Temat: Unia Europejska
-
Estonia: podpalenie w Tallinnie było sabotażem zleconym przez rosyjskie służby specjalne
Estońska policja bezpieczeństwa ustaliła, że pożar budynku firmy obronnej Milrem Robotics w Tallinnie w nocy z 14 na 15 sierpnia 2025 r. był aktem sabotażu zleconym przez rosyjskie służby specjalne. Trzech podejrzanych obywateli Łotwy zostało zatrzymanych i osadzonych w areszcie. 29 września Estonia wezwała charge d'affaires Rosji w związku z ustaleniami śledztwa.
-
Propozycja przeniesienia zamrożonych aktywów Rosji do unijnego instrumentu powierniczego
Polityczny komentator Hugo Dixon i współautorzy przedstawili w Brukseli propozycję przeniesienia zamrożonych aktywów Centralnego Banku Rosji z depozytów takich jak Euroclear i Clearstream na bilans specjalnego instrumentu UE, który miałby pełnić rolę powiernika. Mechanizm miałby chronić depozyty przed rosyjskimi pozwami, których natężenie wzrosło po wyroku moskiewskiego sądu arbitrażowego przeciwko Euroclear, i stworzyć podstawę prawną do finansowania Ukrainy.
-
Minister obrony Ukrainy zaapelował do UE o Patrioty i finansowanie produkcji przemienników do dronów Shahed
Minister obrony Ukrainy Jewhenij Chmara zwrócił się 28 września do państw UE na posiedzeniu Rady do Spraw Zagranicznych z apelem o przekazanie części zapasów rakiet Patriot oraz o dofinansowanie ukraińskiej produkcji przemienników zdolnych do zestrzeliwania rosyjskich dronów szturmowych typu Shahed z napędem odrzutowym. Wezwał również do dostarczenia rakiet powietrze-powietrze, zestawów MANPADS oraz amunicji do myśliwców F-16.
-
Ukraina zawiesza wydatki niepriorytetowe i wyznacza październikowy termin dla międzynarodowych partnerów
28 września rząd Ukrainy zatwierdził decyzję określającą priorytety wydatków państwowych w warunkach trudnej sytuacji budżetowej i opóźnień w napływie części planowanej pomocy międzynarodowej. Środki budżetowe mają trafiać przede wszystkim na obronność, emerytury, wypłaty socjalne oraz wynagrodzenia nauczycieli, lekarzy i innych pracowników budżetówki. Premier Serhij Korecki podał, że powodem opóźnień w finansowaniu zagranicznym jest m.in. niewywiązanie się przez Ukrainę z części zobowiązań wobec partnerów. Prezydent Zełenski wyznaczył 15 października jako termin wykonania przez rząd jego części zobowiązań i zobowiązał dyplomację i wojsko do pełnego zabezpieczenia potrzeb finansowych obrony do końca roku.
-
Rosyjski dron uderzył w siedzibę Narodowej Akademii Nauk Ukrainy w centrum Kijowa
28 września rosyjski dron (prawdopodobnie typu Shahed z napędem odrzutowym) uderzył w budynek Prezydium Narodowej Akademii Nauk Ukrainy przy ulicy Wołodymyrskiej 54 w centralnym Kijowie, w dzielnicy Szewczenkowskiej. W wyniku uderzenia wybuchł pożar, częściowo zniszczone zostały drugie i trzecie piętro trzypiętrowego budynku. Zginęły co najmniej dwie osoby, w tym asystentka byłego sekretarza Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Wołodymyra Horbulina, Natalia Bukalo; Horbulin sam odniósł lekkie obrażenia od odłamków szkła. Według prezydenta Zełenskiego w wyniku uderzenia jedna osoba zginęła, a sześć zostało rannych, w tym troje dzieci; Państwowa Służba Ratunkowa podała w późniejszym bilansie jednego zabitego i siedmiu rannych. Atak wywołał potępienie ze strony prezydentów Francji, Mołdawii, szefowej Komisji Europejskiej, sekretarza generalnego Rady Europy, a także ministerstw spraw zagranicznych Niemiec i Estonii; minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha zaapelował do UNESCO o pozbawienie Rosji prawa głosu.
