powołując się na oficjalne statystyki handlowe za okres od sierpnia 2025 do sierpnia 2026, które nie wykazują eksportu diesla, benzyny ani paliwa lotniczego do Rosji, i nazywa oskarżenia nieodpowiednimi. Po drugie, Korea Południowa twierdzi, że Ukraina złamała uzgodnioną klauzulę poufności dotyczącą przekazania dwóch północnokoreańskich jeńców wojennych i że to Kijów miał domagać się poufności, natomiast biuro prezydenta Ukrainy, cytowane przez ukraińskie media, zaprzecza istnieniu jakiejkolwiek umowy o poufności. Po trzecie, większość raportów podaje, że w lipcu i sierpniu załadowano ponad 176 tys. ton paliwa, ale jeden artykuł podaje dla tego samego okresu wolumen „ponad 150 tys. ton”.
Kontekst
Korea Południowa od początku pełnoskalowej inwazji jest jednym ze wspierających Ukrainę — w 2023 roku obiecała 2,3 mld dolarów pomocy, głównie w formie pożyczek, i dostarczała pomoc humanitariową oraz niebojowy sprzęt, taki jak hełmy, kamizelki kuloodporne i maszyny do rozminowywania — jednocześnie odmawiając dostaw broni śmiercionośnej. Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej w czerwcu przerób rosyjskich rafinerii spadła do najniższego poziomu od ponad 20 lat, a produkcja diesla zmalała o prawie 30% rok do roku, co ukraiński wywiad łączy z uderzeniami dronów na rosyjskie rafinerie. W sierpniu Rosja sprowadziła morzem ponad 368 tys. ton produktów naftowych — ponad siedmiokrotnie więcej niż w lipcu i najwięcej od początku pełnoskalowej inwazji. Wymiana paliwa za pośrednictwem objętych sankcjami tankowców nie wydaje się łamać prawa Korei Południowej, ponieważ własne ograniczenia Seulu wobec Rosji skupiają się na kontroli eksportu sprzętu przemysłowego, elektroniki i pojazdów, a nie paliwa.