-
UE przygotowuje indywidualne „mapy drogowe” akcesji dla Czterech liderów integracji, w tym Ukrainy
UE opracowuje propozycje indywidualnych „map drogowych” akcesji dla Czterech krajów uznawanych za liderów integracji europejskiej — Czarnogóry, Ukrainy, Mołdawii i Albanii. Jak podał Politico, powołując się na dwóch wysokich rangą urzędników UE, dokumenty mają po raz pierwszy dać tym państwom gwarancje przyjęcia w zamian za kontynuację reform oraz wyznaczyć orientacyjne terminy zamknięcia klastrów negocjacyjnych. Równolegle 6 października ma zostać przedstawiony odrębny przegląd polityki „przedrozszerzeniowej”.
-
Kraje UE zgodziły się na warunki odblokowania 6,6 mld euro z Europejskiego Funduszu Pokojowego dla Ukrainy
Państwa UE osiągnęły porozumienie w sprawie wykorzystania 6,6 mld euro z Europejskiego Funduszu Pokojowego (EPF) na wsparcie Ukrainy. 900 mln euro trafi do Misji Wsparcia Wojskowego UE (EUMAM Ukraine), 1 mld euro zostanie przeznaczone na nowe wspólne zamówienia sprzętu wojskowego, a 4,7 mld euro pokryje koszty wcześniejszej pomocy wojskowej przekazanej Ukrainie przez państwa członkowskie. O decyzji poinformowała 25 września wysoka przedstawicielka UE ds. polityki zagranicznej Kaja Kallas.
-
Szwajcarzy zdecydują 27 września o zaostrzeniu definicji neutralności w konstytucji
W niedzielę 27 września szwajcarscy wyborcy zdecydują w referendum, czy wpisać do konstytucji surowszą definicję neutralności kraju. Głosowanie „tak" w praktyce uniemożliwiłoby Szwajcarii nakładanie sankcji na Rosję bez zgody Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz wykluczyłoby współpracę wojskową z sojuszami takimi jak NATO poza przypadkami bezpośredniego ataku lub groźby.
-
Finlandia poparła utworzenie Specjalnego Trybunału i Komisji Odszkodowawczej dla Ukrainy
Rząd Finlandii zatwierdził propozycje dotyczące utworzenia Specjalnego Trybunału ds. zbrodni agresji przeciwko Ukrainie oraz Międzynarodowej Komisji Odszkodowawczej i przekazał je fińskiemu parlamentowi. Finlandia stała się 21. państwem, które przystąpiło do porozumienia w sprawie Trybunału. Decyzje ogłosiło na X fińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych.
-
51 państw ONZ wezwało Rosję do natychmiastowego bezwarunkowego zawieszenia broni
23 września grupa 51 państw członkowskich ONZ wydała wspólne oświadczenie wzywające Rosję do zgody na pełne, natychmiastowe i bezwarunkowe zawieszenie broni oraz do podjęcia znaczących negocjacji pokojowych. Oświadczenie przedstawili wspólnie minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha i wysoka przedstawicielka UE do spraw zagranicznych Kaja Kallas. Ukraina podkreśliła, że już w marcu 2025 roku zgodziła się na takie zawieszenie broni. USA nie dołączyły do apelu.
-
UE przedłuża sankcje wobec Rosji o trzy lata, jednocześnie zdejmując je z Usmanowa i Fridmana
22 września Rada UE przedłużyła o 36 miesięcy — do 22 września 2029 roku — sankcje wobec osób odpowiedzialnych za działania zagrażające integralności terytorialnej, suwerenności i niepodległości Ukrainy. Jednocześnie ze sztandarowego rosyjskiego oligarchów Aliszera Usmanow i Michaił Fridman zostali usunięci z listy. Dzień później prezydent Azerbejdżanu Ilham Alijew podpisał dekret o ułaskawieniu 20 osób, w tym francuskiego obywatela Martina Ryana, który po grudniu 2023 r. był przetrzymywany w Baku pod zarzutami szpiegostwa. Ukraina nazwała decyzję UE „haniebną i nieuzasadnioną”. Państwa bałtyckie zapowiedziały własne sankcje wobec obu oligarchów.
-
Kaja Kallas wzywa do moratorium na ataki na Morzu Czarnym, by przywrócić eksport ukraińskiego zboża
Wysoka przedstawicielka UE ds. polityki zagranicznej Kaja Kallas zaapelowała podczas wydarzenia tematycznego na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ, organizowanego pod przewodnictwem UE, o moratorium na ataki w regionie Morza Czarnego w celu przywrócenia ukraińskiego eksportu zboża. Kallas podkreśliła, że morski eksport zboża z Ukrainy praktycznie ustał od sierpnia z powodu eskalacji rosyjskich ataków.
-
UE przedłuża sankcje wobec Rosji o trzy lata; Usmanow i Fridman znaleźli się poza listą
Ambasadorowie UE osiągnęli 22 września porozumienie w sprawie przedłużenia indywidualnych sankcji związanych z integralnością terytorialną Ukrainy o 36 miesięcy, do 22 września 2029 roku. W ramach kompromisu rosyjscy oligarchowie Aliszer Usmanow i Michaił Fridman zostali wykreśleni z listy. Łotwa, jedyny członek UE sprzeciwiający się ich wykluczeniu, wstrzymała się od głosowania i zapowiedziała wprowadzenie własnych sankcji krajowych wobec obu oligarchów.
-
UE nie przedłużyła sankcji wobec Rosji: Słowacja i Francja blokują, Łotwa storpedowała kompromis
Komitet Stałych Przedstawicieli UE (Coreper) nie zdołał 21 września uzgodnić przedłużenia indywidualnych sankcji wobec Rosji. Osobno Słowacja i Francja domagały się wykreślenia z listy oligarchów Aliszera Usmanowa i Michaiła Fridmana; Łotwa zablokowała kompromisowe porozumienie przewidujące ich usunięcie w zamian za przedłużenie reżimu o 36 miesięcy. Ambasadorowie mają zebrać się ponownie 22 września, przed północą, kiedy wygasa obecny reżim sankcyjny obejmujący około 3 tys. osób i podmiotów, w tym Władimira Putina.
-
Kaja Kallas zapowie sankcje za organizację wyborów do Dumy na okupowanych terytoriach Ukrainy
Wysoka przedstawicielka UE ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Kaja Kallas ogłosiła, że zaproponuje sankcje wobec osób, które umożliwiły przeprowadzenie rosyjskich wyborów parlamentarnych na okupowanych terytoriach Ukrainy. Zapowiedź złożyła w wpisie na platformie X, opisując głosowanie jako kolejny poważny cios dla rosyjskiej demokracji i stwierdzając, że wynik wyborów nigdy nie budził wątpliwości.
-
W projekcie budżetu UE na lata 2028–2034 zaplanowano 100 mld euro dla Ukrainy
Projekt długoterminowego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028–2034 przewiduje 100 mld euro dla Ukrainy. Wysokiej rangi dyplomata UE, znający przygotowania do kolejnego budżetu, powiedział, że tej kwoty nikt obecnie nie kwestionuje i że odzwierciedla ona uznanie przez państwa członkowskie potrzeb znacznego wsparcia dla Ukrainy.
-
UE uruchamia wspólne projekty z Ukrainą z co najmniej 10 mld euro z SAFE
Komisja Europeńska ogłosiła nowy program wspólnych projektów z Ukrainą finansowany z pozostałych środków instrumentu SAFE – co najmniej 10 mld euro. Równolegle UE przeznacza 3,3 mld euro na potrzeby obronne Ukrainy. Ostateczna kwota zależy od podpisania pozostałych umów pożyczkowych, w tym zatwierdzenia planu Węgier.
-
Ukraińskie firmy z powodzeniem przetestowały w boju nowe pociski przechwytujące do dronów typu Shahed
Prezydent Wołodymyr Zełenski ogłosił na szczycie formatu karpackiego (C8), że dwie ukraińskie firmy zakończyły pomyślnie bojowe testy nowych pocisków przechwytujących zdolnych zestrzeliwać rosyjskie odrzutowe drony Shahed. Podczas prób zniszczono co najmniej jednego wrogiego Shaheda poruszającego się z dużą prędkością. Ukraina podpisała już kontrakty z firmami i dąży do szybkiego uruchomienia masowej produkcji.
-
UE przekaże Ukrainie dodatkowe 3,3 mld euro na rakiety i drony
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła po rozmowie telefonicznej z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim, że UE przekaże Ukrainie dodatkowe 3,3 mld euro na zakup rakiet i dronów. Środki mają zostać wypłacone w piątek 18 września w ramach programu Ukraine Support Loan. Von der Leyen zapowiedziała też nowy wspólny program obronny UE–Ukraina oraz spotkanie z Zełenskim na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku.
-
Premier Czech proponuje stworzenie wspólnego europejskiego systemu obrony rakietowej Euro Patriot
Premier Czech Andrej Babiš zaproponował na Szczycie Obronnym w Pradze utworzenie wspólnego europejskiego systemu obrony rakietowej pod nazwą Euro Patriot. Inicjatywa nawiązuje do apelu prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego o budowę przez Europę własnych zdolności obrony przeciwrakietowej i przeciwdronowej.